|

«چهره/ تصویری از خود» به روایت «ژینوس تقی‌زاده»

هر اثر هنری یک سلف‌پرتره است

درباره اثری که در این مجموعه به نمایش گذاشتید، بگویید.
این کار بخشی از مجموعه «سنگ، کاغذ، قیچی» است که سال 87 به نمایش گذاشتم و در آن از روزنامه‌های زمان انقلاب تأثیر گرفته بودم. یکی از تصاویری که در روزنامه‌های آن دوره دائم با آن مواجه می‌شدیم، آگهی گمشده‌ها بود و حتی تلویزیون هم هر روز تصاویر افرادی را که گم شده بودند، نمایش می‌داد. در آن فضای خاص اوایل انقلاب کسی به فکر پیداکردن این آدم‌ها نبود و حتی شاید عده‌ای از آنها به‌عمد خود را گم کرده بودند.
برای من که در زمان انقلاب هفت سال داشتم این موضوع به معمایی تبدیل شده بود که آن را درک نمی‌کردم. درگیری من با آگهی گمشده‌ها ادامه داشت تا اینکه در مجموعه «سنگ، کاغذ، قیچی» چهره خودم را به جای شخص گمشده قرار دادم. تکنیک این کار هم افست سه‌بعدی است و مانند خط‌کش‌های زمان کودکی با کمی حرکت در مقابل آن، تصاویر و تیتر روزنامه‌ها تغییر می‌کنند. در یکی از آنها تصویر کودکی من قرار دارد که دست بزرگ‌سالی در حال انجام بازی سنگ، کاغذ، قیچی روی آن است. در تصویر دیگر عکس بزرگ‌سالی من با دست‌های عروسک روی آن قرار دارد و کار سوم هم از هفت لایه تشکیل شده که عکس‌های من را از هفت تا 37سالگی نمایش می‌دهد.
در این کارها خودم را به عنوان یک گمشده در نظر گرفتم. انگار کل زندگی من تلاشی برای پیداکردن خود بوده است. به‌همین‌دلیل چند ماه پیش که فریدون آو از من خواست کاری را برای شرکت در این نمایشگاه انتخاب کنم احساس کردم کاری که بیش از هر چیزی روش زندگی و کار من را نشان می‌دهد، آثار این مجموعه است.
در بسیاری از آثار این مجموعه که با نام «تصویری از خود» به نمایش درآمده‌اند نشانه‌ای از شخص هنرمند دیده نمی‌شود. آیا می‌توان گفت هر اثری که هنرمند تولید می‌کند تصویری از «خود» اوست؟
به نظر من، هر اثر هنری یک سلف‌پرتره است و اصولا هر کاری که یک هنرمند انجام می‌دهد صحبت‌کردن درباره خود او و روش زندگی اوست نه چیز دیگر. به‌همین‌دلیل اصلا عجیب نیست که هنرمند در نمایشگاهی با نام «تصویری از خود» اثری انتزاعی ارائه دهد. البته انتخاب این عنوان برای نمایشگاه نیز کار هوشمندانه‌ای است چون به هنرمند امکان خلاقیت و انتخاب بیشتری می‌دهد و می‌تواند خیلی چیزها را دربر گیرد. هنرمند می‌تواند اثری که نمایش داده را نمادی از خودش بداند و درباره خودش حرف بزند.
به نظر شما، فریدون آو به عنوان کیوریتور این نمایشگاه، چه تأثیری در کیفیت این مجموعه داشته است؟
به نظر من، بعد از مدت‌ها نمایشگاه گروهی بسیار خوبی برگزار شد چون آقای آو با همه هنرمندانی که برای حضور در نمایشگاه انتخاب کرده است سال‌های طولانی آشنا بوده و مسیر کاری آنها را پیگیری کرده است. او هنرمندان را آزاد گذاشت تا به انتخاب خودشان اثری را ارائه دهند و این اعتماد به هنرمند ناشی از سال‌ها آشنایی است. همین موضوع تفاوت فریدون آو را با بسیاری از افراد دیگری که کیوریتوری نمایشگاه انجام می‌دهند، مشخص می‌کند. من سه بار از نمایشگاه مجموعه لاجوردی بازدید کردم و به نظرم یک چیدمان بزرگ است که در مجموع چهره خود فریدون آو را نشان می‌دهد. تابلوها، ماسک‌ها، فرش‌ها و... درحالی‌که بدون نام هنرمند در کنار هم قرار گرفته‌اند، نشان‌دهنده چهره آو به عنوان یک هنرمند، مجموعه‌دار و شخصیت فرهنگی هستند که کل این مجموعه را چیدمان کرده است.
نظر شما درباره دیگر آثار نمایشگاه چیست؟ چه آثاری بیشتر توجه‌تان را جلب کردند؟
هنرمندان انتخاب‌های خیلی خوبی داشتند و کل ترکیب نمایشگاه برای من جالب بود. علاقه من به آثار بعضی از هنرمندان باعث می‌شود هر جا اثری از آنها می‌بینم توجه بیشتری به آنها داشته باشم. در این نمایشگاه هم آثاری از احمد امین‌نظر و نیکزاد نجومی وجود دارد که دیدن آنها برایم بسیار جالب بود. به آثار این دو نفر خیلی علاقه دارم و همیشه چیزهای جدیدی از آنها یاد می‌گیرم.

درباره اثری که در این مجموعه به نمایش گذاشتید، بگویید.
این کار بخشی از مجموعه «سنگ، کاغذ، قیچی» است که سال 87 به نمایش گذاشتم و در آن از روزنامه‌های زمان انقلاب تأثیر گرفته بودم. یکی از تصاویری که در روزنامه‌های آن دوره دائم با آن مواجه می‌شدیم، آگهی گمشده‌ها بود و حتی تلویزیون هم هر روز تصاویر افرادی را که گم شده بودند، نمایش می‌داد. در آن فضای خاص اوایل انقلاب کسی به فکر پیداکردن این آدم‌ها نبود و حتی شاید عده‌ای از آنها به‌عمد خود را گم کرده بودند.
برای من که در زمان انقلاب هفت سال داشتم این موضوع به معمایی تبدیل شده بود که آن را درک نمی‌کردم. درگیری من با آگهی گمشده‌ها ادامه داشت تا اینکه در مجموعه «سنگ، کاغذ، قیچی» چهره خودم را به جای شخص گمشده قرار دادم. تکنیک این کار هم افست سه‌بعدی است و مانند خط‌کش‌های زمان کودکی با کمی حرکت در مقابل آن، تصاویر و تیتر روزنامه‌ها تغییر می‌کنند. در یکی از آنها تصویر کودکی من قرار دارد که دست بزرگ‌سالی در حال انجام بازی سنگ، کاغذ، قیچی روی آن است. در تصویر دیگر عکس بزرگ‌سالی من با دست‌های عروسک روی آن قرار دارد و کار سوم هم از هفت لایه تشکیل شده که عکس‌های من را از هفت تا 37سالگی نمایش می‌دهد.
در این کارها خودم را به عنوان یک گمشده در نظر گرفتم. انگار کل زندگی من تلاشی برای پیداکردن خود بوده است. به‌همین‌دلیل چند ماه پیش که فریدون آو از من خواست کاری را برای شرکت در این نمایشگاه انتخاب کنم احساس کردم کاری که بیش از هر چیزی روش زندگی و کار من را نشان می‌دهد، آثار این مجموعه است.
در بسیاری از آثار این مجموعه که با نام «تصویری از خود» به نمایش درآمده‌اند نشانه‌ای از شخص هنرمند دیده نمی‌شود. آیا می‌توان گفت هر اثری که هنرمند تولید می‌کند تصویری از «خود» اوست؟
به نظر من، هر اثر هنری یک سلف‌پرتره است و اصولا هر کاری که یک هنرمند انجام می‌دهد صحبت‌کردن درباره خود او و روش زندگی اوست نه چیز دیگر. به‌همین‌دلیل اصلا عجیب نیست که هنرمند در نمایشگاهی با نام «تصویری از خود» اثری انتزاعی ارائه دهد. البته انتخاب این عنوان برای نمایشگاه نیز کار هوشمندانه‌ای است چون به هنرمند امکان خلاقیت و انتخاب بیشتری می‌دهد و می‌تواند خیلی چیزها را دربر گیرد. هنرمند می‌تواند اثری که نمایش داده را نمادی از خودش بداند و درباره خودش حرف بزند.
به نظر شما، فریدون آو به عنوان کیوریتور این نمایشگاه، چه تأثیری در کیفیت این مجموعه داشته است؟
به نظر من، بعد از مدت‌ها نمایشگاه گروهی بسیار خوبی برگزار شد چون آقای آو با همه هنرمندانی که برای حضور در نمایشگاه انتخاب کرده است سال‌های طولانی آشنا بوده و مسیر کاری آنها را پیگیری کرده است. او هنرمندان را آزاد گذاشت تا به انتخاب خودشان اثری را ارائه دهند و این اعتماد به هنرمند ناشی از سال‌ها آشنایی است. همین موضوع تفاوت فریدون آو را با بسیاری از افراد دیگری که کیوریتوری نمایشگاه انجام می‌دهند، مشخص می‌کند. من سه بار از نمایشگاه مجموعه لاجوردی بازدید کردم و به نظرم یک چیدمان بزرگ است که در مجموع چهره خود فریدون آو را نشان می‌دهد. تابلوها، ماسک‌ها، فرش‌ها و... درحالی‌که بدون نام هنرمند در کنار هم قرار گرفته‌اند، نشان‌دهنده چهره آو به عنوان یک هنرمند، مجموعه‌دار و شخصیت فرهنگی هستند که کل این مجموعه را چیدمان کرده است.
نظر شما درباره دیگر آثار نمایشگاه چیست؟ چه آثاری بیشتر توجه‌تان را جلب کردند؟
هنرمندان انتخاب‌های خیلی خوبی داشتند و کل ترکیب نمایشگاه برای من جالب بود. علاقه من به آثار بعضی از هنرمندان باعث می‌شود هر جا اثری از آنها می‌بینم توجه بیشتری به آنها داشته باشم. در این نمایشگاه هم آثاری از احمد امین‌نظر و نیکزاد نجومی وجود دارد که دیدن آنها برایم بسیار جالب بود. به آثار این دو نفر خیلی علاقه دارم و همیشه چیزهای جدیدی از آنها یاد می‌گیرم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.