|

دولت اصلاحات، بهترین دوره فرهنگی‌ها

جمال میرصادقی

وضعیت فرهنگ و انتشار کتاب در ایران سال‌های اخیر امیدوار‌کننده نبوده است. به‌تنهایی شش کتاب خود من در این دوران اجازه انتشار نیافتند. درحالی که من تمامی مسایل مربوط به ممیزی را می‌دانم و در آثارم رعایت می‌کنم. یکی از مواردی که در یکی از داستان‌هایم با ممیزی روبه‌رو شده را نقل می‌کنم تا موضوع روشن شود. در قسمتی از داستانم فردی قرار است از زندان آزاد شود و به او می‌گویند که «برو آزادی». به اعتقاد مسوول ممیزی ارشاد، «برو آزادی» باید از داستان حذف شود. برای من این سوال پیش می‌آید که چه منطقی پشت این نگاه وجود دارد؟ این فقط مشکل من هم نیست و می‌دانم که مساله‌ای همه‌گیر است. مدتی پیش یکی از ناشران می‌گفت حدود یک‌صد کتابش در اداره کتاب معطل مانده است. با این شرایط امید و شوق کار از میان می‌رود. با این شرایط انتظار داریم چند نویسنده به جامعه تحویل داده شود؟ واقعا چند نویسنده بزرگ در این دوران به جامعه معرفی شده است؟ من امروز 80 سال سن دارم و دوره‌های مختلفی را در طول همه این سال‌ها دیده‌ام اما از شرایطی که در این دوران پیش آمده کاملا دلگیر شده‌ام. وضعیتی که امروز عرصه فرهنگ ما به آن دچار است محصول عملکرد دولت فعلی است. در حالی که در دولت اصلاحات بهترین شرایط برای اهالی فرهنگ وجود داشت. ما در زمان گذشته هم با ممیزی بی‌منطق روبه‌رو بودیم اما به واقع در دوران آقای خاتمی این مشکل از میان رفت. برخی از آثار من که در آن دوره مجوز انتشار نداشت در دولت اصلاحات منتشر شد و به جرات می‌گویم که در طول 80 سال عمرم، بهترین دوره زندگی‌ام آن دوران بود. من اهل سیاست نیستم هرچند که به یک معنا همه ما ذاتا اهل سیاستیم. اما من مرد سیاست نیستم و آدم مبارزی هم نیستم. مدت‌هاست که به تنهایی در خانه‌ام زندگی می‌کنم و قانون این کشور را هم قبول دارم. اما به وضعیت انتشار کتاب در کشورم انتقاد دارم و همین انتقاد ساده هم برایم تبعات داشته است. وقتی آقای هاشمی اعلام نامزدی کرد، قصدم این بود که حتما در انتخابات شرکت کنم اما دیدیم که او هم تایید صلاحیت نشد. به رغم کهولت سن و این مساله که می‌دانم چند سالی بیشتر زنده نخواهم بود، همچنان کار می‌کنم و دست از فعالیت نشسته‌ام و امروز امیدم به این است که نسل بعد و بعدتر از من اوضاع را بهتر کنند.
وضعیت فرهنگ و انتشار کتاب در ایران سال‌های اخیر امیدوار‌کننده نبوده است. به‌تنهایی شش کتاب خود من در این دوران اجازه انتشار نیافتند. درحالی که من تمامی مسایل مربوط به ممیزی را می‌دانم و در آثارم رعایت می‌کنم. یکی از مواردی که در یکی از داستان‌هایم با ممیزی روبه‌رو شده را نقل می‌کنم تا موضوع روشن شود. در قسمتی از داستانم فردی قرار است از زندان آزاد شود و به او می‌گویند که «برو آزادی». به اعتقاد مسوول ممیزی ارشاد، «برو آزادی» باید از داستان حذف شود. برای من این سوال پیش می‌آید که چه منطقی پشت این نگاه وجود دارد؟ این فقط مشکل من هم نیست و می‌دانم که مساله‌ای همه‌گیر است. مدتی پیش یکی از ناشران می‌گفت حدود یک‌صد کتابش در اداره کتاب معطل مانده است. با این شرایط امید و شوق کار از میان می‌رود. با این شرایط انتظار داریم چند نویسنده به جامعه تحویل داده شود؟ واقعا چند نویسنده بزرگ در این دوران به جامعه معرفی شده است؟ من امروز 80 سال سن دارم و دوره‌های مختلفی را در طول همه این سال‌ها دیده‌ام اما از شرایطی که در این دوران پیش آمده کاملا دلگیر شده‌ام. وضعیتی که امروز عرصه فرهنگ ما به آن دچار است محصول عملکرد دولت فعلی است. در حالی که در دولت اصلاحات بهترین شرایط برای اهالی فرهنگ وجود داشت. ما در زمان گذشته هم با ممیزی بی‌منطق روبه‌رو بودیم اما به واقع در دوران آقای خاتمی این مشکل از میان رفت. برخی از آثار من که در آن دوره مجوز انتشار نداشت در دولت اصلاحات منتشر شد و به جرات می‌گویم که در طول 80 سال عمرم، بهترین دوره زندگی‌ام آن دوران بود. من اهل سیاست نیستم هرچند که به یک معنا همه ما ذاتا اهل سیاستیم. اما من مرد سیاست نیستم و آدم مبارزی هم نیستم. مدت‌هاست که به تنهایی در خانه‌ام زندگی می‌کنم و قانون این کشور را هم قبول دارم. اما به وضعیت انتشار کتاب در کشورم انتقاد دارم و همین انتقاد ساده هم برایم تبعات داشته است. وقتی آقای هاشمی اعلام نامزدی کرد، قصدم این بود که حتما در انتخابات شرکت کنم اما دیدیم که او هم تایید صلاحیت نشد. به رغم کهولت سن و این مساله که می‌دانم چند سالی بیشتر زنده نخواهم بود، همچنان کار می‌کنم و دست از فعالیت نشسته‌ام و امروز امیدم به این است که نسل بعد و بعدتر از من اوضاع را بهتر کنند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.