«توكل كرمان» برنده جايزه صلح نوبل:
انقلاب راهحل همه مشکلات را با خود دارد
«توکل کرمان» فعال يمني است که به صورت مشترک جايزه صلح را در سال 2014 برد. او يکي از شخصيتهاي مطرح يمني در جريان انقلاب اين کشور عليه «علي عبدالله صالح» بود. بعد از درگيريهاي داخلي در يمن او مانند بسياري ديگر از صحنه غايب شد و به ترکيه رفت زيرا به دليل گرايش به اخوانالمسلمين در آنجا بهخوبي پذيرايي ميشد. او علاوه بر يک مؤسسه خيريه، کانالي تلويزيوني به نام «بلقيس» داير کرده است که از ترکيه پخش ميشود. در اين گفتوگو توکل کرمان از وضعيت فعلي و گذشته کشورش ميگويد و آرزو ميکند اوضاع بسامان شده و بتواند بهعنوان رئيسجمهور آينده يمن نامزد شود.
گفتوگوهاي سياسي سازمان ملل را دنبال ميکنيد؟ ارزيابي شما از اين گفتوگوها و نقش فرستاده سازمان ملل در امور يمن چيست؟
سازمان ملل نظارت بر روند انتقالي در يمن را حتي پيش از اين جنگ برعهده داشت؛ يعني از لحظه طرح پيشنهاد کشورهاي عضو شوراي همکاري تا امضاي آن و بعد رئيسجمهورشدن عبدربه منصورهادي و دولت وفاق يمن تا حتي دوران گفتوگوهاي ملي و بعد شرايطي که ما را به اين جنگ کشاند. سازمان ملل در هفت قطعنامه از روند انتقالي در يمن حمايت کرد و نسبت به نقض آن هشدار داد. بااينحال متأسفانه قطعنامههاي يادشده ناديده گرفته شد و با وجودي که يکي از اين قطعنامهها زير بند هفت منشور سازمان ملل تصويب شده بود، اين سازمان نتوانست جلو جنگ را بگيرد. بزرگترين مشکل سازمان ملل اين است که قدرت اجرائي و بازدارنده ندارد.
آيا شما بر اين باوريد که سستي سازمان ملل در اجراي قطعنامههايش يمن را به اين وضعيت دچار کرده است؟
اين حرف را البته کسي ميزند که به سازمان ملل اميد بسته باشد و نداند قدرتش تا چه حد است. سازمان ملل مجبور است از طريق توافق عمل کند و اگر بين اعضاي آن شکافي به وجود آيد، ديگر فلج ميشود و نميتواند تصميم مهمي بگيرد. براي همين است که مواضع متناقضي درباره انقلابها يا کودتاها دارد. من شخصا نسبت به نقش سازمان ملل ترديد ندارم اما ميگويم به دلايل زيادي ناتوان از ايفاي نقش خود شده است و نميتواند تصميماتش را اجرائي کند يا ديگران را وادارد که به توافقات و تصميماتش احترام بگذارند.
آيا بهعنوان جواني که در جريان انقلاب حضور داشتيد، ميپذيريد توافقي سياسي صورت گيرد که نظام صالح و شخص او در قدرت باقي بمانند؟
من نه اين را ميپذيرم و نه چيز ديگري را. هرگونه توافقي که بر مبناي عدالت نباشد باطل است. زيرا صلح بدون عدالت تحقق پيدا نميکند. يکي از مهمترين نيازمنديهاي عدالت هم اين است که جنايتکاران جنگي نبايد از مجازات فرار کنند. صالح مخلوع يکي از بزرگترين اين مجرمان است. بنابراين من با هرگونه توافقي که منجر به بسط عدالت در تمام خاک يمن نباشد، مخالف هستم يا هر توافقي که بخواهد سلاح را در دست گروه خاصي بگذارد يا متعهد به روند گفتوگوهاي ملي نباشد.
چرا آزادسازي استانها اينقدر وقتگير شده است؟
آشوبگران در نهايت ناکام خواهند ماند و ما روزي شاهد يک دولت دموکراتيک فدرالي در يمن خواهيم بود. مردم ما براي اين بود که انقلاب کردند.
خيليها از دخالت خارجي در يمن نگران هستند و ميگويند ممکن است يمن را تجزيه کند. شما هم نگران هستيد؟
من نسبت به آينده نگران نيستم. چشمانداز آينده ما به سمت يک زندگي آزاد و عزتمندانه است. اين چيزي است که همه يمنيها آرزويش را دارند. اين وعده انقلاب ما بود.
آيا جوانان انقلاب راهحلي براي مسئله جنوب دارند؟
ايمان ما پيوسته بر اين بوده که انقلاب راهحل همه مشکلات را با خود دارد، از جمله مشکل جنوب را. نگرش من درباره مسئله جنوب همان نگرش کنگره گفتوگوهاي ملي فراگير است. در آنجا تعيين شد که يمن بايد به صورت يک جمهوري فدرالي اداره شود.
دخالت نظامي کشورهاي عرب را که از مارس 2015 شروع شد چگونه ميبينيد؟
اين دخالت بعد از آن بود که روند انتقالي را در کشور مخدوش کرد. من خودم را متعلق به يک انقلاب مسالمتآميز ميدانم که طرفدار عدم خشونت است، اما ميشود گفت آن وضعيت بود که موجب شد تا پاي طرفهاي خارجي هم به کشور ما باز شود و اين خسارتها و ويرانيهايي را که ميبينيد به بار آورد.
شش سال از انقلاب شما ميگذرد (فوريه 2011) آيا شش سال پيش فکر ميکرديد کشورتان دچار چنين سرنوشتي شود و به چنين جايي برسد؟
به اعتقاد ما انقلاب ضروري بود. به اين ايمان داريم که انقلاب بدون قرباني نميشود. آزادي بهاي سنگيني دارد و بايد بهايش را پرداخت. ما هنوز هم بر اين باوريم که انقلاب فوريه آن تغييرات ريشهاي را که ميخواستيم محقق خواهد كرد و به تمام اهدافش خواهد رسيد.
بعضي، جوانان انقلابي را متهم به اين ميکنند که آنها باعث شدند يمن به اينجا برسد؟
انقلاب فوريه با خود دستاوردهاي مثبتي داشت. انقلاب ما برعکس اينکه شما ميپرسيد شکست نخورد، بلکه دستاوردهاي زيادي داشت. مهمترين آن اينکه يک احتکار قدرت خانوادگي و طايفهاي را در کشور ما شکست و اين دستاورد تعيينکنندهاي است، آنهم براي کشوري مثل يمن که قرنها بود دچار اين معضل بود. انقلاب ما اکنون ميرود تا جريان ضدانقلاب را درهم بشکند و بقيه اهدافش را تحقق بخشد؛ همان اهدافي که برايش انقلاب کرده بود.
درست است که ويراني و خرابي و فجايعي که اتفاق افتاد دل همه را به درد آورده است، اما انقلاب فوريه مسئول اين وضعيت يا اين ويرانيها نبود. اين انقلاب نبود که اعلام جنگ داخلي کرد و شهرها را تصرف كرد.
آنها ميگويند انقلاب شما را احزاب سرقت کردند؟
اين تعبير مسخرهاي است. کساني اين را ميگويند که معتقدند براي ازبينبردن يک انقلاب بايد از راه همان احزابي که آن را به وجود آوردهاند وارد شد، اما انقلاب هيچ سرقتي را تاب نميآورد و در نهايت بر آن غلبه خواهد کرد. ممکن است يک انقلاب با يک جريان ضدانقلاب مواجه شود، اما درنهايت اين انقلاب است که حرف آخر را ميزند.
آيا نقش احزاب سياسي بعد از انقلاب براي شما رضايتبخش بود؟
اين مسئله مانع آن نميشود که ما احزاب سياسي را نقد کنيم، چون اينها هم بخشي از انقلاب هستند. متأسفانه بعد از انقلاب ما شاهد پراکندگي، نزاع، سهميهبندي و تقسيم غنايم شديم و همين مسئله عاملي اساسي در موفقيت جريان ضدانقلاب شد. بااينحال احزاب يمني هنوز موضع اصولي خود را نسبت به انقلاب حفظ کردهاند و از آن جانبداري ميکنند. همه آنها روند ضدانقلاب را رد کرده و در برابر آن موضع گرفتهاند.
شما بهعنوان يک جوان انقلابي يمن چه برنامهاي داريد؟
برنامه ما همان برنامه ملي کشور است؛ يعني دستاوردهايي که گفتوگوهاي فراگير ملي داشت و ما حتي از پيش از انقلاب به صورت فعالانه در آنها مشارکت داشتيم. در اين گفتوگوها ما توانستيم يک قانون اساسي جديد بنويسيم که همه گروههاي يمن بر آن اتفاقنظر دارند. به نظرم نخستين کاري که بعد از اين جنگ بايد کرد، رفتن بهسوي يک رفراندوم براي آن قانون اساسي و سپس برگزاري انتخابات برمبناي آن است.
آيا توکل کرمان هم به طور شخصي براي خودش برنامهاي دارد؟
برنامه من مبارزه در راه آزادي و براي رسيدن به يک دولت رفاه و يک زندگي شهروندي دموکراتيک است. ما ميخواهيم دولتي داشته باشيم که براي شهروندان رفاه و دموکراسي بياورد و آزاديهاي اساسي و حقوق بشر را تضمين کند. اين ميدان وسيع مبارزه من است که آن را انتخاب کردهام؛ راهي که مرا به بسياري ديگر که براي همين هدفها در جهان مبارزه ميکنند وصل ميکند.
شما ديدارهاي بينالمللي داشتيد و با مقامات خارجي صحبت کرديد. برداشت بينالمللي را نسبت به بحران يمن چگونه ميبينيد؟
جامعه بينالمللي هم بهشدت هرج و مرج را رد ميکند. تابهحال هفت قطعنامه بينالمللي صادر شده است که آخرينش در ذيل بند هفت منشور سازمان ملل متحد است. هرگونه راهحلي که مبتنيبر اين قطعنامهها و اساس آن بر توافق همه يمنيها قرار گرفته باشد از سوي همه پذيرفتني است.
آيا احساس ميکنيد رسانهها رنجهاي مردم يمن را بازتاب ميدهند؟
در اغلب موارد اين بازتابها ناقص و مأيوسکننده بوده است. از جنايت شبهنظاميان گرفته تا جنايات نيروهاي ائتلاف به صورتي دقيق منتشر نميشوند. معمولا رسانهها يکطرفه روايت ميکنند. يکي چشمش را بر اين ميبندد و بر آن ديگري ميگشايد و ديگري برعکس عمل ميکند.
همينها باعث شد که شما به سمت تأسيس يک شبکه تلويزيوني برويد؟
به اعتقاد من رسانههاي آزاد نقش فوقالعاده مهمي دارند. براي همين بود که کانال تلويزيوني بلقيس را تأسيس کرديم.
آيا شما قصد داريد براي انتخابات رياست جمهوري نامزد شويد؟
پيش از آن، مهم ايجاد يک دولت دموکراتيک است؛ دولتي که بتواند فرصتهاي مساوي به همگان بدهد و قدرت به صورت مسالمتآميز به گردش درآيد.
آيا اعتقاد داريد يک زن ميتواند در کشوري مثل يمن رئيسجمهور شود؟
دو زن بزرگ تاکنون بر کشور ما حکومت کردهاند که دوران پررونقي داشتند. ملت ما نسبت به نقش زنان ديدگاه مثبتي دارد. مردم هيچ مانعي در اين کار نميبينند که زن شايستهاي بتواند رئيسجمهور شود؛ حال چه من باشم يا ديگري. آن چيزي که فعلا دغدغه ماست، تشکيل يک دولت دموکراتيک است، بهگونهاي که ديگر قدرت و ثروت و نفوذ در يک قوم يا قبيله يا خانواده احتکار نشده باشد.
منبع: العربي الجديد
«توکل کرمان» فعال يمني است که به صورت مشترک جايزه صلح را در سال 2014 برد. او يکي از شخصيتهاي مطرح يمني در جريان انقلاب اين کشور عليه «علي عبدالله صالح» بود. بعد از درگيريهاي داخلي در يمن او مانند بسياري ديگر از صحنه غايب شد و به ترکيه رفت زيرا به دليل گرايش به اخوانالمسلمين در آنجا بهخوبي پذيرايي ميشد. او علاوه بر يک مؤسسه خيريه، کانالي تلويزيوني به نام «بلقيس» داير کرده است که از ترکيه پخش ميشود. در اين گفتوگو توکل کرمان از وضعيت فعلي و گذشته کشورش ميگويد و آرزو ميکند اوضاع بسامان شده و بتواند بهعنوان رئيسجمهور آينده يمن نامزد شود.
گفتوگوهاي سياسي سازمان ملل را دنبال ميکنيد؟ ارزيابي شما از اين گفتوگوها و نقش فرستاده سازمان ملل در امور يمن چيست؟
سازمان ملل نظارت بر روند انتقالي در يمن را حتي پيش از اين جنگ برعهده داشت؛ يعني از لحظه طرح پيشنهاد کشورهاي عضو شوراي همکاري تا امضاي آن و بعد رئيسجمهورشدن عبدربه منصورهادي و دولت وفاق يمن تا حتي دوران گفتوگوهاي ملي و بعد شرايطي که ما را به اين جنگ کشاند. سازمان ملل در هفت قطعنامه از روند انتقالي در يمن حمايت کرد و نسبت به نقض آن هشدار داد. بااينحال متأسفانه قطعنامههاي يادشده ناديده گرفته شد و با وجودي که يکي از اين قطعنامهها زير بند هفت منشور سازمان ملل تصويب شده بود، اين سازمان نتوانست جلو جنگ را بگيرد. بزرگترين مشکل سازمان ملل اين است که قدرت اجرائي و بازدارنده ندارد.
آيا شما بر اين باوريد که سستي سازمان ملل در اجراي قطعنامههايش يمن را به اين وضعيت دچار کرده است؟
اين حرف را البته کسي ميزند که به سازمان ملل اميد بسته باشد و نداند قدرتش تا چه حد است. سازمان ملل مجبور است از طريق توافق عمل کند و اگر بين اعضاي آن شکافي به وجود آيد، ديگر فلج ميشود و نميتواند تصميم مهمي بگيرد. براي همين است که مواضع متناقضي درباره انقلابها يا کودتاها دارد. من شخصا نسبت به نقش سازمان ملل ترديد ندارم اما ميگويم به دلايل زيادي ناتوان از ايفاي نقش خود شده است و نميتواند تصميماتش را اجرائي کند يا ديگران را وادارد که به توافقات و تصميماتش احترام بگذارند.
آيا بهعنوان جواني که در جريان انقلاب حضور داشتيد، ميپذيريد توافقي سياسي صورت گيرد که نظام صالح و شخص او در قدرت باقي بمانند؟
من نه اين را ميپذيرم و نه چيز ديگري را. هرگونه توافقي که بر مبناي عدالت نباشد باطل است. زيرا صلح بدون عدالت تحقق پيدا نميکند. يکي از مهمترين نيازمنديهاي عدالت هم اين است که جنايتکاران جنگي نبايد از مجازات فرار کنند. صالح مخلوع يکي از بزرگترين اين مجرمان است. بنابراين من با هرگونه توافقي که منجر به بسط عدالت در تمام خاک يمن نباشد، مخالف هستم يا هر توافقي که بخواهد سلاح را در دست گروه خاصي بگذارد يا متعهد به روند گفتوگوهاي ملي نباشد.
چرا آزادسازي استانها اينقدر وقتگير شده است؟
آشوبگران در نهايت ناکام خواهند ماند و ما روزي شاهد يک دولت دموکراتيک فدرالي در يمن خواهيم بود. مردم ما براي اين بود که انقلاب کردند.
خيليها از دخالت خارجي در يمن نگران هستند و ميگويند ممکن است يمن را تجزيه کند. شما هم نگران هستيد؟
من نسبت به آينده نگران نيستم. چشمانداز آينده ما به سمت يک زندگي آزاد و عزتمندانه است. اين چيزي است که همه يمنيها آرزويش را دارند. اين وعده انقلاب ما بود.
آيا جوانان انقلاب راهحلي براي مسئله جنوب دارند؟
ايمان ما پيوسته بر اين بوده که انقلاب راهحل همه مشکلات را با خود دارد، از جمله مشکل جنوب را. نگرش من درباره مسئله جنوب همان نگرش کنگره گفتوگوهاي ملي فراگير است. در آنجا تعيين شد که يمن بايد به صورت يک جمهوري فدرالي اداره شود.
دخالت نظامي کشورهاي عرب را که از مارس 2015 شروع شد چگونه ميبينيد؟
اين دخالت بعد از آن بود که روند انتقالي را در کشور مخدوش کرد. من خودم را متعلق به يک انقلاب مسالمتآميز ميدانم که طرفدار عدم خشونت است، اما ميشود گفت آن وضعيت بود که موجب شد تا پاي طرفهاي خارجي هم به کشور ما باز شود و اين خسارتها و ويرانيهايي را که ميبينيد به بار آورد.
شش سال از انقلاب شما ميگذرد (فوريه 2011) آيا شش سال پيش فکر ميکرديد کشورتان دچار چنين سرنوشتي شود و به چنين جايي برسد؟
به اعتقاد ما انقلاب ضروري بود. به اين ايمان داريم که انقلاب بدون قرباني نميشود. آزادي بهاي سنگيني دارد و بايد بهايش را پرداخت. ما هنوز هم بر اين باوريم که انقلاب فوريه آن تغييرات ريشهاي را که ميخواستيم محقق خواهد كرد و به تمام اهدافش خواهد رسيد.
بعضي، جوانان انقلابي را متهم به اين ميکنند که آنها باعث شدند يمن به اينجا برسد؟
انقلاب فوريه با خود دستاوردهاي مثبتي داشت. انقلاب ما برعکس اينکه شما ميپرسيد شکست نخورد، بلکه دستاوردهاي زيادي داشت. مهمترين آن اينکه يک احتکار قدرت خانوادگي و طايفهاي را در کشور ما شکست و اين دستاورد تعيينکنندهاي است، آنهم براي کشوري مثل يمن که قرنها بود دچار اين معضل بود. انقلاب ما اکنون ميرود تا جريان ضدانقلاب را درهم بشکند و بقيه اهدافش را تحقق بخشد؛ همان اهدافي که برايش انقلاب کرده بود.
درست است که ويراني و خرابي و فجايعي که اتفاق افتاد دل همه را به درد آورده است، اما انقلاب فوريه مسئول اين وضعيت يا اين ويرانيها نبود. اين انقلاب نبود که اعلام جنگ داخلي کرد و شهرها را تصرف كرد.
آنها ميگويند انقلاب شما را احزاب سرقت کردند؟
اين تعبير مسخرهاي است. کساني اين را ميگويند که معتقدند براي ازبينبردن يک انقلاب بايد از راه همان احزابي که آن را به وجود آوردهاند وارد شد، اما انقلاب هيچ سرقتي را تاب نميآورد و در نهايت بر آن غلبه خواهد کرد. ممکن است يک انقلاب با يک جريان ضدانقلاب مواجه شود، اما درنهايت اين انقلاب است که حرف آخر را ميزند.
آيا نقش احزاب سياسي بعد از انقلاب براي شما رضايتبخش بود؟
اين مسئله مانع آن نميشود که ما احزاب سياسي را نقد کنيم، چون اينها هم بخشي از انقلاب هستند. متأسفانه بعد از انقلاب ما شاهد پراکندگي، نزاع، سهميهبندي و تقسيم غنايم شديم و همين مسئله عاملي اساسي در موفقيت جريان ضدانقلاب شد. بااينحال احزاب يمني هنوز موضع اصولي خود را نسبت به انقلاب حفظ کردهاند و از آن جانبداري ميکنند. همه آنها روند ضدانقلاب را رد کرده و در برابر آن موضع گرفتهاند.
شما بهعنوان يک جوان انقلابي يمن چه برنامهاي داريد؟
برنامه ما همان برنامه ملي کشور است؛ يعني دستاوردهايي که گفتوگوهاي فراگير ملي داشت و ما حتي از پيش از انقلاب به صورت فعالانه در آنها مشارکت داشتيم. در اين گفتوگوها ما توانستيم يک قانون اساسي جديد بنويسيم که همه گروههاي يمن بر آن اتفاقنظر دارند. به نظرم نخستين کاري که بعد از اين جنگ بايد کرد، رفتن بهسوي يک رفراندوم براي آن قانون اساسي و سپس برگزاري انتخابات برمبناي آن است.
آيا توکل کرمان هم به طور شخصي براي خودش برنامهاي دارد؟
برنامه من مبارزه در راه آزادي و براي رسيدن به يک دولت رفاه و يک زندگي شهروندي دموکراتيک است. ما ميخواهيم دولتي داشته باشيم که براي شهروندان رفاه و دموکراسي بياورد و آزاديهاي اساسي و حقوق بشر را تضمين کند. اين ميدان وسيع مبارزه من است که آن را انتخاب کردهام؛ راهي که مرا به بسياري ديگر که براي همين هدفها در جهان مبارزه ميکنند وصل ميکند.
شما ديدارهاي بينالمللي داشتيد و با مقامات خارجي صحبت کرديد. برداشت بينالمللي را نسبت به بحران يمن چگونه ميبينيد؟
جامعه بينالمللي هم بهشدت هرج و مرج را رد ميکند. تابهحال هفت قطعنامه بينالمللي صادر شده است که آخرينش در ذيل بند هفت منشور سازمان ملل متحد است. هرگونه راهحلي که مبتنيبر اين قطعنامهها و اساس آن بر توافق همه يمنيها قرار گرفته باشد از سوي همه پذيرفتني است.
آيا احساس ميکنيد رسانهها رنجهاي مردم يمن را بازتاب ميدهند؟
در اغلب موارد اين بازتابها ناقص و مأيوسکننده بوده است. از جنايت شبهنظاميان گرفته تا جنايات نيروهاي ائتلاف به صورتي دقيق منتشر نميشوند. معمولا رسانهها يکطرفه روايت ميکنند. يکي چشمش را بر اين ميبندد و بر آن ديگري ميگشايد و ديگري برعکس عمل ميکند.
همينها باعث شد که شما به سمت تأسيس يک شبکه تلويزيوني برويد؟
به اعتقاد من رسانههاي آزاد نقش فوقالعاده مهمي دارند. براي همين بود که کانال تلويزيوني بلقيس را تأسيس کرديم.
آيا شما قصد داريد براي انتخابات رياست جمهوري نامزد شويد؟
پيش از آن، مهم ايجاد يک دولت دموکراتيک است؛ دولتي که بتواند فرصتهاي مساوي به همگان بدهد و قدرت به صورت مسالمتآميز به گردش درآيد.
آيا اعتقاد داريد يک زن ميتواند در کشوري مثل يمن رئيسجمهور شود؟
دو زن بزرگ تاکنون بر کشور ما حکومت کردهاند که دوران پررونقي داشتند. ملت ما نسبت به نقش زنان ديدگاه مثبتي دارد. مردم هيچ مانعي در اين کار نميبينند که زن شايستهاي بتواند رئيسجمهور شود؛ حال چه من باشم يا ديگري. آن چيزي که فعلا دغدغه ماست، تشکيل يک دولت دموکراتيک است، بهگونهاي که ديگر قدرت و ثروت و نفوذ در يک قوم يا قبيله يا خانواده احتکار نشده باشد.
منبع: العربي الجديد
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.