2 وزیر برای وزارتخانه آموزش!
محمدرضا نیکنژاد . آموزگار
این روزها که گفتوگوها درباره وزرا، بُرد رسانهای بیشتری یافته است، گمانهها برای برگزیدن وزیر آموزشوپرورش بهعنوان سکاندار گستردهترین و پرجمعیتترین وزارتخانه و یکی از گرفتارترینهای آنها نیز بیشتر به گوش میرسد؛ آموزشوپرورش و وزیر آن، دانشآموز، معلم، مدرسه، سند 2030، صندوق ذخیره فرهنگیان، سند تحول بنیادین، بودجه آموزشی و... . برای نخستینبار در انتخابات گذشته محل تنشهای گسترده سیاسی میان دو جناح کشور و حتی میان نامزدها در مناظرههای انتخاباتی بود. گرچه بسامد واژههای وابسته به نهاد آموزش بهشدت افزایش یافت و گرفتاریهای پرشمار آن از موضوعهای اصلی انتخابات بود، اما در هیچکدام از بحثهای سیاسی در آن دوران به گرفتاریهای ریشهای آن و راهکارهای برونرفت از آنها اشاره نشد! اگر از سیاسیشدن بیش از اندازه نهاد آموزش و پیامدهای آن بگذریم، نکته کلیدی آن است که امروزه در کشورهای توسعهیافته یکی از مهمترین دلنگرانیهای سیاسی- اجتماعی، سرنوشت نهاد آموزش و نقش بیمانند آن در توسعه انسانی بهعنوان محور توسعه است. همه میدانیم که فنلاند از سال 2000 به اینسو بر آموزش جهان آقایی میکند و کامیابترین کشور در بروندادهای آموزشی است. چندی پیش متنی انگلیسی درباره فنلاند میخواندم. عنوان نوشتار این بود؛ «آموزشوپرورش فنلاند برای خوببودن چهکار میکند؟» به قلم برت ماس. در بخشی از آن آمده بود: «عملکرد این کشور کوچک... به طور مستقیم از سیاستهای آموزشی پیشنهادی در 40 سال پیش آغاز شد... مقامهای سیاسی از سال 1960 همواره آموزشوپرورش را بهعنوان راهی برای زیستن و رشد در یک رقابت رو به افزایشِ جهانی دانستهاند. در بیش از چهار دهه گذشته همه دولتها؛ از چپ تا راست، به اینکه رشد اقتصادی، نخستین هدف کشور است توجه نشان داده و آموزشوپرورش را بهعنوان محرکی حساس در این زمینه دانستهاند؛ (بر پایه برخی پژوهشها، آموزشوپرورش 25 درصد از رشد فنلاند را تبیین میکند). دولتها در فنلاند نتیجه گرفتند که برای ماندن در رقابت، گسترش نوآوری و دستیابی به بالاترین سطح توسعه، باید سرمایهگذاری در آموزش و پژوهش را به شکل چشمگیری افزایش دهند. از آغاز سال 1970 تا 1987 وزارتخانه آموزشوپرورش دو وزیر از دو حزب اصلی داشت. این کار میتوانست نیاز به همکاری سیاسی نزدیک دو حزب برای پیگیری راهحلهای عملی [در آموزشوپرورش] را برآورده کند و تأیید دو حزب برای دو وزیر را در پی داشته باشد...». گماردن همزمان دو وزیر در آموزشوپرورش! نشان میدهد که در آن زمان همه دستاندرکاران سیاسی و حاکمیتی در فنلاند به بهسازی آموزش و نقش آن در توسعه کشور باور داشته و بسامانی آن را جدای از درگیریها و تنشهای سیاسی و جناحی میدانستهاند. به باور نگارنده، رمز کامیابیهای درخشان آموزشی فنلاند و به دنبال آن کامیابیهای اقتصادی- سیاسی آن، در همکاری همه بازیگران سیاسی- اجتماعی- فرهنگی آن کشور در بهسازی آموزشی بوده است. این روزها که گفتوگو درباره گزینههای احتمالی وزیر آموزشوپرورش شدت گرفته، بد نیست گروهها، تشکلها و جناحهای سیاسی کشور بهدور از اختلافهای سیاسی- جناحی در راستای بهبود سامانه آموزشی- بهعنوان مهمترین نهاد توسعهای در جهان کنونی- با یکدیگر همکاری کرده تا گامها بهسوی آموزشوپرورشی کارآمد و نوین بلندتر و با شتابی بیشتر برداشته شود.
این روزها که گفتوگوها درباره وزرا، بُرد رسانهای بیشتری یافته است، گمانهها برای برگزیدن وزیر آموزشوپرورش بهعنوان سکاندار گستردهترین و پرجمعیتترین وزارتخانه و یکی از گرفتارترینهای آنها نیز بیشتر به گوش میرسد؛ آموزشوپرورش و وزیر آن، دانشآموز، معلم، مدرسه، سند 2030، صندوق ذخیره فرهنگیان، سند تحول بنیادین، بودجه آموزشی و... . برای نخستینبار در انتخابات گذشته محل تنشهای گسترده سیاسی میان دو جناح کشور و حتی میان نامزدها در مناظرههای انتخاباتی بود. گرچه بسامد واژههای وابسته به نهاد آموزش بهشدت افزایش یافت و گرفتاریهای پرشمار آن از موضوعهای اصلی انتخابات بود، اما در هیچکدام از بحثهای سیاسی در آن دوران به گرفتاریهای ریشهای آن و راهکارهای برونرفت از آنها اشاره نشد! اگر از سیاسیشدن بیش از اندازه نهاد آموزش و پیامدهای آن بگذریم، نکته کلیدی آن است که امروزه در کشورهای توسعهیافته یکی از مهمترین دلنگرانیهای سیاسی- اجتماعی، سرنوشت نهاد آموزش و نقش بیمانند آن در توسعه انسانی بهعنوان محور توسعه است. همه میدانیم که فنلاند از سال 2000 به اینسو بر آموزش جهان آقایی میکند و کامیابترین کشور در بروندادهای آموزشی است. چندی پیش متنی انگلیسی درباره فنلاند میخواندم. عنوان نوشتار این بود؛ «آموزشوپرورش فنلاند برای خوببودن چهکار میکند؟» به قلم برت ماس. در بخشی از آن آمده بود: «عملکرد این کشور کوچک... به طور مستقیم از سیاستهای آموزشی پیشنهادی در 40 سال پیش آغاز شد... مقامهای سیاسی از سال 1960 همواره آموزشوپرورش را بهعنوان راهی برای زیستن و رشد در یک رقابت رو به افزایشِ جهانی دانستهاند. در بیش از چهار دهه گذشته همه دولتها؛ از چپ تا راست، به اینکه رشد اقتصادی، نخستین هدف کشور است توجه نشان داده و آموزشوپرورش را بهعنوان محرکی حساس در این زمینه دانستهاند؛ (بر پایه برخی پژوهشها، آموزشوپرورش 25 درصد از رشد فنلاند را تبیین میکند). دولتها در فنلاند نتیجه گرفتند که برای ماندن در رقابت، گسترش نوآوری و دستیابی به بالاترین سطح توسعه، باید سرمایهگذاری در آموزش و پژوهش را به شکل چشمگیری افزایش دهند. از آغاز سال 1970 تا 1987 وزارتخانه آموزشوپرورش دو وزیر از دو حزب اصلی داشت. این کار میتوانست نیاز به همکاری سیاسی نزدیک دو حزب برای پیگیری راهحلهای عملی [در آموزشوپرورش] را برآورده کند و تأیید دو حزب برای دو وزیر را در پی داشته باشد...». گماردن همزمان دو وزیر در آموزشوپرورش! نشان میدهد که در آن زمان همه دستاندرکاران سیاسی و حاکمیتی در فنلاند به بهسازی آموزش و نقش آن در توسعه کشور باور داشته و بسامانی آن را جدای از درگیریها و تنشهای سیاسی و جناحی میدانستهاند. به باور نگارنده، رمز کامیابیهای درخشان آموزشی فنلاند و به دنبال آن کامیابیهای اقتصادی- سیاسی آن، در همکاری همه بازیگران سیاسی- اجتماعی- فرهنگی آن کشور در بهسازی آموزشی بوده است. این روزها که گفتوگو درباره گزینههای احتمالی وزیر آموزشوپرورش شدت گرفته، بد نیست گروهها، تشکلها و جناحهای سیاسی کشور بهدور از اختلافهای سیاسی- جناحی در راستای بهبود سامانه آموزشی- بهعنوان مهمترین نهاد توسعهای در جهان کنونی- با یکدیگر همکاری کرده تا گامها بهسوی آموزشوپرورشی کارآمد و نوین بلندتر و با شتابی بیشتر برداشته شود.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.