|

دردهاي روح

نسيم آصف: «سربازرس آندره كلاريو مقابل نرده‌ها متوقف مي‌شود. بنياد كارينگتن اين‌جاست؛ مجموعه‌‌اي از ساختمان‌هاي كم‌ارتفاع كه مانند مهره‌هاي بازي دومينو كنار هم چيده شده‌اند و از نزديك در احاطه درختان پاركي قرار گرفته‌اند كه در نگاه اول بسيار وسيع جلوه مي‌كند. اطراف ورودي، افرادي با روپوش سفيد در رفت‌و‌آمدند. پرچم‌هاي آمريكا و فرانسه بر فراز بام‌هاي مسطح در اهتزاز است. احساس واقعي نظم و كارايي. در اين صورت چرا اين نامه‌هاي بي‌امضا: برگرديد به كشورتون؛ بريد به جاهاي ديگه؛ براي مردن به شما احتياج نداريم...» «بن‌ساي» پي‌ير بوالو و توماس نارسژاك با اين سطور آغاز مي‌شود. رماني كه به‌تازگي با ترجمه عباس آگاهي توسط نشر جهان ‌كتاب به‌چاپ رسيده است. پي‌ير بوالو و توماس نارسژاك نويسندگاني فرانسوي‌اند كه تعداد زيادي از آثارشان را با امضاي مشترك به چاپ رسانده‌اند. از اين دو نويسنده تاكنون آثار زيادي با ترجمه عباس آگاهي در مجموعه نقاب نشر جهان ‌كتاب منتشر شده كه مي‌توان به «چهره‌هاي تاريكي»، «سرگيجه»، «اعضاي يك پيكر»، «كارت منزلت» و «چشم‌زخم» اشاره كرد. در رمان «بن‌ساي»، نويسندگان محل وقوع حوادث داستان را در شهر بايو، واقع در هفت‌كيلومتري سواحلي كه در سال 1944 نيروهاي متفقين با گذشتن از درياي مانش در آن‌جا قدم به خشكي گذاشتند، و در نوعي كلينيك قرار داده‌اند كه ويژه مبارزه با درد‌هاي جسمي و رواني و تهيه انواع اندام‌هاي مصنوعي است. در روايت اين داستان همراه با پيشرفت حوادث به مباحثي حول موضوع درد و اندام‌هاي مصنوعي برمي‌خوريم كه به تجسم هرچه بيشتر صحنه‌هاي ترسيم‌شده كمك مي‌كنند و رابطه بن‌ساي و موضوع كتاب را روشن مي‌كنند. درواقع داستان اين كتاب در بنياد كارينگتن مي‌گذرد، مركزي مدرن و ويژه درمان انواع دردهاي ناشي از بيماري‌هاي درمان‌ناپذير. ويليام كارينگتن و دكتر آرگو، مديران بنياد، نامه‌هاي بي‌امضا و تهديد‌آميزي دريافت مي‌كنند و سربازرس كلاريو مامور رسيدگي به اين موضوع مي‌شود. او در تحقيقات خود به اسراري پي مي‌برد كه در اين كلينيك نهفته است. در بخشي ديگر از داستان مي‌خوانيم: «كلاريو دلش نمي‌خواهد به حرف هيچ‌كسي گوش كند. انگار كسي نمي‌فهمد كه او، كلمه‌اي را پيدا كرده كه قفل را باز مي‌كند. غمگين! البته آرگو تكان نخورده است. ولي كلمه غمگين از جمجمه صدمه‌ديده، اشك بيرون داده است. اگر اين مرد بيچاره غمگين است، پس يعني دارد جان مي‌گيرد، درك مي‌كند. بنابراين مي‌شود به تحقيق ادامه داد. باشد، يك ساعت ديگر! بگوييم تا چند دقيقه ديگر، چون وقت تنگ است. كلاريو از اتاق خارج مي‌شود. مي‌رود بيرون نفسي بكشد. با دكتر ملويل كه سلام تمسخرآميزي به او مي‌گويد، روبه‌رو مي‌شود. كلاريو درگير كشف خودش است. اندوهگين، اين كلمه معاني خيلي بيشتري از درد دارد. به معني دردي است كه مربوط به تن نمي‌شود، بلكه با روح سروكار دارد.»

مگره در تعطيلات
در ميان پليسي‌نويسان فرانسوي ژرژ سيمنون شهرت زيادي دارد و از سال‌ها پيش نيز آثاري از او در اينجا ترجمه و منتشر شده بود. به‌تازگي رمان ديگري از او با نام «تعطيلات مگره» با ترجه عباس آگاهي به چاپ رسيده است. مگره، شخصيت اصلي بخش زيادي از رمان‌هاي سيمنون، از مشهورترين پرسوناژهاي ادبيات پليسي و معمايي است. سيمنون در داستان‌هاي مختلفش سربازرس مگره را در موقعيت‌هاي مختلف قرار مي‌دهد. در «تعطيلات مگره»، مگره به‌همراه همسرش به تعطيلات رفته اما هنوز چند روزي از شروع تعطيلات آنها نگذشته كه كار مادام مگره به عمل جراحي مي‌كشد. سربازرس هر روز و در ساعت مشخصي به بيمارستان مي‌رود و از خواهران روحاني اجازه ملاقات مي‌خواهد. روزها، يكنواخت و بدون هيچ اتفاقي مي‌گذرند و بيكاري مگره را خسته و كلافه كرده است. تا اين‌كه يك شب درحالي‌كه سربازرس از بيمارستان برمي‌گردد در جيب لباسش يادداشتي بدون امضا پيدا مي‌كند. روي كاغذي شطرنجي و به خطي به ظاهر زنانه، نوشته شده:‌ «از روي دلسوزي به ديدن بيمار اتاق 15 بياييد...». در بخشي ديگر از اين رمان مي‌خوانيم: «آن‌ها دوباره در كتابخانه بودند. بلامي در جاي هميشگي‌اش، جلوي ميز كار و مگره در صندلي راحتي چرمي. هر دو سكوت كرده بودند. سكوتي كه حالت ناراحت‌كننده يا خصمانه‌اي نداشت و شايد حتي موجب نوعي آرامش اعصاب بود. در اين لحظه بود، بعد از روشن‌كردن پيپش،‌ كه سربازرس فهميد تغييري - نسبت به روز گذشته، يا از چند دقيقه پيش- در مخاطبش به وجود آمده است. دكتر اكنون حالت مردي بي‌رمق، ولي همچنان مسلط را به ذهن مي‌آورد. حلقه باريك و عميقي زير پلك‌‌هايش شكل گرفته بود و پوست صورتش چنان سفيد و بي‌جلا بود كه انگار به لب‌هايش سرخاب زده است. او مي‌دانست كه مگره، بي‌آن‌كه بخواهد، او را محك مي‌زند. ولي توجهي نمي‌كرد و وقتي سرانجام از اين حالت بيرون آمد، دستش را به‌طرف زنگ دراز كرد. ظاهرا نگاهش، براي اولين‌بار، از مگره اجازه مي‌گرفت. نمي‌شد صحبت از لبخند كرد. بااين‌حال به نحوي چهره‌اش روشن شد. حالتي بود بسيار مبهم و تلخ؛ نوعي تمسخر نسبت به سربازرس و كمي هم دلسوزي نسبت به خودش. آيا وقتي به روي دكمه زنگ فشار مي‌آورد فكر مي‌كرد براي آخرين‌بار است كه با صورت مردي آزاد، در چارچوب و حريمي كه با عشق و اشتياق براي خودش ساخته بود، كار مي‌كند؟ در آن روز، به شكلي ناخواسته، دستش را بر پيشاني‌اش مي‌كشيد؛ پيش از آن‌كه پيشخدمت مخصوصش وارد اتاق شود، دو بار اين كار را كرد...»

نسيم آصف: «سربازرس آندره كلاريو مقابل نرده‌ها متوقف مي‌شود. بنياد كارينگتن اين‌جاست؛ مجموعه‌‌اي از ساختمان‌هاي كم‌ارتفاع كه مانند مهره‌هاي بازي دومينو كنار هم چيده شده‌اند و از نزديك در احاطه درختان پاركي قرار گرفته‌اند كه در نگاه اول بسيار وسيع جلوه مي‌كند. اطراف ورودي، افرادي با روپوش سفيد در رفت‌و‌آمدند. پرچم‌هاي آمريكا و فرانسه بر فراز بام‌هاي مسطح در اهتزاز است. احساس واقعي نظم و كارايي. در اين صورت چرا اين نامه‌هاي بي‌امضا: برگرديد به كشورتون؛ بريد به جاهاي ديگه؛ براي مردن به شما احتياج نداريم...» «بن‌ساي» پي‌ير بوالو و توماس نارسژاك با اين سطور آغاز مي‌شود. رماني كه به‌تازگي با ترجمه عباس آگاهي توسط نشر جهان ‌كتاب به‌چاپ رسيده است. پي‌ير بوالو و توماس نارسژاك نويسندگاني فرانسوي‌اند كه تعداد زيادي از آثارشان را با امضاي مشترك به چاپ رسانده‌اند. از اين دو نويسنده تاكنون آثار زيادي با ترجمه عباس آگاهي در مجموعه نقاب نشر جهان ‌كتاب منتشر شده كه مي‌توان به «چهره‌هاي تاريكي»، «سرگيجه»، «اعضاي يك پيكر»، «كارت منزلت» و «چشم‌زخم» اشاره كرد. در رمان «بن‌ساي»، نويسندگان محل وقوع حوادث داستان را در شهر بايو، واقع در هفت‌كيلومتري سواحلي كه در سال 1944 نيروهاي متفقين با گذشتن از درياي مانش در آن‌جا قدم به خشكي گذاشتند، و در نوعي كلينيك قرار داده‌اند كه ويژه مبارزه با درد‌هاي جسمي و رواني و تهيه انواع اندام‌هاي مصنوعي است. در روايت اين داستان همراه با پيشرفت حوادث به مباحثي حول موضوع درد و اندام‌هاي مصنوعي برمي‌خوريم كه به تجسم هرچه بيشتر صحنه‌هاي ترسيم‌شده كمك مي‌كنند و رابطه بن‌ساي و موضوع كتاب را روشن مي‌كنند. درواقع داستان اين كتاب در بنياد كارينگتن مي‌گذرد، مركزي مدرن و ويژه درمان انواع دردهاي ناشي از بيماري‌هاي درمان‌ناپذير. ويليام كارينگتن و دكتر آرگو، مديران بنياد، نامه‌هاي بي‌امضا و تهديد‌آميزي دريافت مي‌كنند و سربازرس كلاريو مامور رسيدگي به اين موضوع مي‌شود. او در تحقيقات خود به اسراري پي مي‌برد كه در اين كلينيك نهفته است. در بخشي ديگر از داستان مي‌خوانيم: «كلاريو دلش نمي‌خواهد به حرف هيچ‌كسي گوش كند. انگار كسي نمي‌فهمد كه او، كلمه‌اي را پيدا كرده كه قفل را باز مي‌كند. غمگين! البته آرگو تكان نخورده است. ولي كلمه غمگين از جمجمه صدمه‌ديده، اشك بيرون داده است. اگر اين مرد بيچاره غمگين است، پس يعني دارد جان مي‌گيرد، درك مي‌كند. بنابراين مي‌شود به تحقيق ادامه داد. باشد، يك ساعت ديگر! بگوييم تا چند دقيقه ديگر، چون وقت تنگ است. كلاريو از اتاق خارج مي‌شود. مي‌رود بيرون نفسي بكشد. با دكتر ملويل كه سلام تمسخرآميزي به او مي‌گويد، روبه‌رو مي‌شود. كلاريو درگير كشف خودش است. اندوهگين، اين كلمه معاني خيلي بيشتري از درد دارد. به معني دردي است كه مربوط به تن نمي‌شود، بلكه با روح سروكار دارد.»

مگره در تعطيلات
در ميان پليسي‌نويسان فرانسوي ژرژ سيمنون شهرت زيادي دارد و از سال‌ها پيش نيز آثاري از او در اينجا ترجمه و منتشر شده بود. به‌تازگي رمان ديگري از او با نام «تعطيلات مگره» با ترجه عباس آگاهي به چاپ رسيده است. مگره، شخصيت اصلي بخش زيادي از رمان‌هاي سيمنون، از مشهورترين پرسوناژهاي ادبيات پليسي و معمايي است. سيمنون در داستان‌هاي مختلفش سربازرس مگره را در موقعيت‌هاي مختلف قرار مي‌دهد. در «تعطيلات مگره»، مگره به‌همراه همسرش به تعطيلات رفته اما هنوز چند روزي از شروع تعطيلات آنها نگذشته كه كار مادام مگره به عمل جراحي مي‌كشد. سربازرس هر روز و در ساعت مشخصي به بيمارستان مي‌رود و از خواهران روحاني اجازه ملاقات مي‌خواهد. روزها، يكنواخت و بدون هيچ اتفاقي مي‌گذرند و بيكاري مگره را خسته و كلافه كرده است. تا اين‌كه يك شب درحالي‌كه سربازرس از بيمارستان برمي‌گردد در جيب لباسش يادداشتي بدون امضا پيدا مي‌كند. روي كاغذي شطرنجي و به خطي به ظاهر زنانه، نوشته شده:‌ «از روي دلسوزي به ديدن بيمار اتاق 15 بياييد...». در بخشي ديگر از اين رمان مي‌خوانيم: «آن‌ها دوباره در كتابخانه بودند. بلامي در جاي هميشگي‌اش، جلوي ميز كار و مگره در صندلي راحتي چرمي. هر دو سكوت كرده بودند. سكوتي كه حالت ناراحت‌كننده يا خصمانه‌اي نداشت و شايد حتي موجب نوعي آرامش اعصاب بود. در اين لحظه بود، بعد از روشن‌كردن پيپش،‌ كه سربازرس فهميد تغييري - نسبت به روز گذشته، يا از چند دقيقه پيش- در مخاطبش به وجود آمده است. دكتر اكنون حالت مردي بي‌رمق، ولي همچنان مسلط را به ذهن مي‌آورد. حلقه باريك و عميقي زير پلك‌‌هايش شكل گرفته بود و پوست صورتش چنان سفيد و بي‌جلا بود كه انگار به لب‌هايش سرخاب زده است. او مي‌دانست كه مگره، بي‌آن‌كه بخواهد، او را محك مي‌زند. ولي توجهي نمي‌كرد و وقتي سرانجام از اين حالت بيرون آمد، دستش را به‌طرف زنگ دراز كرد. ظاهرا نگاهش، براي اولين‌بار، از مگره اجازه مي‌گرفت. نمي‌شد صحبت از لبخند كرد. بااين‌حال به نحوي چهره‌اش روشن شد. حالتي بود بسيار مبهم و تلخ؛ نوعي تمسخر نسبت به سربازرس و كمي هم دلسوزي نسبت به خودش. آيا وقتي به روي دكمه زنگ فشار مي‌آورد فكر مي‌كرد براي آخرين‌بار است كه با صورت مردي آزاد، در چارچوب و حريمي كه با عشق و اشتياق براي خودش ساخته بود، كار مي‌كند؟ در آن روز، به شكلي ناخواسته، دستش را بر پيشاني‌اش مي‌كشيد؛ پيش از آن‌كه پيشخدمت مخصوصش وارد اتاق شود، دو بار اين كار را كرد...»

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.