موزهها در جنگ
موزهها و مراکز فرهنگی بهعنوان پایگاههای اصلی حفظ و انتقال حافظه تاریخی و هویت تمدنی هر ملت، از ارزشمندترین میراث مشترک تمامی انسانها محسوب میشوند. این نهادها صرفا گنجینههایی از اشیای تاریخی نیستند، بلکه عرصههایی حیاتی برای بازنمایی تاریخ، فرهنگ و روایتهای جمعی یک جامعه به شمار میروند.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
فاطمه رضایی - کارشناس ارشد پژوهش هنر
موزهها و مراکز فرهنگی بهعنوان پایگاههای اصلی حفظ و انتقال حافظه تاریخی و هویت تمدنی هر ملت، از ارزشمندترین میراث مشترک تمامی انسانها محسوب میشوند. این نهادها صرفا گنجینههایی از اشیای تاریخی نیستند، بلکه عرصههایی حیاتی برای بازنمایی تاریخ، فرهنگ و روایتهای جمعی یک جامعه به شمار میروند. از همین رو، حفاظت و صیانت از آنها، فراتر از یک وظیفه صرفا ملی، مسئولیتی فراملی و تعهدی اخلاقی در قبال گنجینه مشترک بشریت است. در شرایط بحرانی ناشی از جنگ و منازعات نظامی، جهان شاهد آسیبپذیری شدید زیرساختهای فرهنگی و تاریخی بوده است. ماهیت پرمخاطره و بیثبات این شرایط، اغلب باعث میشود موزهها، اماکن باستانی و مراکز فرهنگی، چه بهطور مستقیم و چه غیرمستقیم، در معرض تخریب، آسیبهای جبرانناپذیر یا حتی نابودی قرار گیرند. تجربههای تلخ تاریخی گواه آن است که در بسیاری از درگیریها، میراث فرهنگی بهعنوان بخشی از سرمایه نمادین و هویتی ملتها، هدف قرار گرفته و خساراتی جبرانناپذیر به بار آمده است. این واقعیت تلخ، ضرورت حیاتی نهادینهسازی فرهنگ حفاظت از میراث فرهنگی را در تمامی سطوح اجتماعی، آموزشی و سیاستگذاری، بیش از پیش آشکار میکند.
تبدیل صیانت از موزهها و مراکز فرهنگی به یک گفتمان عمومی فراگیر و یک باور اجتماعی پایدار، نیازمند تلاش مستمر در عرصههای آموزش، ارتقای آگاهی عمومی و بهرهگیری از ابزارها و رسانههای ارتباطی مؤثر و فراگیر است. در این میان، هنر، با توانایی منحصربهفرد خود در انتقال مفاهیم عمیق، شکلدهی به افکار عمومی و برانگیختن احساسات انسانی، میتواند نقشی تعیینکننده و راهبردی در بازنمایی اهمیت حیاتی میراث فرهنگی و تبیین ضرورت قاطع حفاظت از آن ایفا کند. نمایشگاه «موزهها در جنگ»، با تأکید بر همین کارکرد اجتماعی و تأثیرگذار هنر، در نظر دارد تا از ظرفیتهای بصری و گیرای عکاسی و طراحی پوستر بهره گیرد. هدف اصلی این رویداد هنری، برجستهسازی مفهوم حفاظت از موزهها و مراکز فرهنگی بهعنوان یک اصل بنیادین در آموزش اجتماعی و همچنین بهعنوان یک مسئولیت ملی و بینالمللی انکارناپذیر است. در این چارچوب، از تمامی هنرمندان عکاس و طراح گرافیک دعوت میشود تا با زبان بصری و بیان خلاقانه و متعهدانه خود، به این گفتمان مهم بپیوندند و سهمی در تعمیق فرهنگ صیانت از میراث مشترک بشری ایفا کنند. این نمایشگاه از تاریخ ۱۱ خرداد ۱۴۰۵ در گالری بهار خانه هنرمندان ایران گشایش یافته و تا ۱۹ خرداد ۱۴۰۵ میزبان علاقهمندان و بازدیدکنندگان خواهد بود. از تمامی هنرمندان دعوت میشود آثار خود را با موضوع «موزهها در جنگ» در دو بخش عکس و پوستر به دبیرخانه نمایشگاه ارسال کنند.
