میدان مادر
حسين ملكي
دور میدان، روی جدولها، گُلهبهگُله دانههای برنج است و خردههای نان. لای شیارهای جدول هم برکههای کوچک آب. دمدمای صبح وقتی که آفتاب تازه میزند بیرون، دامان مادر میدان، میشود جولانگاه پرندگان. گنجشکها و قُمریها و کلاغها و صدا میشود فقط صدای آنها. بعد که آبپاشها شروع به کار میکنند، فرزندان مادر یکییکی از خواب ناز، از روی پاهای مادر سر بلند میکنند و از لای بوتههای نوجوان و نونهال میزنند بیرون. با تشک و کارتنهای خوابشان اما. چشم مادر باز است به راهشان وقتیکه میروند و باز است هروقت که بازگردند. برای همین سر ظهرها و عصرها دوباره پاهای مادر میشود استراحتگاه بعضی دیگر از فرزندان. مادر این میدان نزدیک بیستوچندسالی میشود که همیشه هست. همانجا وسط میدان. روی سکویی نزدیک به سه متر. از یکسو با چشمانی همیشه باز و از سوی دیگر با شکوفههایی همیشه بسته و خفته در خواب. البته همین چندی پیش آمدند دورش را پارچه کشیدند که یک شب ناغافل ببرندش برای همیشه، اما نشد. نتوانستند. تندیس این میدان هویت آن است. اگرچه شناسنامهاش را مخدوش کرده و بعد از مدتی کنده و برده باشند.
در شهر تهران که خیابانهایش نشان و نامی از زنان و مادران ندارند، این میدان در منطقه سوم آن گوهر است؛ گوهری که به یک نقطه کوچک از شهر اندکی هویت زنانه بخشیده است. در نزدیکی این میدان چند سالن آرایشی و زیبایی زنانه، چند مؤسسه آموزشی و فرهنگی دخترانه و چند واحد صنفی طلافروشی وجود دارد و همینطور در بین تابلوهای ساختمان پزشکانش تعداد زیادی تابلوی دکتر زنان و زایمان هست.
همه بانکهای دور و اطراف این میدان شعبه مادرند، همه اغذیهفروشیهایش آشپزخانههای مادرند و همه عابرانش فرزندان مادر. این میدان و اطرافش به طور مشخص از زنانگی مایههای زیادی دارند و چندوقتی میشد که از مهر و عطوفت و مادرانگی هم چیزی کم نداشتند. تا همین چندوقت پیش صدای لالایی مادری که تنگ غروب در حوالی این میدان قدم میزد، تمام میدان را پر کرده بود. صدای نازک و سوزداری که دست هر جوانی را که میدید میگرفت و گوشهای از میدان یک دل سیر برایش لالایی میخواند. حرف دیگری هم نمیزد. فقط لالایی میخواند و میرفت و حالا چندوقتی است که انگار برای همیشه رفته است. کسی از او خبری ندارد. حتی کاسبهای دور میدان. خودش که غیر از لالاییگفتن حرفی نمیزد، اما خیلیها میگفتند پسرش را از دست داده و حالا هر که را که میبیند دوست دارد برایش لالایی بخواند. این روزها نمیدانم کجاست. خیلی گشتم و پرسوجو کردم، اما پیدایش نکردم و حالا حدس میزنم شاید رفته باشد دیگر میدان مادر تهران.
دور میدان، روی جدولها، گُلهبهگُله دانههای برنج است و خردههای نان. لای شیارهای جدول هم برکههای کوچک آب. دمدمای صبح وقتی که آفتاب تازه میزند بیرون، دامان مادر میدان، میشود جولانگاه پرندگان. گنجشکها و قُمریها و کلاغها و صدا میشود فقط صدای آنها. بعد که آبپاشها شروع به کار میکنند، فرزندان مادر یکییکی از خواب ناز، از روی پاهای مادر سر بلند میکنند و از لای بوتههای نوجوان و نونهال میزنند بیرون. با تشک و کارتنهای خوابشان اما. چشم مادر باز است به راهشان وقتیکه میروند و باز است هروقت که بازگردند. برای همین سر ظهرها و عصرها دوباره پاهای مادر میشود استراحتگاه بعضی دیگر از فرزندان. مادر این میدان نزدیک بیستوچندسالی میشود که همیشه هست. همانجا وسط میدان. روی سکویی نزدیک به سه متر. از یکسو با چشمانی همیشه باز و از سوی دیگر با شکوفههایی همیشه بسته و خفته در خواب. البته همین چندی پیش آمدند دورش را پارچه کشیدند که یک شب ناغافل ببرندش برای همیشه، اما نشد. نتوانستند. تندیس این میدان هویت آن است. اگرچه شناسنامهاش را مخدوش کرده و بعد از مدتی کنده و برده باشند.
در شهر تهران که خیابانهایش نشان و نامی از زنان و مادران ندارند، این میدان در منطقه سوم آن گوهر است؛ گوهری که به یک نقطه کوچک از شهر اندکی هویت زنانه بخشیده است. در نزدیکی این میدان چند سالن آرایشی و زیبایی زنانه، چند مؤسسه آموزشی و فرهنگی دخترانه و چند واحد صنفی طلافروشی وجود دارد و همینطور در بین تابلوهای ساختمان پزشکانش تعداد زیادی تابلوی دکتر زنان و زایمان هست.
همه بانکهای دور و اطراف این میدان شعبه مادرند، همه اغذیهفروشیهایش آشپزخانههای مادرند و همه عابرانش فرزندان مادر. این میدان و اطرافش به طور مشخص از زنانگی مایههای زیادی دارند و چندوقتی میشد که از مهر و عطوفت و مادرانگی هم چیزی کم نداشتند. تا همین چندوقت پیش صدای لالایی مادری که تنگ غروب در حوالی این میدان قدم میزد، تمام میدان را پر کرده بود. صدای نازک و سوزداری که دست هر جوانی را که میدید میگرفت و گوشهای از میدان یک دل سیر برایش لالایی میخواند. حرف دیگری هم نمیزد. فقط لالایی میخواند و میرفت و حالا چندوقتی است که انگار برای همیشه رفته است. کسی از او خبری ندارد. حتی کاسبهای دور میدان. خودش که غیر از لالاییگفتن حرفی نمیزد، اما خیلیها میگفتند پسرش را از دست داده و حالا هر که را که میبیند دوست دارد برایش لالایی بخواند. این روزها نمیدانم کجاست. خیلی گشتم و پرسوجو کردم، اما پیدایش نکردم و حالا حدس میزنم شاید رفته باشد دیگر میدان مادر تهران.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.