|

نگاه

نقش خانواده، مدرسه و پلیس در پیشگیری از آسیب
دانش‌آموزان سرمایه‌های فردای جامعه هستند که سرمایه‌گذاری برای آموزش‌ و پرورش آنان، اصلی‌ترین وظیفه نظام آموزشی و والدین به صورت توأمان است. سرمایه‌گذاری بلندمدتی که مستقیما بر پیشرفت و سلامت جامعه تأثیرگذار است. گذشته از امر آموزش که به صورت رسمی انجام می‌گيرد، پرورش و تربیت کودکان امر مغفول‌مانده‌ای است که هم از طرف سیستم رسمی و هم از طرف خانواده‌ها کمتر به آن توجه می‌شود. از طرفی سبک زندگی مدرن امروزی منجر به ایجاد شکاف عاطفی میان والدین و فرزندان شده که توجه کمتر خانواده‌ای را به تربیت و پرورش فرزندان در پی داشته است.
رفتارهای مخاطره‌آمیز کودک در نقش عابر پیاده: دویدن ناگهانی به سمت خیابان، رهاکردن دست بزرگ‌تر خود هنگام عبور از خیابان، عبور از خیابان از محل‌های غیرمجاز، بی‌توجهی به چراغ عابر پیاده، بازی‌کردن در خیابان، شوخی‌کردن در سطح سواره‌رو، دویدن به دنبال وسیله نقلیه، مطالعه در خیابان، قدم‌زدن چندنفره در سطح سواره‌رو، عجله هنگام گذشتن از سطح سواره‌رو، عبور در شب از خیابان با لباس تیره و در روشنایی ناکافی، توجه‌نکردن به جهت حرکت وسایل نقلیه در خیابان، عبورکردن از جلوی وسیله نقلیه عمومی،عبور از محل پیچ که در آن رانندگان فاقد میدان دید مناسب هستند، پریدن از نرده‌های وسط خیابان.
رفتارهای کودک در نقش سرنشین: نبستن کمربند ایمنی در خودرو، نشستن در صندلی جلو، گفت‌وگو با راننده، بازی‌کردن با دنده و فرمان خودرو، بازکردن درِ خودرو قبل از توقف کامل، مسدودکردن دید پشت‌ سر راننده، تشویق راننده به تندراندن و صحبت‌کردن بیش‌ازحد با راننده، شلوغی و سروصدا در سرویس مدرسه.
پیشنهادهایی برای اصلاح رفتار کودکان: گام نخست آموزش ترافیک از خانواده آغاز می‌شود و اگر افراد خانواده با فرهنگ ترافیک آشنا شوند و در رفتار خود آن را رعایت کنند، می‌توانند بر فرزندان خود نیز تأثیر بگذارند. مرحله دوم آموزش در مهدکودک‌هاست. مربیان مهدکودک می‌توانند به صورت نظری و عملی کودکان را با عبور و مرور و خطراتی که آنها را تهدید می‌کند، آشنا كنند. می‌توان از بازی‌ها و اشعار و نقاشی برای آموزش بهره گرفت. مرحله سوم آموزش، زمانی است که کودک وارد دبستان می‌شود. این مرحله در صورت عدم توجه کافی می‌تواند خطرناک‌ترین مرحله باشد، زیرا عوامل گوناگونی در این گروه سنی موجب افزایش خطرات می‌شود، از جمله طولانی‌بودن و خطرزابودن مسیر خانه به مدرسه، بازیگوشی کودک، شوخی با همکلاسی‌ها، تمایل به تنها‌رفتن و به طور مستقل کارکردن. پیشنهاد می‌شود اولیا ضمن شناخت مسیر ایمن خانه و مدرسه، چند روز این مسیر را به همراه فرزند خود طی کنند تا کودک با مشکلات مسیر آشنا شود و یک روز هم می‌توانند بی‌آنکه کودک بفهمد، مراقب او باشند. مرحله چهارم زمانی است که کودک وارد دوره راهنمایی می‌شود. در این مرحله از آموزش، مدرسه نیز مسئولیت هماهنگی با اولیا را دارد. باید ضمن انتخاب گذربان یا پلیس برای کمک به دانش‌آموزان برای عبور ایمن، دانش‌آموزان را فعالانه درگیر کرد. از اولیا و مربیان انتظار می‌رود آداب و رسوم رایج پذیرفته‌شده از جمله فرهنگ ترافیک را به کودکان آموزش دهند. آنان باید به اتفاق کودکان در معابر حاضر شوند، پیاده‌رو و انواع خطوط عرضی و طولی مانند خطوط ایست و گذرگاه عابر پیاده، انواع چراغ‌های راهنمایی (ویژه عابران و وسیله نقلیه) تابلوها و پل‌های روگذر عابران را معرفی و مفاهیم هر کدام از آنها را بازگو كنند، چگونگی عبور از این محل‌ها به‌خصوص خیابان‌های یک‌طرفه و دوطرفه را تعلیم دهند و تمام خطرات و سوانحی را که در صورت عدم رعایت قوانین، جان آنان را تهدید می‌کنند، بازگو کرده و با توجه به سن و میزان یادگیری و موقعیت اجتماعی کودکان، تمام زوایای موضوع را برای آنها تشریح کنند. با همه اینها نقش خانواده از سایر نهادهای جامعه در این زمینه مهم‌تر است؛ بدون‌شک آموزش فرهنگ ترافیک به کودکان که گاه از سوی پلیس، مدرسه و سایر گروه‌های اجتماعی تدارک دیده می‌شود، بدون هماهنگی و اتفاق نظر با خانواده، بی‌تأثیر خواهد بود.
موضوعاتی که مطرح شد، مسائل مربوط به حوزه ترافیک بود؛ مسائل دیگری هم وجود دارد که می‌تواند برای کودکان در مسیر خانه به مدرسه یک تهدید محسوب شود. شاید مطرح‌کردن همه خطرات به تفصیل ضرورتی نداشته باشد؛ اما به صورت تیتروار به راهکارهای مقابله با این تهدیدها اشاره می‌کنیم: ‌ به کودکانمان تأکید کنیم که به‌هیچ‌وجه از افراد غریبه هدیه یا مواد خوراکی قبول نکنند. به آنها بیاموزیم که هرگز سوار اتومبیل یا موتورسیکلت افراد غریبه نشوند. از فرزندانمان بخواهیم حتی کوچک‌ترین خطرها و تهدیدهایی را که از سوی دیگران در مسیر مدرسه با آن مواجه می‌شوند، به خانواده و مسئولان مدرسه اطلاع دهند. وقت‌شناسی و نظم را به فرزندانمان بیاموزیم و به آنها تأکید کنیم که بلافاصله پس از تعطیل‌شدن مدرسه، به منزل مراجعه کنند. به کودکانمان تأکید کنیم که تحت هیچ شرایطی از وسایل نقلیه شخصی دیگران برای عبور و مرور استفاده نکنند. کودکانمان را از مسائلی که در حوزه مسائل اخلاقی آنها را تهدید می‌کند، بدون انتقال ترس و با بیانی مناسب آگاه کنیم.
معاونت اجتماعی فاتب- اداره آموزش و مشارکت عمومی

نقش خانواده، مدرسه و پلیس در پیشگیری از آسیب
دانش‌آموزان سرمایه‌های فردای جامعه هستند که سرمایه‌گذاری برای آموزش‌ و پرورش آنان، اصلی‌ترین وظیفه نظام آموزشی و والدین به صورت توأمان است. سرمایه‌گذاری بلندمدتی که مستقیما بر پیشرفت و سلامت جامعه تأثیرگذار است. گذشته از امر آموزش که به صورت رسمی انجام می‌گيرد، پرورش و تربیت کودکان امر مغفول‌مانده‌ای است که هم از طرف سیستم رسمی و هم از طرف خانواده‌ها کمتر به آن توجه می‌شود. از طرفی سبک زندگی مدرن امروزی منجر به ایجاد شکاف عاطفی میان والدین و فرزندان شده که توجه کمتر خانواده‌ای را به تربیت و پرورش فرزندان در پی داشته است.
رفتارهای مخاطره‌آمیز کودک در نقش عابر پیاده: دویدن ناگهانی به سمت خیابان، رهاکردن دست بزرگ‌تر خود هنگام عبور از خیابان، عبور از خیابان از محل‌های غیرمجاز، بی‌توجهی به چراغ عابر پیاده، بازی‌کردن در خیابان، شوخی‌کردن در سطح سواره‌رو، دویدن به دنبال وسیله نقلیه، مطالعه در خیابان، قدم‌زدن چندنفره در سطح سواره‌رو، عجله هنگام گذشتن از سطح سواره‌رو، عبور در شب از خیابان با لباس تیره و در روشنایی ناکافی، توجه‌نکردن به جهت حرکت وسایل نقلیه در خیابان، عبورکردن از جلوی وسیله نقلیه عمومی،عبور از محل پیچ که در آن رانندگان فاقد میدان دید مناسب هستند، پریدن از نرده‌های وسط خیابان.
رفتارهای کودک در نقش سرنشین: نبستن کمربند ایمنی در خودرو، نشستن در صندلی جلو، گفت‌وگو با راننده، بازی‌کردن با دنده و فرمان خودرو، بازکردن درِ خودرو قبل از توقف کامل، مسدودکردن دید پشت‌ سر راننده، تشویق راننده به تندراندن و صحبت‌کردن بیش‌ازحد با راننده، شلوغی و سروصدا در سرویس مدرسه.
پیشنهادهایی برای اصلاح رفتار کودکان: گام نخست آموزش ترافیک از خانواده آغاز می‌شود و اگر افراد خانواده با فرهنگ ترافیک آشنا شوند و در رفتار خود آن را رعایت کنند، می‌توانند بر فرزندان خود نیز تأثیر بگذارند. مرحله دوم آموزش در مهدکودک‌هاست. مربیان مهدکودک می‌توانند به صورت نظری و عملی کودکان را با عبور و مرور و خطراتی که آنها را تهدید می‌کند، آشنا كنند. می‌توان از بازی‌ها و اشعار و نقاشی برای آموزش بهره گرفت. مرحله سوم آموزش، زمانی است که کودک وارد دبستان می‌شود. این مرحله در صورت عدم توجه کافی می‌تواند خطرناک‌ترین مرحله باشد، زیرا عوامل گوناگونی در این گروه سنی موجب افزایش خطرات می‌شود، از جمله طولانی‌بودن و خطرزابودن مسیر خانه به مدرسه، بازیگوشی کودک، شوخی با همکلاسی‌ها، تمایل به تنها‌رفتن و به طور مستقل کارکردن. پیشنهاد می‌شود اولیا ضمن شناخت مسیر ایمن خانه و مدرسه، چند روز این مسیر را به همراه فرزند خود طی کنند تا کودک با مشکلات مسیر آشنا شود و یک روز هم می‌توانند بی‌آنکه کودک بفهمد، مراقب او باشند. مرحله چهارم زمانی است که کودک وارد دوره راهنمایی می‌شود. در این مرحله از آموزش، مدرسه نیز مسئولیت هماهنگی با اولیا را دارد. باید ضمن انتخاب گذربان یا پلیس برای کمک به دانش‌آموزان برای عبور ایمن، دانش‌آموزان را فعالانه درگیر کرد. از اولیا و مربیان انتظار می‌رود آداب و رسوم رایج پذیرفته‌شده از جمله فرهنگ ترافیک را به کودکان آموزش دهند. آنان باید به اتفاق کودکان در معابر حاضر شوند، پیاده‌رو و انواع خطوط عرضی و طولی مانند خطوط ایست و گذرگاه عابر پیاده، انواع چراغ‌های راهنمایی (ویژه عابران و وسیله نقلیه) تابلوها و پل‌های روگذر عابران را معرفی و مفاهیم هر کدام از آنها را بازگو كنند، چگونگی عبور از این محل‌ها به‌خصوص خیابان‌های یک‌طرفه و دوطرفه را تعلیم دهند و تمام خطرات و سوانحی را که در صورت عدم رعایت قوانین، جان آنان را تهدید می‌کنند، بازگو کرده و با توجه به سن و میزان یادگیری و موقعیت اجتماعی کودکان، تمام زوایای موضوع را برای آنها تشریح کنند. با همه اینها نقش خانواده از سایر نهادهای جامعه در این زمینه مهم‌تر است؛ بدون‌شک آموزش فرهنگ ترافیک به کودکان که گاه از سوی پلیس، مدرسه و سایر گروه‌های اجتماعی تدارک دیده می‌شود، بدون هماهنگی و اتفاق نظر با خانواده، بی‌تأثیر خواهد بود.
موضوعاتی که مطرح شد، مسائل مربوط به حوزه ترافیک بود؛ مسائل دیگری هم وجود دارد که می‌تواند برای کودکان در مسیر خانه به مدرسه یک تهدید محسوب شود. شاید مطرح‌کردن همه خطرات به تفصیل ضرورتی نداشته باشد؛ اما به صورت تیتروار به راهکارهای مقابله با این تهدیدها اشاره می‌کنیم: ‌ به کودکانمان تأکید کنیم که به‌هیچ‌وجه از افراد غریبه هدیه یا مواد خوراکی قبول نکنند. به آنها بیاموزیم که هرگز سوار اتومبیل یا موتورسیکلت افراد غریبه نشوند. از فرزندانمان بخواهیم حتی کوچک‌ترین خطرها و تهدیدهایی را که از سوی دیگران در مسیر مدرسه با آن مواجه می‌شوند، به خانواده و مسئولان مدرسه اطلاع دهند. وقت‌شناسی و نظم را به فرزندانمان بیاموزیم و به آنها تأکید کنیم که بلافاصله پس از تعطیل‌شدن مدرسه، به منزل مراجعه کنند. به کودکانمان تأکید کنیم که تحت هیچ شرایطی از وسایل نقلیه شخصی دیگران برای عبور و مرور استفاده نکنند. کودکانمان را از مسائلی که در حوزه مسائل اخلاقی آنها را تهدید می‌کند، بدون انتقال ترس و با بیانی مناسب آگاه کنیم.
معاونت اجتماعی فاتب- اداره آموزش و مشارکت عمومی

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.