اخم آمریکایی
هادی فیروزی
خوشوبش دیپلماتیک ترامپ با تایوانیها، گنجاندن همکاری نظامی با تایوان در هزینههای نظامی آمریکا و انتصاب یک اقتصاددان سرسخت منتقد چین در مقام رئیس شورای تجارت ملی ازسوي ترامپ هرکدام بهتنهایی برای خشمگینشدن مقامات چینی کافی است. پس از موفقیت اخیر جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، سیاستهای این کشور علیه چین تشدید شده است، بهطوریکه «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری منتخب آمریکا، اعلام کرده است درمورد برخی از ملاحظات آمریکا درباره چین تجدیدنظر میکند. از سویی دیگر، در داخل آمریکا برخی قانونگذاران از دونالد ترامپ و کابینه جدیدش خواستهاند که بحران حقوقبشر در چین را جدیتر بگیرند و در نتیجه در روابط آمریکا و چین تجدیدنظر کنند. کمیسیون مشترک دولت و کنگره درباره چین، نهادی مستقل از دولت آمریکاست که بر حقوقبشر و توسعه حاکمیت در چین نظارت دارد. «کریس اسمیت»، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، در جلسه اخیر این کمیسیون با اشاره به اینکه بین بحران حقوقبشر در چین و امنیت و توسعه آمریکا ارتباطی مستقیم وجود دارد، گفت: «نادیدهگرفتن این واقعیتها منجر به سیاستها و یک دیپلماسی نادرست خواهد شد».
اسمیت با اشاره به سرکوبهای سال اخیر در چین ازسوي دولت این کشور که در آن اصلاحطلبان، نویسندگان مخالف دولت و وکلای حقوقبشر هدف قرار گرفته بودند، از رئیسجمهوری منتخب و کابینه جدید خواست تا سیاستهای خود در قبال چین را با توجه به وضعیت حقوقبشر در این کشور توسعه دهند. او از آقای ترامپ خواست تا مقامات چینی که مرتکب جرائم جدی در حوزه حقوقبشر شدهاند را تحریم کند.
چین، تایوان را بخشی از خاک خود میداند و با استقلال این سرزمین بهشدت مخالف است. بههمیندلیل تماس تلفنی اخیر ترامپ با رهبر تایوان باعث برانگیختهشدن خشم مقامات چینی شد. آنها این تماس را نقض «چین واحد» میدانند که در آن چین، تایوان را بخشی از سرزمین خود میپندارد. این در حالی است که ترامپ در اظهاراتی جنجالی گفته است آمریکا ملزم به ادامه سیاست «چین واحد» نیست. از دیدگاه ترامپ، آمریکا نباید ملاحظات گذشته درباره جزیره تایوان را ادامه دهد. ترامپ در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز نیز گفت، اگر پکن با واشنگتن بر سر مسائل تجاری و دیگر اختلافها به توافق نرسد، او لزومی نمیبیند دولتش به این سیاست (چین واحد) وفادار بماند.
گنجاندن همکاری نظامی با تایوان در هزینههای نظامی آمریکا نیز خشم چینیها را تکمیل کرد. وزارت خارجه چین از آمریکا خواسته است تعامل و همکاری با تایوان را در بخش نظامی متوقف کند تا از آسیبرساندن به روابط آمریکا و چین، جلوگیری به عمل آید، اما ترامپ میگوید، او «خوش ندارد» که پکن برایش «تعیینتکلیف کند» و اینکه این تماس تلفنی از سوی «سای اینگون»، رئیسجمهوری تایوان، صورت گرفته و تنها یک تماس محبتآمیز با هدف تبریکگفتن برای پیروزی در انتخابات بوده است. درهمینحال توقیف زیردریایی آمریکا ازسوي چینیها با واکنش تمسخرآمیز ترامپ روبهرو شد که گفت: «نمیخواهیمش، مال خودتان!»
ترامپ در دوره انتخابات بر مسئله تجارت خارجی آمریکا خیلی تأکید و از جمله از برخی توافقهای تجاری با چین و مکزیک انتقاد میکرد. افزونبراین، ترامپ اعلام کرده است که بخشی از مشکلات اقتصادی آمریکا به دلیل واردات کالاهای ارزانقیمت چینی و درهمانحال تولید کالاهای آمریکایی در چین است. ازاینرو به گفته بیبیسی، ترامپ اعلام کرده است که پس از آغاز به کارش در کاخ سفید، بر واردات کالا از چین تعرفههای بیشتری اعمال و برای توسعه روابط با کشورهای حوزه پیرامونی چین اقدام خواهد کرد. این در حالی است که دولت پکن اتخاذ چنین سیاستهایی را از سوی جناح جمهوریخواه آمریکا بهنفع روابط پکن و واشنگتن نمیداند.
دونالد ترامپ، یک اقتصاددان منتقد سرسخت چین به نام «پیتر ناوارو» را نیز رئیس شورای تجارت ملی کرده است. این نهاد تازهتأسیس قرار است در تجارت و صنعت برای آمریکا سیاستگذاری کند. پیتر ناوارو، چهرهاي دانشگاهی است که در دوره رقابتهای انتخاباتی، مشاور دونالد ترامپ بود. او کتابهایی نوشته که در آن از سیاست آمریکا در قبال چین بهشدت انتقاد کرده است؛ از جمله کتابهای ناوارو «جنگهای چینی آینده» و «مرگ به دستِ چین» است.
براساس کتاب «مرگ به دست چین» ناوارو، یک فیلم مستند هم ساخته شده که روی یوتیوب نیز بارگذاری شده است. او در مقدمه این فیلم از بینندگان میخواهد که با نخریدن محصولات ساخت چین، از آمریکا دفاع و خانواده خود را حمایت کنند. این فیلم به تأثیر صنعت چین بر محیطزیست هم بهعنوان یکی از جنبههای منفی رشد اقتصادی چین اشاره میکند.
از آنجا که انتقال قدرت در درون آمریکا بین دو دولت هنوز بهطور کامل انجام نشده است، به نظر میرسد قضاوت نهایی درباره آینده و سمتوسوی روابط دو کشور چین و آمریکا هنوز زود است. از سویی قدرت غولآسای اقتصادی چین در تجارت بینالملل و نفوذ سیاسی این کشور در سیاستگذاری جهانی، نارضایتی مردمی از عملكرد اقتصادی چین و عواملی مانند چرخش نرم دولت جدید آمریکا به سمت روسیه هر یک عواملی هستند که در درازمدت تأثیر خود را دراینمیان نشان خواهند داد.
خوشوبش دیپلماتیک ترامپ با تایوانیها، گنجاندن همکاری نظامی با تایوان در هزینههای نظامی آمریکا و انتصاب یک اقتصاددان سرسخت منتقد چین در مقام رئیس شورای تجارت ملی ازسوي ترامپ هرکدام بهتنهایی برای خشمگینشدن مقامات چینی کافی است. پس از موفقیت اخیر جمهوریخواهان در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، سیاستهای این کشور علیه چین تشدید شده است، بهطوریکه «دونالد ترامپ»، رئیسجمهوری منتخب آمریکا، اعلام کرده است درمورد برخی از ملاحظات آمریکا درباره چین تجدیدنظر میکند. از سویی دیگر، در داخل آمریکا برخی قانونگذاران از دونالد ترامپ و کابینه جدیدش خواستهاند که بحران حقوقبشر در چین را جدیتر بگیرند و در نتیجه در روابط آمریکا و چین تجدیدنظر کنند. کمیسیون مشترک دولت و کنگره درباره چین، نهادی مستقل از دولت آمریکاست که بر حقوقبشر و توسعه حاکمیت در چین نظارت دارد. «کریس اسمیت»، عضو جمهوریخواه مجلس نمایندگان آمریکا، در جلسه اخیر این کمیسیون با اشاره به اینکه بین بحران حقوقبشر در چین و امنیت و توسعه آمریکا ارتباطی مستقیم وجود دارد، گفت: «نادیدهگرفتن این واقعیتها منجر به سیاستها و یک دیپلماسی نادرست خواهد شد».
اسمیت با اشاره به سرکوبهای سال اخیر در چین ازسوي دولت این کشور که در آن اصلاحطلبان، نویسندگان مخالف دولت و وکلای حقوقبشر هدف قرار گرفته بودند، از رئیسجمهوری منتخب و کابینه جدید خواست تا سیاستهای خود در قبال چین را با توجه به وضعیت حقوقبشر در این کشور توسعه دهند. او از آقای ترامپ خواست تا مقامات چینی که مرتکب جرائم جدی در حوزه حقوقبشر شدهاند را تحریم کند.
چین، تایوان را بخشی از خاک خود میداند و با استقلال این سرزمین بهشدت مخالف است. بههمیندلیل تماس تلفنی اخیر ترامپ با رهبر تایوان باعث برانگیختهشدن خشم مقامات چینی شد. آنها این تماس را نقض «چین واحد» میدانند که در آن چین، تایوان را بخشی از سرزمین خود میپندارد. این در حالی است که ترامپ در اظهاراتی جنجالی گفته است آمریکا ملزم به ادامه سیاست «چین واحد» نیست. از دیدگاه ترامپ، آمریکا نباید ملاحظات گذشته درباره جزیره تایوان را ادامه دهد. ترامپ در گفتوگو با شبکه فاکسنیوز نیز گفت، اگر پکن با واشنگتن بر سر مسائل تجاری و دیگر اختلافها به توافق نرسد، او لزومی نمیبیند دولتش به این سیاست (چین واحد) وفادار بماند.
گنجاندن همکاری نظامی با تایوان در هزینههای نظامی آمریکا نیز خشم چینیها را تکمیل کرد. وزارت خارجه چین از آمریکا خواسته است تعامل و همکاری با تایوان را در بخش نظامی متوقف کند تا از آسیبرساندن به روابط آمریکا و چین، جلوگیری به عمل آید، اما ترامپ میگوید، او «خوش ندارد» که پکن برایش «تعیینتکلیف کند» و اینکه این تماس تلفنی از سوی «سای اینگون»، رئیسجمهوری تایوان، صورت گرفته و تنها یک تماس محبتآمیز با هدف تبریکگفتن برای پیروزی در انتخابات بوده است. درهمینحال توقیف زیردریایی آمریکا ازسوي چینیها با واکنش تمسخرآمیز ترامپ روبهرو شد که گفت: «نمیخواهیمش، مال خودتان!»
ترامپ در دوره انتخابات بر مسئله تجارت خارجی آمریکا خیلی تأکید و از جمله از برخی توافقهای تجاری با چین و مکزیک انتقاد میکرد. افزونبراین، ترامپ اعلام کرده است که بخشی از مشکلات اقتصادی آمریکا به دلیل واردات کالاهای ارزانقیمت چینی و درهمانحال تولید کالاهای آمریکایی در چین است. ازاینرو به گفته بیبیسی، ترامپ اعلام کرده است که پس از آغاز به کارش در کاخ سفید، بر واردات کالا از چین تعرفههای بیشتری اعمال و برای توسعه روابط با کشورهای حوزه پیرامونی چین اقدام خواهد کرد. این در حالی است که دولت پکن اتخاذ چنین سیاستهایی را از سوی جناح جمهوریخواه آمریکا بهنفع روابط پکن و واشنگتن نمیداند.
دونالد ترامپ، یک اقتصاددان منتقد سرسخت چین به نام «پیتر ناوارو» را نیز رئیس شورای تجارت ملی کرده است. این نهاد تازهتأسیس قرار است در تجارت و صنعت برای آمریکا سیاستگذاری کند. پیتر ناوارو، چهرهاي دانشگاهی است که در دوره رقابتهای انتخاباتی، مشاور دونالد ترامپ بود. او کتابهایی نوشته که در آن از سیاست آمریکا در قبال چین بهشدت انتقاد کرده است؛ از جمله کتابهای ناوارو «جنگهای چینی آینده» و «مرگ به دستِ چین» است.
براساس کتاب «مرگ به دست چین» ناوارو، یک فیلم مستند هم ساخته شده که روی یوتیوب نیز بارگذاری شده است. او در مقدمه این فیلم از بینندگان میخواهد که با نخریدن محصولات ساخت چین، از آمریکا دفاع و خانواده خود را حمایت کنند. این فیلم به تأثیر صنعت چین بر محیطزیست هم بهعنوان یکی از جنبههای منفی رشد اقتصادی چین اشاره میکند.
از آنجا که انتقال قدرت در درون آمریکا بین دو دولت هنوز بهطور کامل انجام نشده است، به نظر میرسد قضاوت نهایی درباره آینده و سمتوسوی روابط دو کشور چین و آمریکا هنوز زود است. از سویی قدرت غولآسای اقتصادی چین در تجارت بینالملل و نفوذ سیاسی این کشور در سیاستگذاری جهانی، نارضایتی مردمی از عملكرد اقتصادی چین و عواملی مانند چرخش نرم دولت جدید آمریکا به سمت روسیه هر یک عواملی هستند که در درازمدت تأثیر خود را دراینمیان نشان خواهند داد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.