|

وهم مدرن

«تا جایی که یادم می‌آید، همیشه صدای دریا را شنیده‌ام. این صدا، همراه وزش مداوم باد میان برگ‌های سوزنی درخت‌های فیلائوس، که هرگز قطع نمی‌شود، حتا موقعی که از ساحل دور بودم و میان کشتزارهای نیشکر حرکت می‌کردم، در تمام دوران کودکی‌ام برایم لالایی خوانده است. حالا هم آن را در ژرف‌ترین نقطه وجودم می‌شنوم و هر جا می‌روم با خودم می‌برمش. این صدای کند و خستگی‌ناپذیر، از آن موج‌هایی است که در دوردست‌ها در برخورد با صخره‌های مرجانی درهم می‌شکنند و می‌آیند تا روی ماسه‌های رود سیاه از نفس بیفتند. روزی نیست که کنار دریا نروم و شبی نیست که با پشتی خیس از عرق بیدار نشوم. روی تخت‌خواب سفری‌ام ننشینم، پشه‌بند را کنار نزنم و نگران، دستخوش هوسی که از آن سر درنمی‌آورم، منتظر شنیدن صدای بالای آمدن آب دریا نمانم. به این صدا فکر می‌کنم، انگار یک آدم است. در تاریکی همه حواسم را جمع می‌کنم تا آخرش را بشنوم و بهتر درکش کنم. موج‌های غول‌آسا از فراز صخره‌ها می‌جهند.»
رمان «جوینده طلا» ژان ماری گوستاو لوکلزیو با این سطور آغاز می‌شود؛ کتابی که به‌تازگی با ترجمه پرویز شهدی توسط نشر چشمه منتشر شده است. لوکلزیو از نویسندگان مشهور و معاصر فرانسوی است که در سال 2008 نوبل ادبیات را دریافت کرد. او که در سال 1940 متولد شده، اولین اثرش را در بیست‌وسه‌سالگی منتشر کرد و مورد استقبال هم قرار گرفت. «صورت‌جلسه» عنوان این اثر است و برخی آن را متاثر از کامو و نویسندگان رمان‌نو دانستند. او در اواخر دهه هفتاد، آثاری درباره دوران کودکی‌اش، اقلیت‌ها و سفرها منتشر می‌کند که با اقبال زیاد خوانندگان روبه‌رو می‌شوند. در سال 1980، لوکلزیو به اولین فردی تبدیل می‌شود که جایزه ادبی پل‌موران را از فرهنگستان فرانسه به خاطر رمان «صحرا» دریافت می‌کند. اما شهرت اصلی لوکلزیو در سال 2008 و همزمان با انتشار «داستان همیشگی گرسنگی» به دست می‌آید. او در این سال جایزه ادبی نوبل را دریافت می‌کند. رمان‌های دهه 60 لوکلزیو، آثاری مثل «صورت‌جلسه» و «تب و باران سیل‌آسا»، را می‌توان آثاری در سبک رمان‌نو دانست. این رمان‌ها شباهت‌هایی به آثار ناتالی ساروت، ژرژ پرک و میشل بوتور دارند و در آنها می‌توان تصویری از درد، اضطراب و زجرکشیدن انسان‌های شهرنشین را دید. شهدی در بخشی از مقدمه «جوینده طلا» درباره این رمان نوشته: «جوینده طلا بیشتر به یک رویا شبیه است تا واقعیت. سرگذشت مصیبت‌بار آدم‌های زمان ما که زندگی را دنبال گنجی موهوم، بی‌حاصل و بی‌هدف هدر می‌دهند. اگرچه جوینده این گنج یک نفر بیشتر نیست، اما نمادی است از کل بشریت، از انسان‌های به‌اصطلاح متمدن و مترقی که هر روز از گهواره‌شان یعنی طبیعت بیشتر فاصله می‌گیرند و در نابودی خود و زادگاه‌شان، یعنی کره زمین می‌کوشند. در عالم خیال به دنبال خوشبختی و آسایش هستند، اما در عالم حقیقت رو به فنا می‌روند. لوکلزیو عاشق طبیعت است، طبیعت بکر و دست‌نخورده که در عین خشونت بسیار زیبا و فریبنده است. شخصیت اصلی کتاب پس از تلاش‌های بی‌شمار و رنج‌ها و مرارت‌های فراوان به این نتیجه می‌رسد که خوشبختی در بی‌نیازبودن و دوری از زیاده‌خواهی است و انسان موقعی به آسایش واقعی می‌رسد که آزمندی را در خود بکشد و به آن‌چه لازمه زنده‌بودن و زندگی‌کردن است بسنده کند».

«تا جایی که یادم می‌آید، همیشه صدای دریا را شنیده‌ام. این صدا، همراه وزش مداوم باد میان برگ‌های سوزنی درخت‌های فیلائوس، که هرگز قطع نمی‌شود، حتا موقعی که از ساحل دور بودم و میان کشتزارهای نیشکر حرکت می‌کردم، در تمام دوران کودکی‌ام برایم لالایی خوانده است. حالا هم آن را در ژرف‌ترین نقطه وجودم می‌شنوم و هر جا می‌روم با خودم می‌برمش. این صدای کند و خستگی‌ناپذیر، از آن موج‌هایی است که در دوردست‌ها در برخورد با صخره‌های مرجانی درهم می‌شکنند و می‌آیند تا روی ماسه‌های رود سیاه از نفس بیفتند. روزی نیست که کنار دریا نروم و شبی نیست که با پشتی خیس از عرق بیدار نشوم. روی تخت‌خواب سفری‌ام ننشینم، پشه‌بند را کنار نزنم و نگران، دستخوش هوسی که از آن سر درنمی‌آورم، منتظر شنیدن صدای بالای آمدن آب دریا نمانم. به این صدا فکر می‌کنم، انگار یک آدم است. در تاریکی همه حواسم را جمع می‌کنم تا آخرش را بشنوم و بهتر درکش کنم. موج‌های غول‌آسا از فراز صخره‌ها می‌جهند.»
رمان «جوینده طلا» ژان ماری گوستاو لوکلزیو با این سطور آغاز می‌شود؛ کتابی که به‌تازگی با ترجمه پرویز شهدی توسط نشر چشمه منتشر شده است. لوکلزیو از نویسندگان مشهور و معاصر فرانسوی است که در سال 2008 نوبل ادبیات را دریافت کرد. او که در سال 1940 متولد شده، اولین اثرش را در بیست‌وسه‌سالگی منتشر کرد و مورد استقبال هم قرار گرفت. «صورت‌جلسه» عنوان این اثر است و برخی آن را متاثر از کامو و نویسندگان رمان‌نو دانستند. او در اواخر دهه هفتاد، آثاری درباره دوران کودکی‌اش، اقلیت‌ها و سفرها منتشر می‌کند که با اقبال زیاد خوانندگان روبه‌رو می‌شوند. در سال 1980، لوکلزیو به اولین فردی تبدیل می‌شود که جایزه ادبی پل‌موران را از فرهنگستان فرانسه به خاطر رمان «صحرا» دریافت می‌کند. اما شهرت اصلی لوکلزیو در سال 2008 و همزمان با انتشار «داستان همیشگی گرسنگی» به دست می‌آید. او در این سال جایزه ادبی نوبل را دریافت می‌کند. رمان‌های دهه 60 لوکلزیو، آثاری مثل «صورت‌جلسه» و «تب و باران سیل‌آسا»، را می‌توان آثاری در سبک رمان‌نو دانست. این رمان‌ها شباهت‌هایی به آثار ناتالی ساروت، ژرژ پرک و میشل بوتور دارند و در آنها می‌توان تصویری از درد، اضطراب و زجرکشیدن انسان‌های شهرنشین را دید. شهدی در بخشی از مقدمه «جوینده طلا» درباره این رمان نوشته: «جوینده طلا بیشتر به یک رویا شبیه است تا واقعیت. سرگذشت مصیبت‌بار آدم‌های زمان ما که زندگی را دنبال گنجی موهوم، بی‌حاصل و بی‌هدف هدر می‌دهند. اگرچه جوینده این گنج یک نفر بیشتر نیست، اما نمادی است از کل بشریت، از انسان‌های به‌اصطلاح متمدن و مترقی که هر روز از گهواره‌شان یعنی طبیعت بیشتر فاصله می‌گیرند و در نابودی خود و زادگاه‌شان، یعنی کره زمین می‌کوشند. در عالم خیال به دنبال خوشبختی و آسایش هستند، اما در عالم حقیقت رو به فنا می‌روند. لوکلزیو عاشق طبیعت است، طبیعت بکر و دست‌نخورده که در عین خشونت بسیار زیبا و فریبنده است. شخصیت اصلی کتاب پس از تلاش‌های بی‌شمار و رنج‌ها و مرارت‌های فراوان به این نتیجه می‌رسد که خوشبختی در بی‌نیازبودن و دوری از زیاده‌خواهی است و انسان موقعی به آسایش واقعی می‌رسد که آزمندی را در خود بکشد و به آن‌چه لازمه زنده‌بودن و زندگی‌کردن است بسنده کند».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.