|

«سعدالدين ابراهيم» مدير مركز ابن‌خلدون:

ورود دوباره البرادعی به معنی عذرخواهی است

سعدالدین ابراهیم از شخصیت‌های برجسته مصری و از جمله کسانی است که در سال‌های گذشته در زمینه‌های حقوق بشر و دموکراسی در این کشور فعالیت‌های فراوانی داشته است. ابراهیم که گرایشاتی سکولار دارد، همواره به داشتن دیدگاه‌های معتدل و درعین‌حال تحلیل‌های دقیق نسبت به جامعه مصری شهرت داشته است.

با برگزاری انتخابات آمریکا انتظار دارید تغییری جوهری در برخورد این کشور با مسائل منطقه خاورمیانه از جمله مصر، سوریه و... به وجود آید؟
تغییری نخواهد بود. نه در رابطه با منطقه خاورمیانه و نه در رابطه با سایر مناطق جهان، زیرا سیاست‌های آمریکا را استراتژی‌های سیاسی و اقتصادی این کشور شکل می‌دهد و با تغییر رؤسای‌جمهور چیزی عوض نمی‌شود. البته اگر هیلاری کلینتون انتخاب مي‌شد، شاید خاورمیانه بيشتر در مركز قرار مي‌گرفت.
چرا دولت مصر از رياست‌جمهوري هيلاري كلينتون مي‌ترسيد؟
دلیلی برای ترس وجود نداشت، زیرا حمایت هیلاری از اخوان‌المسلمین در گذشته حمایت یک فرد از آنها نبود، بلکه حمایت یک دولت بود و این به گزارش‌هایی مربوط می‌شد که به وزارت خارجه آمریکا می‌رسید. آن زمان در بین گروه‌هایی مثل داعش، القاعده و...، گروه اخوان‌المسلمین یک گروه میانه‌رو به شمار می‌رفت و دولت آمریکا سعی می‌کرد منافع خود را از طریق آنها دنبال کند.
درباره قانون آمریکایی جاستا چه می‌گویید؟ آیا این قانون بیانگر تغییر سیاست آمریکا نسبت به عربستان سعودی است؟
اولا این قانون دوپهلوست و حتی می‌تواند به خود آمریکا هم ضرر بزند زیرا راه را برای محاکمه مقامات آمریکایی در عراق، افغانستان و سایر جاها باز می‌کند. ازاین‌رو انتظار می‌رود قانون در یکی، دو سال آینده لغو شود. دوم اینکه اعتقاد ندارم سیاست آمریکا نسبت به عربستان تغییری کرده باشد.
اعراب چگونه می‌توانند با این قانون مقابله کنند؟
بگویند ما هم می‌توانیم از چنین حقی استفاده کنیم و سیاست‌مداران آمریکایی را به خاطر اعمال‌شان محاکمه کنیم.
بعد از کشمکش‌های سیاسی و رسانه‌ای بین مصر و عربستان سعودی، به نظر شما اختلاف این دو به کجا منجر می‌شود؟
خوشبختانه این کشمکش بین مقامات دو کشور به وجود نیامد، بلکه بیشتر در فضای مجازی، فیس‌بوک و... بود؛ برخلاف آنها، مقامات دو کشور در بالاترین سطح با هم ارتباط دارند و سعی می‌کنند اوضاع را کنترل کنند. بخشی از این اختلاف به موضع مصر درباره سوریه برمی‌گردد چون مصر احساس نمی‌کند اتحاد ایران و سوریه خطری برای منطقه باشد؛ حال آنکه عربستان احساس خطر می‌کند و مدعي است ایران قصد دارد با اختلاف‌اندازی دایره نفوذ خود را در منطقه گسترش دهد.
با این وصف، شما آینده روابط دو کشور مصر و عربستان را چگونه می‌بینید؟
به گمان من، دو کشور به هم نیاز دارند. مصر نیازمند کمک‌های مالی و اقتصادی عربستان است. عربستان هم نیازمند حمایت‌های نظامی و استراتژیک مصر است.
برخی نشانه‌ها حاکی از بهبود روابط مصر با ترکیه و ایران است. آیا این بهبودی حاصل خواهد شد؟
بله، زیرا مصر با دو کشور ترکیه و ایران منافع مشترک دارد. نخستین درس در روابط بین‌الملل را همه می‌دانیم و آن اینکه هیچ دوستی و دشمنی دائمی وجود ندارد، بلکه این منافع مشترک دائمی است که وجود دارد.
اگر به داخل مصر برگردیم، دلایل شکست تلاش‌ها برای آشتی بین نظام حکومتی با اخوان‌المسلمین چیست؟
من اعتقاد ندارم همه تلاش‌ها شکست‌ خورده است. چون ما می‌بینیم به‌تدریج رهبران و جوانان اخوان از خارج به مصر بازمی‌گردند. درست است می‌شود اینها را به صورت برداشت‌های انسان‌دوستانه تعبیر کرد و گفت مثلا برای دیدار با پدر و مادر بیمار یا خانواده‌شان آمده‌اند، اما همین‌ها در تاریخ آشتی نقطه‌عطف به شمار می‌رود. اخوان‌المسلمین باید از ملت عذرخواهی کنند.
آیا شکاف‌های اخیر در درون اخوان‌المسلمین و متحدانشان موجب تضعیف آنها شده است؟
بله. این شکاف‌ها در آینده هم بیشتر خواهد شد. بگذریم که اخوان طبق سنت تاریخی‌اش تلاش می‌کند همه اسرارش را درون خود نگه دارد و از این شکاف‌ها حرفی نزند.
به نظر شما، چه کسی پشت برنامه 11/11 ایستاده و قصد دارد از البرادعی بخواهد دوباره به کشور برگردد؟
به نظر من، نیروهای جوان پشت این کار هستند. اما اخوانی‌ها هم سعی می‌کنند بهره‌برداری خودشان را از آن داشته باشند. اما اینکه چرا می‌خواهند البرادعی را جلو بیندازند، به نظر من به دليل همان عذرخواهی است. یعنی سعی می‌کنند یک جوری به‌خاطر گذشته معذرت‌خواهی کنند.
منبع: الزمان

سعدالدین ابراهیم از شخصیت‌های برجسته مصری و از جمله کسانی است که در سال‌های گذشته در زمینه‌های حقوق بشر و دموکراسی در این کشور فعالیت‌های فراوانی داشته است. ابراهیم که گرایشاتی سکولار دارد، همواره به داشتن دیدگاه‌های معتدل و درعین‌حال تحلیل‌های دقیق نسبت به جامعه مصری شهرت داشته است.

با برگزاری انتخابات آمریکا انتظار دارید تغییری جوهری در برخورد این کشور با مسائل منطقه خاورمیانه از جمله مصر، سوریه و... به وجود آید؟
تغییری نخواهد بود. نه در رابطه با منطقه خاورمیانه و نه در رابطه با سایر مناطق جهان، زیرا سیاست‌های آمریکا را استراتژی‌های سیاسی و اقتصادی این کشور شکل می‌دهد و با تغییر رؤسای‌جمهور چیزی عوض نمی‌شود. البته اگر هیلاری کلینتون انتخاب مي‌شد، شاید خاورمیانه بيشتر در مركز قرار مي‌گرفت.
چرا دولت مصر از رياست‌جمهوري هيلاري كلينتون مي‌ترسيد؟
دلیلی برای ترس وجود نداشت، زیرا حمایت هیلاری از اخوان‌المسلمین در گذشته حمایت یک فرد از آنها نبود، بلکه حمایت یک دولت بود و این به گزارش‌هایی مربوط می‌شد که به وزارت خارجه آمریکا می‌رسید. آن زمان در بین گروه‌هایی مثل داعش، القاعده و...، گروه اخوان‌المسلمین یک گروه میانه‌رو به شمار می‌رفت و دولت آمریکا سعی می‌کرد منافع خود را از طریق آنها دنبال کند.
درباره قانون آمریکایی جاستا چه می‌گویید؟ آیا این قانون بیانگر تغییر سیاست آمریکا نسبت به عربستان سعودی است؟
اولا این قانون دوپهلوست و حتی می‌تواند به خود آمریکا هم ضرر بزند زیرا راه را برای محاکمه مقامات آمریکایی در عراق، افغانستان و سایر جاها باز می‌کند. ازاین‌رو انتظار می‌رود قانون در یکی، دو سال آینده لغو شود. دوم اینکه اعتقاد ندارم سیاست آمریکا نسبت به عربستان تغییری کرده باشد.
اعراب چگونه می‌توانند با این قانون مقابله کنند؟
بگویند ما هم می‌توانیم از چنین حقی استفاده کنیم و سیاست‌مداران آمریکایی را به خاطر اعمال‌شان محاکمه کنیم.
بعد از کشمکش‌های سیاسی و رسانه‌ای بین مصر و عربستان سعودی، به نظر شما اختلاف این دو به کجا منجر می‌شود؟
خوشبختانه این کشمکش بین مقامات دو کشور به وجود نیامد، بلکه بیشتر در فضای مجازی، فیس‌بوک و... بود؛ برخلاف آنها، مقامات دو کشور در بالاترین سطح با هم ارتباط دارند و سعی می‌کنند اوضاع را کنترل کنند. بخشی از این اختلاف به موضع مصر درباره سوریه برمی‌گردد چون مصر احساس نمی‌کند اتحاد ایران و سوریه خطری برای منطقه باشد؛ حال آنکه عربستان احساس خطر می‌کند و مدعي است ایران قصد دارد با اختلاف‌اندازی دایره نفوذ خود را در منطقه گسترش دهد.
با این وصف، شما آینده روابط دو کشور مصر و عربستان را چگونه می‌بینید؟
به گمان من، دو کشور به هم نیاز دارند. مصر نیازمند کمک‌های مالی و اقتصادی عربستان است. عربستان هم نیازمند حمایت‌های نظامی و استراتژیک مصر است.
برخی نشانه‌ها حاکی از بهبود روابط مصر با ترکیه و ایران است. آیا این بهبودی حاصل خواهد شد؟
بله، زیرا مصر با دو کشور ترکیه و ایران منافع مشترک دارد. نخستین درس در روابط بین‌الملل را همه می‌دانیم و آن اینکه هیچ دوستی و دشمنی دائمی وجود ندارد، بلکه این منافع مشترک دائمی است که وجود دارد.
اگر به داخل مصر برگردیم، دلایل شکست تلاش‌ها برای آشتی بین نظام حکومتی با اخوان‌المسلمین چیست؟
من اعتقاد ندارم همه تلاش‌ها شکست‌ خورده است. چون ما می‌بینیم به‌تدریج رهبران و جوانان اخوان از خارج به مصر بازمی‌گردند. درست است می‌شود اینها را به صورت برداشت‌های انسان‌دوستانه تعبیر کرد و گفت مثلا برای دیدار با پدر و مادر بیمار یا خانواده‌شان آمده‌اند، اما همین‌ها در تاریخ آشتی نقطه‌عطف به شمار می‌رود. اخوان‌المسلمین باید از ملت عذرخواهی کنند.
آیا شکاف‌های اخیر در درون اخوان‌المسلمین و متحدانشان موجب تضعیف آنها شده است؟
بله. این شکاف‌ها در آینده هم بیشتر خواهد شد. بگذریم که اخوان طبق سنت تاریخی‌اش تلاش می‌کند همه اسرارش را درون خود نگه دارد و از این شکاف‌ها حرفی نزند.
به نظر شما، چه کسی پشت برنامه 11/11 ایستاده و قصد دارد از البرادعی بخواهد دوباره به کشور برگردد؟
به نظر من، نیروهای جوان پشت این کار هستند. اما اخوانی‌ها هم سعی می‌کنند بهره‌برداری خودشان را از آن داشته باشند. اما اینکه چرا می‌خواهند البرادعی را جلو بیندازند، به نظر من به دليل همان عذرخواهی است. یعنی سعی می‌کنند یک جوری به‌خاطر گذشته معذرت‌خواهی کنند.
منبع: الزمان

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.