مصادره فردوسی توسط افغانها
مژدهسادات دامیرو
حوزه تمدنی ایران، بخش بزرگی از منطقه آسیا را پوشش میدهد و تمامی کشورهای اطراف متاثر از قدمت و گستردگی این فرهنگ بوده و هست. با اینحال و متاسفانه مدتی است حرکتهایی از سوی کشورهایی که ما آنها را دوست و همسایه میخوانیم، رخ میدهد؛ ثبت مولانا بهنام ترکیه، ثبت تار ایرانی بهاسم جمهوری آذربایجان، بحث بر سر نام خلیجفارس، تلاش برای ثبت کردن نام دانشمندان ایرانی چون ابوریحان بیرونی و ابوعلی سینا بهعنوان عرب، همگی و همگی اتفاقهاییاند که هرازچندگاهی، ایرانیان ساکن فضای سایبر را به این فکر میاندازد که با کمپینی اینترنتی، تلاشی معمولا بینتیجه را راه بیندازند، گویی متولی این امور در ایران بهخواب رفته باشد. آخرین رویدادی که در آن یکی دیگر از مشاهیر و چهرههای ایرانی برای کشوری همسایه مصادره شد، در مراسم بزرگداشت انتخاب «غزنین» به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال 2013 است. در این مراسم که در بیستوششمین نمایشگاه کتاب برپا شد، سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامعلی حدادعادل، رییس فرهنگستان فرهنگ و ادب فارسی بههمراه وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان، سفیر این کشور در ایران، همچنین بسیاری از
پژوهشگران و ادیبان این کشور حضور داشتند. در این نشست وزیر و سفیر افغانستان در صحبتهایشان فردوسی را برخاسته از افغانستان دانستند اما این سخنان از سوی حداد عادل که در این مراسم حضور داشت، واکنشی به همراه نداشت. آنها حتی در سخنرانی خود به این مساله که فردوسی و شاهنامه در دوره غزنویان سروده شده است، اشاره کرد و بیهقی را نیز با تاریخنگاری سترگ و بینظیرش به غزنین در افغانستان نسبت دادند. استادان و پژوهشگران باستانشناسی و تاریخدان در آن نشست فراموش کردند یادآوری کنند افغانستان در دوره قاجار از ایران جدا شد و تا پیش از آن بخشی از فرهنگ و تمدن ایران بزرگ بهشمار میرفت. این بیتفاوتیها شاید در حال حاضر بدون واکنش تمام شود و گفته شود افغانستان برای بازسازی تاریخ و فرهنگ پس از سالها جنگ دست به چنین برنامهها و فعالیتهایی میزند، اما روزی خواهد رسید که تکرار و تکرار آنها در ذهن دیگران چیز دیگری را تداعی کند که روزی سیدجمالالدین اسدآبادی را افغانی نامیدند و پس از آن خلیجفارس در دنیا نام دیگری گرفت و مولانا و تار ایرانی و... . درست است که دیگر کشورها هزینههای بسیاری برای چنین برنامههایی میدهند و مسوولان
همیشه میگویند دست استکبار جهانی در کار است.
حوزه تمدنی ایران، بخش بزرگی از منطقه آسیا را پوشش میدهد و تمامی کشورهای اطراف متاثر از قدمت و گستردگی این فرهنگ بوده و هست. با اینحال و متاسفانه مدتی است حرکتهایی از سوی کشورهایی که ما آنها را دوست و همسایه میخوانیم، رخ میدهد؛ ثبت مولانا بهنام ترکیه، ثبت تار ایرانی بهاسم جمهوری آذربایجان، بحث بر سر نام خلیجفارس، تلاش برای ثبت کردن نام دانشمندان ایرانی چون ابوریحان بیرونی و ابوعلی سینا بهعنوان عرب، همگی و همگی اتفاقهاییاند که هرازچندگاهی، ایرانیان ساکن فضای سایبر را به این فکر میاندازد که با کمپینی اینترنتی، تلاشی معمولا بینتیجه را راه بیندازند، گویی متولی این امور در ایران بهخواب رفته باشد. آخرین رویدادی که در آن یکی دیگر از مشاهیر و چهرههای ایرانی برای کشوری همسایه مصادره شد، در مراسم بزرگداشت انتخاب «غزنین» به عنوان پایتخت فرهنگی جهان اسلام در سال 2013 است. در این مراسم که در بیستوششمین نمایشگاه کتاب برپا شد، سیدمحمد حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، غلامعلی حدادعادل، رییس فرهنگستان فرهنگ و ادب فارسی بههمراه وزیر اطلاعات و فرهنگ افغانستان، سفیر این کشور در ایران، همچنین بسیاری از
پژوهشگران و ادیبان این کشور حضور داشتند. در این نشست وزیر و سفیر افغانستان در صحبتهایشان فردوسی را برخاسته از افغانستان دانستند اما این سخنان از سوی حداد عادل که در این مراسم حضور داشت، واکنشی به همراه نداشت. آنها حتی در سخنرانی خود به این مساله که فردوسی و شاهنامه در دوره غزنویان سروده شده است، اشاره کرد و بیهقی را نیز با تاریخنگاری سترگ و بینظیرش به غزنین در افغانستان نسبت دادند. استادان و پژوهشگران باستانشناسی و تاریخدان در آن نشست فراموش کردند یادآوری کنند افغانستان در دوره قاجار از ایران جدا شد و تا پیش از آن بخشی از فرهنگ و تمدن ایران بزرگ بهشمار میرفت. این بیتفاوتیها شاید در حال حاضر بدون واکنش تمام شود و گفته شود افغانستان برای بازسازی تاریخ و فرهنگ پس از سالها جنگ دست به چنین برنامهها و فعالیتهایی میزند، اما روزی خواهد رسید که تکرار و تکرار آنها در ذهن دیگران چیز دیگری را تداعی کند که روزی سیدجمالالدین اسدآبادی را افغانی نامیدند و پس از آن خلیجفارس در دنیا نام دیگری گرفت و مولانا و تار ایرانی و... . درست است که دیگر کشورها هزینههای بسیاری برای چنین برنامههایی میدهند و مسوولان
همیشه میگویند دست استکبار جهانی در کار است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.