نمایشگاه مجازی کتاب و مصائبش
بخوانیم برای ایران
در شرایطی که بحران اقتصادی ناشی از شرایط جنگ و تورم دامنگیر حوزه نشر و کتاب نیز شده است، هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب، امیدی برای رونقِ اندک بازار کتاب خواهد بود. اما برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب با محدودیتهایی ازجمله شرایط اینترنت و گرانی امکانات ارسال کتاب و همچنین بالارفتن قیمت کتاب به دلیل افزایش قیمت کاغذ و سایر لوازم نشر نیز همراه است، که موجب نگرانی ناشران و اهالی کتاب شده است.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: در شرایطی که بحران اقتصادی ناشی از شرایط جنگ و تورم دامنگیر حوزه نشر و کتاب نیز شده است، هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب، امیدی برای رونقِ اندک بازار کتاب خواهد بود. اما برگزاری مجازی نمایشگاه کتاب با محدودیتهایی ازجمله شرایط اینترنت و گرانی امکانات ارسال کتاب و همچنین بالارفتن قیمت کتاب به دلیل افزایش قیمت کاغذ و سایر لوازم نشر نیز همراه است، که موجب نگرانی ناشران و اهالی کتاب شده است. با این حال، ناشران نمایشگاه کتاب مجازی را فرصتی برای تسهیل فروش کتاب میدانند و معتقدند هرگونه اقدام برای ترویج کتابخوانی میتواند موجب همبستگی شود و چراغ دانایی را روشن کند.
کتاب پناهگاه مردم است
علیرضا رئیسدانا، مدیر انتشارات نگاه، در گفتوگو با «ایبنا» با اشاره به تجربه دورههای پیشین گفت نمایشگاه کتاب در هر دورهای، زمینهای ارزشمند برای تبلیغ فرهنگ کتابخوانی بوده است و به نظر میرسد این رویداد، اگر در فضای مجازی هم بهدرستی برگزار شود، مزیتهای زیادی دارد. مدیر انتشارات نگاه با تأکید بر ضرورت تداوم برگزاری نمایشگاه کتاب بهعنوان پناهگاه دانایی و آگاهی مردم گفت: «با گرانی پست، پاکت و چسب و مشکلات زیرساختی اینترنت، فروش کتابهای معمولی برای ناشران توجیه اقتصادی ندارد». رئیسدانا البته به مزیتهای نمایشگاه مجازی کتاب نیز اشاره کرد: «یکی از مزیتهای نمایشگاه مجازی این است که مخاطب میتواند در هر ساعت از شبانهروز، در خانه بنشیند و از طریق سایت، کتاب مدنظرش را خریداری کند. سال گذشته در ششمین دوره نمایشگاه مجازی که با نمایشگاه فیزیکی همراه بود، این تجربه نسبتا خوب را داشتیم و ساعت سفارشها نشاندهنده این مزیت بود». اما امسال ماجرا از قرار دیگری است. ناپایداری اینترنت و قطع اینترنت بینالمللی، چالش عمدهای سر راه نمایشگاه مجازی کتاب است و علاوهبرآن، بهتعبیر مدیر انتشارات نگاه، «هزینههای سرسامآور پست و بستهبندی» نیز مسئله دیگری است که ناشران امسال با آن مواجهاند. رئیسدانا با مقایسه شرایط کنونی با گذشته گفت: «چند دهه قبل، به خاطر دارم که خدمات پستی و مطبوعاتی با تخفیفهای ۵۰درصدی همراه بود، اما در پنج، شش سال اخیر، بهویژه در دوران اخیر، این هزینهها به شکل وحشتناکی افزایش یافته و وضعیت برای ناشران بسیار سخت شده است». مدیر انتشارات نگاه درباره ضرورت فرهنگی نمایشگاه کتاب تأکید کرد: «کتاب همیشه در سختترین شرایط، ازجمله جنگ هشتساله، پناهگاه مردم و روشنکننده چراغ دانایی بوده است. امروزه هم اگر مردم در خانه بنشینند و کتاب بخرند و بخوانند، این چراغ آگاهی روشن میماند. هرچه کتابخوان بیشتر شود، فرهنگ ارتقا مییابد، اندیشه ناب به انسانها افزوده میشود و به تبع آن، جرم و جنایت کاهش پیدا میکند. به قول قدیمیها، با کتاب میتوان زندانها را خلوت کرد». او همچنین با طرح این موضوع که بهطور طبیعی برگزاری نمایشگاه مجازی میتواند به ایجاد نقدینگی برای ناشران کمک کند، گفت: «این موضوع زمانی محقق خواهد شد که هزینههای جانبی کنترل شود، در اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران هم مطرح کردیم که اعمال تخفیفهای اجباری نمایشگاه، با این هزینههای پست و بستهبندی، برای ناشر معنی ندارد و فقط فشار مالی را بیشتر میکند». رئیسدانا معتقد است اگر دغدغه فرهنگ و ترویج کتابخوانی وجود دارد، باید تفاوت قیمت کتابهای ارزان و گران در محاسبه هزینه ارسال، دیده شود؛ در غیراینصورت، فروش کتابهای زیر ۴۰۰ هزار تومان عملا غیرممکن خواهد شد.
تسهیل فروش کتاب
ابراهیم کریمیزنجانی، رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران، نیز به ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران گفت: «ایران همواره بر فرهنگ خود تکیه داشته و همچنان کتاب یکی از مهمترین پایههای فرهنگی این سرزمین به شمار میرود. برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب در هر شرایط و فرصتی بهویژه در این روزها میتواند بر فضای فرهنگی جامعه اثرگذار باشد و در داخل و خارج از کشور بازتاب پیدا کند». او همچنین به نقش نمایشگاه مجازی کتاب تهران در تسهیل و رونق فروش کتاب اشاره کرد و گفت: «نمایشگاه مجازی کتاب تهران بیش از هر چیز با هدف تسهیل فروش کتاب شکل گرفته است، اما در کنار آن لازم است برنامههای فرهنگی مکمل نیز تدارک دیده شود. برگزاری نشستها و گفتوگوهای آنلاین میان مخاطبان و فعالان حوزه کتاب ازجمله نویسندگان، شاعران، مترجمان و تصویرگران میتواند به پویایی بیشتر این رویداد کمک کند و بخشی از فضای تعاملی نمایشگاه حضوری را بازآفرینی کند». کریمیزنجانی در ادامه درباره حضور کتابفروشیها در نمایشگاه مجازی کتاب تهران گفت: «بهتر است زمان فروش ناشران و کتابفروشان از یکدیگر تفکیک شود. بهاینصورت که ابتدا ناشران فروش خود را آغاز کنند و پس از چند روز، فرصتی نیز برای کتابفروشیها فراهم شود تا آنها هم بتوانند در فرایند فروش کتاب مشارکت داشته باشند». او همچنین به افزایش توجه مردم به کتاب در شرایط کنونی کشور اشاره کرد؛ اینکه در دو ماه گذشته استقبال مردم از کتابفروشیها و خرید کتاب بیشتر شده و بسیاری از مخاطبان بیش از گذشته به سراغ کتاب رفتهاند. رئیس اتحادیه ناشران و کتابفروشان تهران به نقش خانواده در ترویج فرهنگ مطالعه نیز اشاره کرده و گفت: «اگر پدر و مادرها خود اهل مطالعه باشند، به طور طبیعی این رفتار به فرزندان نیز منتقل میشود. درواقع کودکان با دیدن عادت مطالعه در خانواده به شکل عملی به کتابخوانی ترغیب میشوند. آنها باید همراه کودکان خود به کتابفروشیها سر بزنند و در فرایند خرید مستقیم کتاب دخیلشان کنند». کریمیزنجانی، نقش رسانهها در برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب تهران را نیز مهم دانست: «رسانهها میتوانند با اطلاعرسانی گستردهتر درباره این رویداد، زمینه آگاهی بیشتر مخاطبان را فراهم کنند. بازتاب و پوشش مناسب موضوع نمایشگاه مجازی کتاب در رسانههای عمومی کشور میتواند به افزایش مشارکت مخاطبان و رونق بیشتر این رویداد فرهنگی کمک کند». هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران از بیستوششم اردیبهشت تا دوم خرداد (۱۴۰۵) با شعار «بخوانیم برای ایران» برگزار میشود.
