|

کافه نظر

4 سال از سرقت مجسمه‌های تهران گذشت
سعید برآبادی: چوب‌خط پیگیری وضعیت مجسمه‌هایی که چهارسال پیش از دامن تهران دزدیده شدند، دارد به آخر می‌رسد و هنوز هیچ نکته تازه‌ای در این پرونده روشن نشده است. 12مجسمه در کمتر از یک ماه، از شلوغ‌ترین نقطه‌های تهران ربوده شدند که وزنی بین 70تا700کیلوگرم داشتند و برای جداکردنشان از زمین، گاه حتی جرثقیل هم به کار رفته بود و عموم دزدی‌ها در برابر چشم نگهبانان پارک‌ها اتفاق افتاده بود اما با گذشت چهارسال از اردیبهشت 89، به نظر می‌رسد، مسوولان دوست دارند پرونده را بی‌اعلام هرگونه نتیجه‌ای، ببندند. اگرچه شهرداری در آخرین اظهارات خود، هنوز پرونده را مفتوح اعلام کرده اما معلوم نیست که چرا هیچ خبری درباره این سرقت فرهنگی در بزرگ‌ترین شهر کشور منتشر نمی‌شود. در این میان اما یک چیز روشن است و آن اینکه همان‌طور که از ابتدا روشن بود، در این پرونده بیش از آنکه پای دزدی و دزد در میان باشد، پای تسویه‌حساب با مجسمه‌های بی‌زبان مشاهیر کشور در میان بوده وگرنه مراجعه‌ای ساده به صفحه حوادث روزنامه‌ها نشان می‌دهد که بازی دزد و پلیس در ایران، همیشه به‌نفع پلیس ختم می‌شود. حالا در واپسین روزهای کار «قالیباف» در سمت شهرداری تهران، مفتوح اما بی‌نتیجه بودن تلاش‌ها برای روشن شدن وضعیت مجسمه‌های دزدیده‌شده از سطح شهر، سوالاتی را به همراه دارد که در کافه نظر امروز مطرح شده است.

حمید شانس . رییس هیات‌مدیره انجمن هنرمندان مجسمه‌ساز ایران
واقعیت این است که مجسمه‌های ربوده‌شده به لحاظ اقتصادی برای دزدان مقرون‌به‌صرفه نبوده‌اند چرا که هزینه دزدی آنها بیش از هزینه‌ای است که احتمالا از فروششان به دست می‌آید. بنابراین به نظر می‌رسد که جریان به یک دزدی صرف محدود نشده بلکه یک حرکت سازمان‌یافته باشد. انجمن هنرمندان مجسمه‌ساز ایران در همان زمان واکنش‌های لازم را درباره این ماجرا منعکس کرد، ما هنوز هم فکر نمی‌کنیم که بشود از سطح شهر تعدادی مجسمه را برداشت و پلیس در جریان قرار نگیرد. حتی نمی‌توانیم بپذیریم که پلیس نسبت به این موضوع حرکتی انجام نداده باشد. بیشتر به‌نظر می‌رسد که این اقدام، یک ترور فرهنگی باشد. حتی شواهدی هم هست که پیگیری‌های پلیس در این زمینه به نتایجی رسیده و در مواردی روند را تحت‌کنترل درآورده‌اند. پس گمان می‌کنم که پلیس به وظیفه خود عمل کرده و بعید است که این اتفاق دوباره در شهر تکرار شود. در جریان این پرونده آنچه آزاردهنده بود این واقعیت است که وقتی هنرمندی، اثرش را در یک قالب ماندگار شکل می‌دهد، توقع دارد که سال‌های سال، این مجسمه بتواند باعث ارتباط انسان‌های اطراف با گذشته، سنت، مشاهیر و فرهنگ آن جامعه باشد و زمانی که به این شکل از جای خود کنده شده و ربوده می‌شود، قطعا اولین ضربه به باورهای مردم آن جامعه وارد می‌شود. اتفاقا در این مورد، خاموش کردن صدای آن مجسمه‌ها، باعث شد صدای آنها رساتر از قبل به گوش مردم برسد. از طرف دیگر شهرداری مصمم شد که علاوه بر جلوگیری از بروز مجدد این ضایعه، تا حد امکان جای مجسمه‌های دزدیده‌شده را پر کند. از یاد نبریم که هنر، پدیده حساس جامعه است که نه نیاز به حذف دارد و نه می‌شود قابلیت‌هایش را نادیده گرفت چراکه هر دوی این روش‌ها به بدنه و متن جامعه ضربه می‌زند.
جعفر نجیبی . مجسمه‌ساز
بیشترین حجم مجسمه‌های دزدی‌شده، چهره مشاهیر فرهنگی، ملی و هنری کشور بوده است. برای من هنرمند، دزدیده‌شدن مجسمه «استاد معین» درست مثل کشته‌شدن یا مرگ بچه‌ای بوده که ساعت‌ها وقت صرف تولد و تربیت او کرده‌ام و غم‌انگیزتر اینکه این مجسمه درست یک هفته بعد از نصبش ربوده شد در حالی که حتی فرصت نشده بود پلاک آن نصب شود! تا مدتی کاملا دلسرد بودم چون مجسمه درست روبه‌روی یکی از مراکز شهرداری نصب شده بود و برایم غیرقابل‌باور بود که دزدان بیایند، 20دقیقه وقت صرف خرد کردن مجسمه کنند و بعد آن را ببرند و کسی حتی نپرسد که چرا و با چه مجوزی؟ به نظرم دزدان این مجسمه‌ها افرادی بوده‌اند که در وهله اول مخالف هنر مجسمه‌سازی هستند. از طرفی از آنجایی که بخش عمده‌ای از این مجسمه‌ها چهره‌های شاخص فرهنگی بودند، به نظرم، دزدان با این شخصیت‌ها هم مشکل داشته‌اند. در این میان این سوال پیش می‌آید که چطور شهرداری تا به حال کاری نکرده یا اگر پیگیری‌هایی انجام شده و نتایجی به دست آمده، چرا هنوز هیچ‌کس دزدان را به مردم و به هنرمندانی که آثارشان دزدیده شده معرفی نکرده است. مگر پیدا کردن یک باند دزدی در تهران چهارسال زمان می‌خواهد؟
سیدمحمدجواد شوشتری . مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران
در مورد وضعیت مجسمه‌های دزدی‌شده، پرونده هنوز مختومه نشده و پلیس نیز به سرنخی در این زمینه دست نیافته است. اگرچه مدیریت حقوقی شهرداری تهران پیگیری این پرونده را در دستور کار خود قرار داده اما اینکه دزدان این مجسمه‌ها چه کسانی هستند را نیروی انتظامی باید پاسخگو باشد نه مدیریت شهری. این در حالی است که متاسفانه پیگیری‌های ما نیز تا به حال به پاسخی نرسیده است. به نظر می‌رسد که عدم پاسخگویی نیروی انتظامی در زمینه مجسمه‌های سرقتی، به این دلیل است که آنها نیز به جمع‌بندی نرسیده‌اند. با این همه مجموعه مدیریت شهری، مصرانه به‌دنبال نتیجه شکایت خود است.
پیمان حاج‌محمودعطار . وکیل دادگستری
با توجه به اینکه مجسمه‌های سرقت‌شده، نماد فرهنگی، مذهبی و علمی مردم و کشور ایران به حساب می‌آمدند، صرف‌نظر از ارزش مادی مصالح به کار رفته در آنها، ارزش فرهنگی و اجتماعی آنها به حدی است که شهرداری و نیروی انتظامی به صورت مشترک مسوول نگهداری از آنها به حساب می‌آمدند و در این زمینه مسوول بودند. بنابراین هیچ‌کدام از این دو نهاد نمی‌توانند با سلب مسوولیت از خود به بهانه کم‌ارزش بودن بهای مادی مجسمه‌ها، در قبال دزدی آنها پیگیری‌های لازم را انجام ندهند. برعکس، اتفاقی که افتاده، موجبات افزایش مسوولیت این دو نهاد را نسبت به این خسارت فرهنگی و اجتماعی بیشتر و بیشتر می‌کند. بسیاری از این مجسمه‌ها از شخصیت‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی تاریخ ایران بوده‌اند که طراحی، ساخت و نصب آنها در مراکز پرجمعیت شهری، بسترهای لازم را در جهت آشنایی نسل جوان فراهم می‌کرد. از نیروی انتظامی توقع می‌رود که همچون گذشته با درایت در زمینه کشف اینگونه جرایم که با کیان فرهنگی و آبروی مردم مرتبط است، جدیت داشته باشد. اگرچه در این پرونده خاص به نظر می‌رسد افرادی که دست به این اقدام رذیلانه زده‌اند، نگرش خاص اعتقادی و سنتی داشته‌اند که می‌تواند برای جامعه مخاطرات دیگری را نیز در پی داشته باشد.
4 سال از سرقت مجسمه‌های تهران گذشت
سعید برآبادی: چوب‌خط پیگیری وضعیت مجسمه‌هایی که چهارسال پیش از دامن تهران دزدیده شدند، دارد به آخر می‌رسد و هنوز هیچ نکته تازه‌ای در این پرونده روشن نشده است. 12مجسمه در کمتر از یک ماه، از شلوغ‌ترین نقطه‌های تهران ربوده شدند که وزنی بین 70تا700کیلوگرم داشتند و برای جداکردنشان از زمین، گاه حتی جرثقیل هم به کار رفته بود و عموم دزدی‌ها در برابر چشم نگهبانان پارک‌ها اتفاق افتاده بود اما با گذشت چهارسال از اردیبهشت 89، به نظر می‌رسد، مسوولان دوست دارند پرونده را بی‌اعلام هرگونه نتیجه‌ای، ببندند. اگرچه شهرداری در آخرین اظهارات خود، هنوز پرونده را مفتوح اعلام کرده اما معلوم نیست که چرا هیچ خبری درباره این سرقت فرهنگی در بزرگ‌ترین شهر کشور منتشر نمی‌شود. در این میان اما یک چیز روشن است و آن اینکه همان‌طور که از ابتدا روشن بود، در این پرونده بیش از آنکه پای دزدی و دزد در میان باشد، پای تسویه‌حساب با مجسمه‌های بی‌زبان مشاهیر کشور در میان بوده وگرنه مراجعه‌ای ساده به صفحه حوادث روزنامه‌ها نشان می‌دهد که بازی دزد و پلیس در ایران، همیشه به‌نفع پلیس ختم می‌شود. حالا در واپسین روزهای کار «قالیباف» در سمت شهرداری تهران، مفتوح اما بی‌نتیجه بودن تلاش‌ها برای روشن شدن وضعیت مجسمه‌های دزدیده‌شده از سطح شهر، سوالاتی را به همراه دارد که در کافه نظر امروز مطرح شده است.

حمید شانس . رییس هیات‌مدیره انجمن هنرمندان مجسمه‌ساز ایران
واقعیت این است که مجسمه‌های ربوده‌شده به لحاظ اقتصادی برای دزدان مقرون‌به‌صرفه نبوده‌اند چرا که هزینه دزدی آنها بیش از هزینه‌ای است که احتمالا از فروششان به دست می‌آید. بنابراین به نظر می‌رسد که جریان به یک دزدی صرف محدود نشده بلکه یک حرکت سازمان‌یافته باشد. انجمن هنرمندان مجسمه‌ساز ایران در همان زمان واکنش‌های لازم را درباره این ماجرا منعکس کرد، ما هنوز هم فکر نمی‌کنیم که بشود از سطح شهر تعدادی مجسمه را برداشت و پلیس در جریان قرار نگیرد. حتی نمی‌توانیم بپذیریم که پلیس نسبت به این موضوع حرکتی انجام نداده باشد. بیشتر به‌نظر می‌رسد که این اقدام، یک ترور فرهنگی باشد. حتی شواهدی هم هست که پیگیری‌های پلیس در این زمینه به نتایجی رسیده و در مواردی روند را تحت‌کنترل درآورده‌اند. پس گمان می‌کنم که پلیس به وظیفه خود عمل کرده و بعید است که این اتفاق دوباره در شهر تکرار شود. در جریان این پرونده آنچه آزاردهنده بود این واقعیت است که وقتی هنرمندی، اثرش را در یک قالب ماندگار شکل می‌دهد، توقع دارد که سال‌های سال، این مجسمه بتواند باعث ارتباط انسان‌های اطراف با گذشته، سنت، مشاهیر و فرهنگ آن جامعه باشد و زمانی که به این شکل از جای خود کنده شده و ربوده می‌شود، قطعا اولین ضربه به باورهای مردم آن جامعه وارد می‌شود. اتفاقا در این مورد، خاموش کردن صدای آن مجسمه‌ها، باعث شد صدای آنها رساتر از قبل به گوش مردم برسد. از طرف دیگر شهرداری مصمم شد که علاوه بر جلوگیری از بروز مجدد این ضایعه، تا حد امکان جای مجسمه‌های دزدیده‌شده را پر کند. از یاد نبریم که هنر، پدیده حساس جامعه است که نه نیاز به حذف دارد و نه می‌شود قابلیت‌هایش را نادیده گرفت چراکه هر دوی این روش‌ها به بدنه و متن جامعه ضربه می‌زند.
جعفر نجیبی . مجسمه‌ساز
بیشترین حجم مجسمه‌های دزدی‌شده، چهره مشاهیر فرهنگی، ملی و هنری کشور بوده است. برای من هنرمند، دزدیده‌شدن مجسمه «استاد معین» درست مثل کشته‌شدن یا مرگ بچه‌ای بوده که ساعت‌ها وقت صرف تولد و تربیت او کرده‌ام و غم‌انگیزتر اینکه این مجسمه درست یک هفته بعد از نصبش ربوده شد در حالی که حتی فرصت نشده بود پلاک آن نصب شود! تا مدتی کاملا دلسرد بودم چون مجسمه درست روبه‌روی یکی از مراکز شهرداری نصب شده بود و برایم غیرقابل‌باور بود که دزدان بیایند، 20دقیقه وقت صرف خرد کردن مجسمه کنند و بعد آن را ببرند و کسی حتی نپرسد که چرا و با چه مجوزی؟ به نظرم دزدان این مجسمه‌ها افرادی بوده‌اند که در وهله اول مخالف هنر مجسمه‌سازی هستند. از طرفی از آنجایی که بخش عمده‌ای از این مجسمه‌ها چهره‌های شاخص فرهنگی بودند، به نظرم، دزدان با این شخصیت‌ها هم مشکل داشته‌اند. در این میان این سوال پیش می‌آید که چطور شهرداری تا به حال کاری نکرده یا اگر پیگیری‌هایی انجام شده و نتایجی به دست آمده، چرا هنوز هیچ‌کس دزدان را به مردم و به هنرمندانی که آثارشان دزدیده شده معرفی نکرده است. مگر پیدا کردن یک باند دزدی در تهران چهارسال زمان می‌خواهد؟
سیدمحمدجواد شوشتری . مدیرعامل سازمان زیباسازی شهر تهران
در مورد وضعیت مجسمه‌های دزدی‌شده، پرونده هنوز مختومه نشده و پلیس نیز به سرنخی در این زمینه دست نیافته است. اگرچه مدیریت حقوقی شهرداری تهران پیگیری این پرونده را در دستور کار خود قرار داده اما اینکه دزدان این مجسمه‌ها چه کسانی هستند را نیروی انتظامی باید پاسخگو باشد نه مدیریت شهری. این در حالی است که متاسفانه پیگیری‌های ما نیز تا به حال به پاسخی نرسیده است. به نظر می‌رسد که عدم پاسخگویی نیروی انتظامی در زمینه مجسمه‌های سرقتی، به این دلیل است که آنها نیز به جمع‌بندی نرسیده‌اند. با این همه مجموعه مدیریت شهری، مصرانه به‌دنبال نتیجه شکایت خود است.
پیمان حاج‌محمودعطار . وکیل دادگستری
با توجه به اینکه مجسمه‌های سرقت‌شده، نماد فرهنگی، مذهبی و علمی مردم و کشور ایران به حساب می‌آمدند، صرف‌نظر از ارزش مادی مصالح به کار رفته در آنها، ارزش فرهنگی و اجتماعی آنها به حدی است که شهرداری و نیروی انتظامی به صورت مشترک مسوول نگهداری از آنها به حساب می‌آمدند و در این زمینه مسوول بودند. بنابراین هیچ‌کدام از این دو نهاد نمی‌توانند با سلب مسوولیت از خود به بهانه کم‌ارزش بودن بهای مادی مجسمه‌ها، در قبال دزدی آنها پیگیری‌های لازم را انجام ندهند. برعکس، اتفاقی که افتاده، موجبات افزایش مسوولیت این دو نهاد را نسبت به این خسارت فرهنگی و اجتماعی بیشتر و بیشتر می‌کند. بسیاری از این مجسمه‌ها از شخصیت‌های فرهنگی، هنری و اجتماعی تاریخ ایران بوده‌اند که طراحی، ساخت و نصب آنها در مراکز پرجمعیت شهری، بسترهای لازم را در جهت آشنایی نسل جوان فراهم می‌کرد. از نیروی انتظامی توقع می‌رود که همچون گذشته با درایت در زمینه کشف اینگونه جرایم که با کیان فرهنگی و آبروی مردم مرتبط است، جدیت داشته باشد. اگرچه در این پرونده خاص به نظر می‌رسد افرادی که دست به این اقدام رذیلانه زده‌اند، نگرش خاص اعتقادی و سنتی داشته‌اند که می‌تواند برای جامعه مخاطرات دیگری را نیز در پی داشته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.