رسواییها و اشتباهات متعدد، دولت بریتانیا را در آستانه سقوط قرار داده است
شورش خاموش علیه نخستوزیر
شورش پنهان وزرا در پی رسوایی انتصاب پیتر مندلسون، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا را در آستانه فروپاشی سیاسی قرار داده است. سایه تحقیقات پارلمانی، هزینه یک و نیم میلیون پوندی اخراجهای پیاپی مدیران و احتمال شکست سنگین در انتخابات پیشرو، پایان زودهنگام این دولت حزب کارگر را محتمل میکند. کییر استارمر روز جمعه نزدیکترین دستیاران خود را برای یافتن راه فرار از این بنبست، در اقامتگاه چکرز گرد هم آورد.
به گزارش گروه رسانهای شرق،
شرق: شورش پنهان وزرا در پی رسوایی انتصاب پیتر مندلسون، کییر استارمر، نخستوزیر بریتانیا را در آستانه فروپاشی سیاسی قرار داده است. سایه تحقیقات پارلمانی، هزینه یک و نیم میلیون پوندی اخراجهای پیاپی مدیران و احتمال شکست سنگین در انتخابات پیشرو، پایان زودهنگام این دولت حزب کارگر را محتمل میکند. کییر استارمر روز جمعه نزدیکترین دستیاران خود را برای یافتن راه فرار از این بنبست، در اقامتگاه چکرز گرد هم آورد.
با شورش کموبیش علنی وزرای ارشد، چشمانداز شکست عجیب حزب کارگر در انتخابات دو هفته آینده و تهدید آغاز تحقیقات از نخستوزیر به اتهام گمراهکردن نمایندگان پارلمان، دستور کار این نشست اضطراری بهشدت سنگین بود. وزرای کابینه بیشتر روزهای هفته گذشته را در ناامیدی مطلق سپری کردند؛ چراکه موج تازهای از افشاگریها درباره تصمیم فاجعهبار استارمر برای انتصاب دوباره لرد مندلسون به عنوان سفیر بریتانیا در آمریکا، دولت را در بحران و حاشیه فروبرده است. چهار چهره ارشد حزب شامل اد میلیبند، ایوت کوپر، پت مکفادن و شبانا محمود، در پی تصمیم استارمر برای ورود به جنگ با یکی از عالیرتبهترین کارمندان دولت بریتانیا، در عرصه عمومی از او فاصله گرفتهاند. در محافل خصوصی اما انتقادها بسیار گزندهتر است و مکالمات بهصورت فزایندهای حول محور چگونگی بیرونراندن استارمر از ساختمان شماره ۱۰ داونینگ استریت در فردای انتخابات محلی پیشرو میچرخد. اعضای ارشد حزب بر این باورند که نقطه پایان بهسرعت در حال نزدیکشدن است و ماشین دولت حزب کارگر دیگر کارایی ندارد.
بنبست جانشینی در خیابان داونینگ
براساس گزارشی که روزنامه تایمز منتشر کرده، یکی از مقامات ارشد تأکید میکند موقعیت فعلی استارمر بهطور کامل غیرقابل دفاع است و تصمیم او برای اخراج سر اولی رابینز، قائممقام وزارت خارجه، یک جنون محض بود. منتقدان درونحزبی معتقدند دفتر نخستوزیری از یک بحران به بحران دیگر در نوسان است و استارمر دیگر هیچ تسلطی بر حزب یا بدنه اجرایی ندارد. اما در حالی که به نظر میرسد توافق گستردهای برای لزوم رفتن استارمر وجود دارد، هیچکس در حلقه رهبری حاضر نیست خود را جلو بیندازد و خطر کند. نگرانی از هویت جانشین بعدی و ترس از برداشتن گام نخست، آنها را وادار کرده است تمام امید خود را به نمایندگان ردهپایینتر حزب گره بزنند. یک وزیر کابینه دراینباره میگوید این حرکت باید از سوی نمایندگان عادی آغاز شود؛ آنها باید به استارمر اولتیماتوم بدهند تا جدول زمانی خروج خود را مشخص کند و یک انتقال قدرت منظم شکل بگیرد. مقام دیگری تأکید میکند با وجود آگاهی همه همکاران از بنبست فعلی، هیچ اجماعی درباره گام بعدی وجود ندارد. جناح راست حزب فقط در صورتی خواهان رفتن استارمر است که مطمئن شود کلیدهای ساختمان داونینگ استریت به دست آنجلا رینر نمیافتد. جناح چپ نیز میان حامیان رینر و کسانی که ترجیح میدهند تا زمان بازگشت اندی برنهام به وستمینستر صبر کنند، دچار شکافی عمیق است. همانطور که یکی از وزرای کابینه اعتراف میکند، کییر ضعیف شده است اما این وضعیت لزوما کشنده نیست؛ او میتواند همچنان دستوپاشکسته به کار خود ادامه دهد و این ساختار ناکارآمد برای آنها بهتر از روی کار آمدن آنجلا رینر است.
درباره زمانبندی این برکناری نیز اختلافات جدی وجود دارد. برخی از منتقدان استارمر جلساتی را برای تحمیل یک رأی عدم اعتماد از سوی کل نمایندگان پارلمانی حزب کارگر برگزار کردهاند؛ تاکتیکی مشابه آنچه در سال ۲۰۱۶ برای فشار بر جرمی کوربن استفاده شد. 10 سال پیش که این روش به کار گرفته شد، فرصتی بود تا نمایندگان نارضایتی خود را از رهبر حزب بهصورت ناشناس ثبت کنند. با این حال، نتیجه آن رأیگیری فقط جنبه مشورتی و غیرالزامآور داشت و کوربین با وجود شکست سنگین، توانست تا زمان آغاز یک چالش رسمی به کار خود ادامه دهد. گروهی دیگر معتقدند بهتر است تا سال آینده دست نگه دارند. استدلال آنها این است که رأیدهندگان هرگز حزب کارگر را برای راهاندازی یک انتخابات رهبری درونگروهی در بحبوحه جنگ و بحران هزینههای زندگی نمیبخشند. آنها هشدار میدهند برگزاری کمپین انتخاباتی در فصل تابستان، آن هم در پسزمینه کمبود سوخت، مردمی که مجبور به لغو تعطیلات تابستانی خود شدهاند و قیمتهای سرسامآور در فروشگاهها، یک خودکشی سیاسی خواهد بود. از نگاه این گروه، تحمل یک سال دیگر از دولت فلج استارمر هزینه کمتری دارد تا اینکه سوسیالیستها در این شرایط وخیم اقتصادی وارد یک جنگ قدرت داخلی شوند.
فشار برای دورزدن پروتکلهای امنیتی
اما همانطورکه 10 روز گذشته نشان داده، رسوایی مندلسون ممکن است در نهایت کنترل اوضاع را از دست آنها خارج کند. تصمیم استارمر برای اخراج رابینز به بهانه کوتاهی خیرهکننده و غیرقابل بخشش او در اطلاعرسانی درباره ردشدن مندلسون در بررسیهای امنیتی، زنجیرهای از رویدادها را رقم زده که میتواند استارمر را زودتر از حد تصور از قدرت به زیر بکشد. رابینز روز سهشنبه در کمیته امور خارجی پارلمان حاضر شد و ادعاهای تکاندهندهای درباره تلاشهای دفتر نخستوزیری برای پیشبرد اجباری انتصاب مندلسون مطرح کرد. او فاش کرد دفترش برای تأیید این انتصاب تحت فشار مداوم قرار داشته و به آنها القا شده بود که عبوردادن مندلسون از فیلتر بررسیهای امنیتی پیشرفته ضرورتی ندارد. رابینز همچنین مدعی شد سلف او در این مقام، یعنی سِر فیلیپ بارتون نیز با همین فضای پرفشار مواجه بوده است؛ فضایی که شامل این ادعای انفجاری میشود که رئیس دفتر استارمر به او دستور داده بود فقط او را تأیید کند. در پی این افشاگریها، کییر استارمر روز چهارشنبه در جریان پرسش و پاسخ نخستوزیری و تحت بازجویی کمی بادنوک، رهبر حزب محافظهکار، اصرار ورزید که هیچگونه فشاری بر وزارت خارجه اعمال نشده است. منتقدان او بر این باورند که همین کلمات بهزودی به کابوسی برای او تبدیل خواهند شد. سهشنبه به یک روز سرنوشتساز و تاریخی در پرونده مندلسون تبدیل خواهد شد. بارتون صبح آن روز مدارک خود را ارائه میدهد و مورگان مکسوینی، رئیس دفتر پیشین نخستوزیر نیز در نوبت عصر شهادت خواهد داد.
همزمان، استارمر ممکن است در مجلس عوام با یک مناظره دردناک بر سر ارجاع پروندهاش به تحقیقات مربوط به فساد پارلمانی روبهرو شود. محافظهکاران میکوشند ثابت کنند استارمر مجلس عوام را گمراه کرده است و بهشدت فشار میآورند تا او به کمیته امتیازات ارجاع داده شود؛ همان نهادی که به فعالیت سیاسی بوریس جانسون پایان داد. بسته به شواهد بارتون، استارمر ممکن است خود را در وضعیتی بیابد که نمایندگان حزب کارگر او را رها کرده و به این نتیجه برسند که دفاع از نخستوزیر دیگر ارزش هزینهدادن ندارد. یک منبع دولتی فاش کرده است استارمر اکنون در محافل خصوصی اعتراف میکند در اخراج رابینز مرتکب اشتباه شده و در ساعات اولیه پس از درز اطلاعات به نشریه گاردین، شتابزده عمل کرده است. این منبع میگوید استارمر اکنون آرزو میکند کاش بهجای اخراج، رابینز را تعلیق میکرد تا زمان برای یک تحقیقات جامع فراهم شود و اگر این مسیر را میرفت، امروز در دردسر بسیار کمتری گرفتار بود. البته دفتر نخستوزیری این روایت را قاطعانه رد میکند. در کنار این بحران، استارمر بهخوبی از آمار فاجعهبار تلفات مدیریتی در دوران زمامداری خود آگاه است. او در کمتر از دو سال، دو وزیر کابینه، دو رئیس دفتر، چهار مدیر ارتباطات و شش قائممقام را با هزینهای بالغ بر یک و نیم میلیون پوند از جیب مالیاتدهندگان برکنار کرده است. تام بالدوین، زندگینامهنویس استارمر، این وضعیت را چنین توصیف میکند که نخستوزیرِ گیاهخوار بهصورت فزایندهای شبیه مدیر گیاهخوار یک مغازه قصابی به نظر میرسد.
مانورهای خارجی برای بقا
مسئله دیگر، چشمانداز فاجعهبار انتخاباتی است که در کمتر از دو هفته آینده برگزار میشود. حزب کارگر در مسیر ازدستدادن کنترل ولز قرار دارد، در اسکاتلند برای کسب جایگاه دوم با حزب «ریفورم» میجنگد و در آستانه ازدستدادن نیمی از شوراهای محلی در پایگاههای سنتی خود در لندن است. چهرههای ارشد حزب که زمان بیشتری را برای تبلیغات میدانی صرف کردهاند، تأیید میکنند خشم عمومی علیه حزب بهشدت در حال افزایش است. استراتژی دفتر نخستوزیری اکنون بر این استوار است که با برنامهریزی برای سخنرانی پادشاه بریتانیا در چهارشنبه پس از انتخابات، دستور کار را بهسرعت از نتایج رأیگیری منحرف کند؛ پارلمان تا آن زمان تشکیل جلسه نخواهد داد. شایعاتی نیز درباره احتمال تغییرات گسترده در کابینه و در سطح وزرا به گوش میرسد تا شاید از این طریق، نمایندگانی را که امید به ارتقای مقام دارند، در زمان آشکارشدن ابعاد شکست انتخاباتی ساکت نگه دارند. اما یک منبع ارشد دولتی تأکید میکند حال و هوای وزرای ارشد نسبت به اوایل سال بهشدت تغییر کرده است؛ زمانی که در پی درخواست انس سرور رهبر حزب کارگر اسکاتلند برای کنارهگیری استارمر، کابینه بهسرعت دور نخستوزیر حلقه زد. تفاوت اکنون این است که هیچکس در عرصه عمومی برای دفاع از او حاضر نمیشود و این مسئله موقعیت او را بهشدت آسیبپذیر کرده است. با این همه، استارمر معتقد است هنوز میتواند برای خود زمان بخرد.
هدف اصلی نشست آخر هفته در چکرز، بررسی این موضوع بود که چگونه میتواند از موضع خود در قبال جنگ در خاورمیانه که تحسین نادری را برای او بههمراه داشته، برای تغییر روایت حول دولتش پیش از سخنرانی پادشاه استفاده کند. زمزمههایی از یک سخنرانی در روزهای آینده به گوش میرسد که در آن کییر استارمر قصد دارد نحوه پاسخگویی دولت حزب کارگر به بحران در خاورمیانه و چالشهای ناشی از آن برای اقتصاد، انرژی و امنیت ملی بریتانیا را تشریح کند. او قصد دارد سخنرانی پادشاه را که برنامه قانونگذاری دولت برای سال آینده را تعیین میکند، در چارچوب مشابهی تنظیم کند. استارمر هشدار خواهد داد بریتانیا نمیتواند به وضعیت موجود بسنده کند و مجموعهای از سیاستهای عملی جدید را با این امید که نشان دهد حزب کارگر به چالشهای عصر جدید پاسخ میدهد، ارائه خواهد کرد. البته بسیاری از همکاران استارمر بر این باورند که دیگر برای این مانورها بسیار دیر شده است.
او در ۲۱ ماه قدرت خود چندین بار تلاش کرده تا شرایط را از نو تنظیم کند، اما هیچکدام نتوانستهاند تغییری در مسیر سقوط ایجاد کنند. آیا کییر استارمر آماده کنارهگیری است و اگر چالشی رخ دهد، ایستادگی میکند و میجنگد؟ همکاران او معتقدند بخش زیادی از این تصمیم به همسرش ویکتوریا بستگی دارد؛ یک درمانگر در سیستم بهداشت ملی بریتانیا که نسبت به همسران پیشین نخستوزیران، حضور بسیار کمرنگتری در عرصه عمومی داشته است.
