|

اشارات فلسفی در پسِ اشارات گرافیکی

علی‌ کرمانیان

حروف زبان فارسی که با ویژگی‌های خاص گرافیکی خود قرن‌هاست خط فارسی را شکل داده‌اند، به نظر بسیاری از کارشناسان هنر و گرافیک جهان دارای زیباترین اشکال گرافیکی در میان حروف و خطوط زبان‌های مختلف هستند. نحوه و قابلیت خاص اتصال آنها به یکدیگر باعث به‌وجودآمدن خطوط زیبای پیوسته‌ای می‌شود که منشأ بسیاری از آثار خط‌نقاشی‌های قدیم و جدید هستند. جالب اینکه این اشکال رمزآلود را می‌توان به روش‌های مختلف اعم از کوفی، ثلث، نسخ، نستعلیق، شکسته و ... نوشت که در هر یک، با وجودی که اشکال حروف با هم متفاوت به نظر می‌رسند، زیبایی خاص، متفاوت و منحصربه‌فردی نهفته است. به غیر از استفاده‌های دوبعدی از این حروف در آثار گرافیکی و نقاشی، بوده‌اند هنرمندانی که این حروف را دستمایه آثار هنری سه‌بعدی خود قرار داده‌اند که شاید از معروف‌ترین آنها بتوان به پرویز تناولی و خصوصا «هیچ» یا «ه»‌های او اشاره کرد. آثاری که نه‌تنها اشارات گرافیکی بلکه اشارات فلسفی به مضمون کلمه نیز دارند. امروز به گمانم این اولین‌بار است که استفاده سه‌بعدی از این حروف را به صورت کاملا کاربردی در هنر ستاره امین‌الهی می‌بینیم. ایشان نه‌تنها در کار خود به ارائه و تأکید بر زیبایی حروف زبان فارسی می‌پردازد، بلکه با استفاده بسیار خلاقانه سه‌بعدی، از آنها به صورت هنر کاربردی با عملکرد معلوم استفاده می‌کند. بی‌شک، معماربودن ایشان در خلق این آثار نه‌تنها بی‌تأثیر نبوده بلکه با استفاده از دانش معماری توانسته است راه‌حل‌های ایستایی و زیبایی‌شناسانه را به خوبی تلفیق و ارائه کند. علاوه بر زیبایی شکل و فرم، ظاهرا ایشان به معنا و مفاهیم هم در این آثار اشاره دارند که البته درک آن برای بیننده در برخورد اول آسان نیست.

حروف زبان فارسی که با ویژگی‌های خاص گرافیکی خود قرن‌هاست خط فارسی را شکل داده‌اند، به نظر بسیاری از کارشناسان هنر و گرافیک جهان دارای زیباترین اشکال گرافیکی در میان حروف و خطوط زبان‌های مختلف هستند. نحوه و قابلیت خاص اتصال آنها به یکدیگر باعث به‌وجودآمدن خطوط زیبای پیوسته‌ای می‌شود که منشأ بسیاری از آثار خط‌نقاشی‌های قدیم و جدید هستند. جالب اینکه این اشکال رمزآلود را می‌توان به روش‌های مختلف اعم از کوفی، ثلث، نسخ، نستعلیق، شکسته و ... نوشت که در هر یک، با وجودی که اشکال حروف با هم متفاوت به نظر می‌رسند، زیبایی خاص، متفاوت و منحصربه‌فردی نهفته است. به غیر از استفاده‌های دوبعدی از این حروف در آثار گرافیکی و نقاشی، بوده‌اند هنرمندانی که این حروف را دستمایه آثار هنری سه‌بعدی خود قرار داده‌اند که شاید از معروف‌ترین آنها بتوان به پرویز تناولی و خصوصا «هیچ» یا «ه»‌های او اشاره کرد. آثاری که نه‌تنها اشارات گرافیکی بلکه اشارات فلسفی به مضمون کلمه نیز دارند. امروز به گمانم این اولین‌بار است که استفاده سه‌بعدی از این حروف را به صورت کاملا کاربردی در هنر ستاره امین‌الهی می‌بینیم. ایشان نه‌تنها در کار خود به ارائه و تأکید بر زیبایی حروف زبان فارسی می‌پردازد، بلکه با استفاده بسیار خلاقانه سه‌بعدی، از آنها به صورت هنر کاربردی با عملکرد معلوم استفاده می‌کند. بی‌شک، معماربودن ایشان در خلق این آثار نه‌تنها بی‌تأثیر نبوده بلکه با استفاده از دانش معماری توانسته است راه‌حل‌های ایستایی و زیبایی‌شناسانه را به خوبی تلفیق و ارائه کند. علاوه بر زیبایی شکل و فرم، ظاهرا ایشان به معنا و مفاهیم هم در این آثار اشاره دارند که البته درک آن برای بیننده در برخورد اول آسان نیست.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.