آیتالله آملیلاریجانی:
ادعای نفی علوم انسانی نادرست است
ایسنا: رئیس قوه قضائیه روز گذشته، در همایش «بررسی نقش حوزه و دانشگاه با موضوع تحول در علوم انسانی» در دانشگاه تهران، گفت: «نوع تعامل بین حوزه و دانشگاه، بهعنوان تحول در علوم انسانی بسیار مهم است و امیدواریم این موضوع مفید به فایده باشد. جا دارد که تعامل قوه قضائیه با دانشگاه بیشتر باشد». آیتالله آملیلاریجانی، افزود: «من از ابتدا در قوه قضائیه یک پژوهشگاهی را راهاندازی کردم که اکثر اساتید دانشگاه در آن فعالیت میکنند و این پژوهشگاه بستر خوبی برای فعالیت است. در این پژوهشگاه، اساتید و اعضای هیأت علمی دانشگاهها حضور دارند و در معاونتهایی مانند معاونت پیشگیری از وقوع جرم و معاونت فرهنگی، کموبیش این تعامل وجود دارد. امیدواریم در ایامی که پیشرو داریم، این تعامل را بتوانیم بیشتر فراهم کنیم».
او عنوان کرد: «یکی از کارهایی که در این پژوهشگاه انجام میدهند، نقد آراست. راههای جدیدی برای تعامل با دانشگاه در حال بازگشایی است که امیدواریم گسترش یابد. یکی از بسترهای مناسب برای ایجاد این وحدت، موضوع علوم انسانی و تحول آن است که یکی از موضوعات بسیار اساسی است که مورد توجه دانشگاه و حوزههای علمیه هم هست». رئیس قوه قضائیه گفت: «تحول را در علوم اجتماعی و انسانی، برخی موضوعی سیاسی جلوه میدهند و آن را نفی کرده و ادعا میکنند چون علوم سکولار است این آقایان در حکومت میترسند که این علوم حاکم شود و جلوی علوم دینی و ولایت فقیه را بگیرد و آمدند آن را نفی کردند، برخی دیگر به محض شنیدن صحبتهای من درخصوص علوم انسانی، گفتند من علوم انسانی را نفی کردهام که هر دو این دیدگاه اشتباه است. حتی یکی از استادانی که از آلمان بنا بود در جلسه برای روز جهانی فلسفه بیاید، سفرش را لغو کرد و گفت در ایران علیه علوم انسانی کار میکنند که این ادعاها نادرست است». آیتالله آملیلاریجانی افزود: «برخی تحول در علوم انسانی را غیرممکن میدانند؛ چون معتقدند امکان ندارد ساحت علم، دینی و ارزشی شود. من ادعایی که دنبال میکنم این است که نه
تنها این تحول امکان، بلکه ضرورت دارد.اگر ما علوم انسانی را واکاوی کنیم، به پیشفرضهای زیادی خواهیم رسید. اگر از منظر فیلسوفان غربی هم نگاه کنیم، میبینیم که بحث پیشفرضها مهم است؛ اما سؤال اینجاست که آیا پیشفرض عالمان دینی و غیردینی یکسان است؟». رئیس قوه قضائیه در ادامه با بیان اینکه پیشفرضها جایی هستند که دین میتواند به آنها ورود کند، افزود: «گاهی پیشفرضها میتواند نگاه ما را به علم تغییر دهد. پیشفرضهای ما در علم و توصیههای برآمده از علم دخیل هستند. باید ببینیم در حوزههای علمیه چه چیزی را میتوانیم به علم وارد کنیم. اگر ما تحول را بپذیریم، اساتید علوم باید تشخیص دهند که چه پیشفرضهایی لازم است، از طرف دیگر اساتید حوزه نقش دین را بررسی کنند. شتابزدگی ما را به اشتباه میاندازد؛ بنابراین باید از تحول شتابزده پیشگیری کنیم».
ایسنا: رئیس قوه قضائیه روز گذشته، در همایش «بررسی نقش حوزه و دانشگاه با موضوع تحول در علوم انسانی» در دانشگاه تهران، گفت: «نوع تعامل بین حوزه و دانشگاه، بهعنوان تحول در علوم انسانی بسیار مهم است و امیدواریم این موضوع مفید به فایده باشد. جا دارد که تعامل قوه قضائیه با دانشگاه بیشتر باشد». آیتالله آملیلاریجانی، افزود: «من از ابتدا در قوه قضائیه یک پژوهشگاهی را راهاندازی کردم که اکثر اساتید دانشگاه در آن فعالیت میکنند و این پژوهشگاه بستر خوبی برای فعالیت است. در این پژوهشگاه، اساتید و اعضای هیأت علمی دانشگاهها حضور دارند و در معاونتهایی مانند معاونت پیشگیری از وقوع جرم و معاونت فرهنگی، کموبیش این تعامل وجود دارد. امیدواریم در ایامی که پیشرو داریم، این تعامل را بتوانیم بیشتر فراهم کنیم».
او عنوان کرد: «یکی از کارهایی که در این پژوهشگاه انجام میدهند، نقد آراست. راههای جدیدی برای تعامل با دانشگاه در حال بازگشایی است که امیدواریم گسترش یابد. یکی از بسترهای مناسب برای ایجاد این وحدت، موضوع علوم انسانی و تحول آن است که یکی از موضوعات بسیار اساسی است که مورد توجه دانشگاه و حوزههای علمیه هم هست». رئیس قوه قضائیه گفت: «تحول را در علوم اجتماعی و انسانی، برخی موضوعی سیاسی جلوه میدهند و آن را نفی کرده و ادعا میکنند چون علوم سکولار است این آقایان در حکومت میترسند که این علوم حاکم شود و جلوی علوم دینی و ولایت فقیه را بگیرد و آمدند آن را نفی کردند، برخی دیگر به محض شنیدن صحبتهای من درخصوص علوم انسانی، گفتند من علوم انسانی را نفی کردهام که هر دو این دیدگاه اشتباه است. حتی یکی از استادانی که از آلمان بنا بود در جلسه برای روز جهانی فلسفه بیاید، سفرش را لغو کرد و گفت در ایران علیه علوم انسانی کار میکنند که این ادعاها نادرست است». آیتالله آملیلاریجانی افزود: «برخی تحول در علوم انسانی را غیرممکن میدانند؛ چون معتقدند امکان ندارد ساحت علم، دینی و ارزشی شود. من ادعایی که دنبال میکنم این است که نه
تنها این تحول امکان، بلکه ضرورت دارد.اگر ما علوم انسانی را واکاوی کنیم، به پیشفرضهای زیادی خواهیم رسید. اگر از منظر فیلسوفان غربی هم نگاه کنیم، میبینیم که بحث پیشفرضها مهم است؛ اما سؤال اینجاست که آیا پیشفرض عالمان دینی و غیردینی یکسان است؟». رئیس قوه قضائیه در ادامه با بیان اینکه پیشفرضها جایی هستند که دین میتواند به آنها ورود کند، افزود: «گاهی پیشفرضها میتواند نگاه ما را به علم تغییر دهد. پیشفرضهای ما در علم و توصیههای برآمده از علم دخیل هستند. باید ببینیم در حوزههای علمیه چه چیزی را میتوانیم به علم وارد کنیم. اگر ما تحول را بپذیریم، اساتید علوم باید تشخیص دهند که چه پیشفرضهایی لازم است، از طرف دیگر اساتید حوزه نقش دین را بررسی کنند. شتابزدگی ما را به اشتباه میاندازد؛ بنابراین باید از تحول شتابزده پیشگیری کنیم».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.