|

ضرورت بازتعریف ارزش در صنعت نشر کتاب در ایران

آزاده رادنژاد: بعید است از فهرست کتاب‌های پرفروش سال 2015 کتابی را انتخاب کنید که در زبان فارسی ترجمه نشده باشد، آن‌هم نه یک ترجمه، بلکه چند ترجمه. نمونه‌اش کتاب «زندگی شجاعانه» اثر برنه براون که با نام «جرئت بسیار» نیز ترجمه شده است یا کتاب «شهامت» دبی فورد که شاید بیش از سه ترجمه از آن وجود دارد. جالب اینکه هر ترجمه روایتی متفاوت از متن اصلی است؛ چراکه بسته به دقت ناشر، ميزان دانش انگليسي- فارسي مترجم و ميزان ويرايش اعمال‌شده با كيفيت و کمیت‌های متفاوت روبه‌رو خواهید شد. البته مرجع یا منبعی هم نیست که به شما بگوید کدام ترجمه به اصل نزدیک‌تر است، مگر اینکه به شناسنامه هر کتاب رجوع کنید و ببینید از هر کتاب چقدر فروش رفته است؛ اما شاخص فروش بیشتر به معنای کیفیت بهتر، همیشه هم قابل‌ اعتماد نیست؛ چون وقتی حضور کتاب در کتاب‌فروشی‌های مربوطه، برای همه ناشران به یک اندازه میسر نیست و طبقه کتاب‌خوان نیز وسعت چندانی ندارد، هر کتابی که فشار بیشتری برای توزیع، پشت‌ سر خود داشته‌ باشد، لاجرم آمار بالاتری نشان می‌دهد.
اما چرا باید چند مترجم، چند ناشر و ... انرژی و سرمایه خود را صرف یک کتاب کنند؟ چرا فکر می‌کنیم پرفروش‌های آمریکایی در کشور ما نیز پرفروش می‌شوند و در نتیجه شتاب‌زده، بدون تأمل و دقت و ویرایش، اقدام به ترجمه و انتشار آنها می‌کنیم؟ و تازه پس از اینکه ناشران و مترجمان چابک کتاب‌های پرفروش آمریکایی را به‌سرعت منتشر و با هر مشقت و وسعتی روانه بازار می‌کنند، کجاست خواننده‌ای که مو را از ماست بکشد؟ کجاست سیستم ارزیابی‌کننده که حسن و قبح کار را درآورد؟ کجاست منبعی که بگوید گل کاشته‌ای یا غلط فرموده‌ای؟... و به‌این‌ترتیب، فقط کتابی دیگر به انبوه کتاب‌های ترجمه‌شده اضافه می‌شود و آمار نشر را در ایران بالا می‌برد و بدون اینکه دست‌اندرکاران آن کتاب باور داشته باشند یا احساس کنند که کتابشان تأثیر فکری درخور توجهی در جامعه گذاشته است و این‌همه در شرایطی است که جامعه ایرانی به‌شدت و بیش از هر زمان دیگر نیازمند یادگیری است و به‌شدت بیگانه با لذت خواندن و یادگیری از طریق کتاب. در حقیقت ماشین تولید کتاب در ایران به‌سرعت در حال تولید است و مردم ایران هر روز نیازمندتر و محتاج‌تر برای یادگیری و آموزش واقعی، ولی جادو چنان صورت گرفته است که این دو با هم جفت نمی‌شوند. آری، امروز بیش از هر زمان دیگر باید از کودکان کار، زنان رنج‌دیده دست‌فروش مترو، از جوانان بی‌کار و بی‌امید، از محیط زیست خفقان‌آور، از ارتباط‌های نابهنجار غیرانسانی، از چهره‌های عبوس و گرفته، از گم‌شدن و غرق‌شدن در فضای بیگانه مجازی، از واقعیت گرفته تا فریب و از تنهایی و تهی‌بودن گفت‌وگو کرد، درباره‌شان تحقیق کرد، راهکار داد، نوشت و منتشر کرد. اما بزرگان نشر ما هنوز پشت میزهای کارشان می‌نشیند و درحالی‌که به چند مترجم «صاحب‌نام» دل خوش کرده‌اند که ریسک تصمیم آنها را پایین بیاورند، قرارداد امضا مي‌كند و كوچكان نشر هم متمركز بر پرفروش‌هاي غرب و مترجمان ارزان‌قيمت بی‌نام‌ونشان، امیدوارند که روزی یخ یکی از کتاب‌هایشان بگیرد... .
در این فرایند، نه مشتری دیده می‌شود و نه ارزشی از نگاه او تعریف می‌شود. ارزش‌ به شکل سنتی و ترادادی از نگاه مشتریان چند دهه قبل تعریف شده است و طبق آن عمل می‌شود. «تفکر ناب ریشه‌كن‌کردن اتلاف و افزایش ارزش در سازمان‌ها» کتاب بسیار اثرگذار تاریخ معاصر صنعت، مشتمل بر اصول ارزش‌آفرینی در تولید و توزیع کالاهای صنعتی و خدماتی بر مبنای سیستم تولید تویوتاست. بر طبق تفکر ناب، همه چیز در یک تولید و توزیع رقابتی و موفق، از تعریف ارزش از نگاه مشتری شروع می‌شود. ارزش چیزی است که مشتری تعریف و تولیدکننده ایجاد می‌کند. طبق اصول تفکر ناب تعریف ارزش باید پیوسته بازانديشي شود: «... بیشتر تولیدکنندگان می‌خواهند چیزی را بسازند که قبلا ساخته‌اند و بسیاری از خریداران هم یاد گرفته‌اند که چگونه به دنبال صورت‌های دیگر چیزهایی باشند كه قبلا خريده‌اند. آنها خيلي ساده از يك مبدأ اشتباه شروع مي‌كننند و یک مقصد اشتباه نیز خاتمه می‌دهند. تاکنون هرگاه تولیدکنندگان یا مشتریان تصمیم گرفته‌اند که ارزش را باز شناسند، غالبا به فرمول‌های ساده‌ای پناه برده‌اند. فرمول‌هایی مانند هزینه کمتر، افزایش تنوع محصول و... آنها ارزش و تعاریف قدیمی و ناسازگار با یکدیگر را تجزیه و تحلیل نکرده‌اند تا دریابند که به‌راستی چه چیزی مورد نیاز است...». به‌راستی در چند دهه‌ای که صنعت نشر در ایران رونق یافته است، تعریف ارزش در این صنعت چه بوده است؟ به نظر می‌رسد که ارزش در صنعت نشر ما کالای فیزیکی «کتاب» بوده است (البته امروز شاهد این هستیم که کالای کتاب صورت الکترونیک نیز پیدا کرده است).
امروز می‌توانیم با مدد تکنولوژی دیجیتال در یک روز سفارش کتاب بگیریم و در همان روز، چاپ و صحافی کنیم و تحویل دهیم؛ یا با فشار یک دکمه، نسخه الکترونیک کتاب را ارسال کنیم.
با وجود اين، در تعریف ارزش تغییری حاصل نشده است. ارزش همان «کتاب» است که وقتی به چاپ رسید، کار ما به‌عنوان ناشر با آن تمام است و فقط باید با قدرت آن را به سوی مشتری برانیم (push system).
1- از یک سو، میزان خوانندگان کتاب، به دلايل مختلف، به‌گونه‌ای فزاینده در حال کم‌شدن است. تیراژهای چندهزاری به چندصدی تغيير کرده است، نشر به کاری غیراقتصادی و دست به دهن (نیازمند کمک دولت و یارانه) بدل شده است که برای فروش باید فشار بیاورد، نمایشگاه بگذارد، تخفیف دهد، التماس کند. 2- صنعت نشر که باید چشم و گوش و حواس جامعه باشد، دیگر به نیازهای واقعی جامعه به‌موقع پاسخ نمی‌دهد. از جامعه خود و درباره جامعه خود حرف نمی‌زند و عمدتا کار خود را به ترجمه آثار فرهنگی غربی محدود کرده است. ناشران به کمیت توجه دارند: اینکه بر تنوع بیفزایند، نه بر اثرگذاری و پاسخ‌گویی. 3- طبقه «تازه به دوران رسیده»ای در صنعت نشر ما به نام «ناشران کمک‌آموزشی» ظهور کرده است که ناشران کتاب‌های علمی و عمومی با حسرت بر تیراژهای چندده‌هزاری و گردش مالی‌اش می‌نگرند؛ طبقه تازه‌ای که سوار بر موج رقابت برای پیروزی در امتحانات ورود به مدارس تیزهوشان و دانشگاه‌ها انرژی‌هایی را که باید صرف یادگیری و خلاقیت واقعی شوند، درگیر یادگیری تست‌وار مطالب درسی می‌کنند و هیچ‌یک از ناشران کهنه‌کار هنوز کتابی منتشر نکرده‌اند که در آن نقش این ناشران کمک درسی را بررسی و نقد كنند. به عبارت دیگر، مخاطبان بالقوه صنعت نشر به‌راحتی در اختیار این طبقه قرار گرفته‌اند. اما چگونه باید تفکر نابی عمل کرد و در صنعت نشر کتاب، به‌ویژه کتاب‌های عمومی ارزش از نگاه مشتری تعریف شود؟ در کتاب تفکر ناب دراین‌باره می‌خوانیم: «...اگر شما لحظاتی درباره هر محصول بیندیشید- اعم از اینکه آن محصول کالا، خدمت، یا ترکیبی از هر دو باشد که احتمالش بيشتر است- با مبحث مناسب‌ترین راه تعریف ارزش مواجه خواهید شد. یافتن مناسب‌ترین راه تعریف، عموما مستلزم آن است که تولیدکنندگان به طرق جدیدی با خریداران گفت‌وگو کنند و شرکت‌های بسیاری که در جریان ارزش قرار دارند نیز به شیوه جدیدی با یکدیگر وارد صحبت شوند... بدین‌ قرار، بسیار ضروری است که تولیدکنندگان قبل از هر کاری به تعریف دوباره ارزش بپردازند؛ چراکه این امر کلید دستیابی به خریداران بیشتر است و توانایی یافتن خریداران بیشتر و فروش سریع‌تر، اهمیت بسیاری برای موفقیت در تفکر ناب دارد...» (ص46). پس باید دیالوگی با خریداران بالقوه برقرار شود، خریدارانی که عمدتا در حال خواندن‌اند، اما خواندن پیام‌های کوتاه تلگرامی و اگر کتاب هم می‌خوانند کتاب‌های کمک‌آموزشی برای ورود به دانشگاه و گرفتن مدارک دانشگاهی است. به ‌نظر می‌رسد تعریف ارزش از نگاه بیشتر این خریداران دیگر «کتاب» نباشد؛‌ یعنی آنها دیگر حاضر نیستند پول خود را برای کتاب بدهند. اما به ‌نظر می‌رسد آنها حاضر باشند برای شناخت و حل مشکلات واقعی خود پول بپردازند. دراین‌صورت، ناشران باید بپذیرند در بازاندیشی تعریف ارزش به ارزشی بیندیشند که جایگزین «کتاب» باشد، این ارزش برای مثال می‌تواند چنین باشد: تولید محتوا (اندیشه) و عرضه آن به مشتری به کمک کتاب و هر ابزار مکمل دیگر، در هر مکان و زمان ممکن. با این تعریف جدید از ارزش در صنعت نشر، ناشر دیگر نباید کتاب بفروشد، بلکه باید محتوا، فکر یا اندیشه بفروشد آن هم نه‌فقط در کتاب‌فروشی، بلکه در زمان و مکان مناسب و به اندازه مناسب. برای این کار ناشر باید خود محتواساز باشد، نه فقط سرمایه‌گذاری که نمی‌داند محصولش به‌راستی چیست. وقتی قرار است محصول، «محتوا» باشد، عرضه آن به مفهوم «آموزش» نزدیک می‌شود. ناشر باید هر جا که مشتری هست حضور پیدا کند و محصولش را ارائه کند: از جلسات معرفی، نقد و بررسی و کارگاه آموزشی گرفته تا پادکست و فیلم آموزشی و شبکه‌های مجازی و.... طبق این تعریف، هر انتشارات تبدیل به پژوهشکده- دانشکده می‌شود. پژوهشکده به معنای جایی که محققان برای آثار تألیفی و مترجمان و ویراستاران برای بازآفرینی دقیق و کامل آثار فرهنگی غربی به کار گرفته می‌شوند و دانشکده به این معنی که محتوا حین عرضه آموزش داده می‌شود. دراین‌صورت، ناشر باید کلمه‌به‌کلمه و ایده‌به‌ایده بداند که به‌وجود‌آورنده چه اتفاق فرهنگی‌ای است و چه تأثیری قرار است بگذارد. از آنجا که خریداران یا به تعبیر تفکر ناب، مشتریان با صنعت نشری پویا و زنده مواجه می‌شوند که می‌تواند به ایشان در یادگیری، لذت‌بردن و حل مشکلات زندگی و پیش‌رفتن کمک کند، محصولاتش را خواهند خرید. بنابراین صنعت نشری که بتواند ارزش مقبول خریدار را بیافریند، تبدیل به صنعتی رقابتی می‌شود و تولیدکنندگان خارج از این تعریف، از گردونه رقابت خارج می‌شوند؛ پس، دیگر ما چند هزار ناشر نخواهیم داشت؛ چنان‌که در هیچ صنعتی این همه تولیدکننده وجود ندارد. بسیاری از ناشران خرد که با این تعریف از ارزش هماهنگ نیستند، از گردونه رقابت حذف می‌شوند و «صورت فیزیکی کتاب» فقط بخشی از محصولی بزرگ‌تر خواهد بود.

براساس بازتعریف ارزش از نگاه مشتری در صنعت نشر، چه‌بسا شاهد باشیم مردم بیشتری در مترو یا اتوبوس یا هر جای ممکن خود را درگیر یادگیری «محتوا» می‌کنند. پس به امید بازتعریف ارزش از نگاه مشتری در صنعت نشر.
منبع: تفکر ناب، ریشه‌کن‌کردن اتلاف و آفرینش ارزش در سازمان‌ ها.جیمز. پی. ووماک، دانیل تی. جونز. ترجمه آزاده رادنژاد، انتشارات آموزه. ص 40

آزاده رادنژاد: بعید است از فهرست کتاب‌های پرفروش سال 2015 کتابی را انتخاب کنید که در زبان فارسی ترجمه نشده باشد، آن‌هم نه یک ترجمه، بلکه چند ترجمه. نمونه‌اش کتاب «زندگی شجاعانه» اثر برنه براون که با نام «جرئت بسیار» نیز ترجمه شده است یا کتاب «شهامت» دبی فورد که شاید بیش از سه ترجمه از آن وجود دارد. جالب اینکه هر ترجمه روایتی متفاوت از متن اصلی است؛ چراکه بسته به دقت ناشر، ميزان دانش انگليسي- فارسي مترجم و ميزان ويرايش اعمال‌شده با كيفيت و کمیت‌های متفاوت روبه‌رو خواهید شد. البته مرجع یا منبعی هم نیست که به شما بگوید کدام ترجمه به اصل نزدیک‌تر است، مگر اینکه به شناسنامه هر کتاب رجوع کنید و ببینید از هر کتاب چقدر فروش رفته است؛ اما شاخص فروش بیشتر به معنای کیفیت بهتر، همیشه هم قابل‌ اعتماد نیست؛ چون وقتی حضور کتاب در کتاب‌فروشی‌های مربوطه، برای همه ناشران به یک اندازه میسر نیست و طبقه کتاب‌خوان نیز وسعت چندانی ندارد، هر کتابی که فشار بیشتری برای توزیع، پشت‌ سر خود داشته‌ باشد، لاجرم آمار بالاتری نشان می‌دهد.
اما چرا باید چند مترجم، چند ناشر و ... انرژی و سرمایه خود را صرف یک کتاب کنند؟ چرا فکر می‌کنیم پرفروش‌های آمریکایی در کشور ما نیز پرفروش می‌شوند و در نتیجه شتاب‌زده، بدون تأمل و دقت و ویرایش، اقدام به ترجمه و انتشار آنها می‌کنیم؟ و تازه پس از اینکه ناشران و مترجمان چابک کتاب‌های پرفروش آمریکایی را به‌سرعت منتشر و با هر مشقت و وسعتی روانه بازار می‌کنند، کجاست خواننده‌ای که مو را از ماست بکشد؟ کجاست سیستم ارزیابی‌کننده که حسن و قبح کار را درآورد؟ کجاست منبعی که بگوید گل کاشته‌ای یا غلط فرموده‌ای؟... و به‌این‌ترتیب، فقط کتابی دیگر به انبوه کتاب‌های ترجمه‌شده اضافه می‌شود و آمار نشر را در ایران بالا می‌برد و بدون اینکه دست‌اندرکاران آن کتاب باور داشته باشند یا احساس کنند که کتابشان تأثیر فکری درخور توجهی در جامعه گذاشته است و این‌همه در شرایطی است که جامعه ایرانی به‌شدت و بیش از هر زمان دیگر نیازمند یادگیری است و به‌شدت بیگانه با لذت خواندن و یادگیری از طریق کتاب. در حقیقت ماشین تولید کتاب در ایران به‌سرعت در حال تولید است و مردم ایران هر روز نیازمندتر و محتاج‌تر برای یادگیری و آموزش واقعی، ولی جادو چنان صورت گرفته است که این دو با هم جفت نمی‌شوند. آری، امروز بیش از هر زمان دیگر باید از کودکان کار، زنان رنج‌دیده دست‌فروش مترو، از جوانان بی‌کار و بی‌امید، از محیط زیست خفقان‌آور، از ارتباط‌های نابهنجار غیرانسانی، از چهره‌های عبوس و گرفته، از گم‌شدن و غرق‌شدن در فضای بیگانه مجازی، از واقعیت گرفته تا فریب و از تنهایی و تهی‌بودن گفت‌وگو کرد، درباره‌شان تحقیق کرد، راهکار داد، نوشت و منتشر کرد. اما بزرگان نشر ما هنوز پشت میزهای کارشان می‌نشیند و درحالی‌که به چند مترجم «صاحب‌نام» دل خوش کرده‌اند که ریسک تصمیم آنها را پایین بیاورند، قرارداد امضا مي‌كند و كوچكان نشر هم متمركز بر پرفروش‌هاي غرب و مترجمان ارزان‌قيمت بی‌نام‌ونشان، امیدوارند که روزی یخ یکی از کتاب‌هایشان بگیرد... .
در این فرایند، نه مشتری دیده می‌شود و نه ارزشی از نگاه او تعریف می‌شود. ارزش‌ به شکل سنتی و ترادادی از نگاه مشتریان چند دهه قبل تعریف شده است و طبق آن عمل می‌شود. «تفکر ناب ریشه‌كن‌کردن اتلاف و افزایش ارزش در سازمان‌ها» کتاب بسیار اثرگذار تاریخ معاصر صنعت، مشتمل بر اصول ارزش‌آفرینی در تولید و توزیع کالاهای صنعتی و خدماتی بر مبنای سیستم تولید تویوتاست. بر طبق تفکر ناب، همه چیز در یک تولید و توزیع رقابتی و موفق، از تعریف ارزش از نگاه مشتری شروع می‌شود. ارزش چیزی است که مشتری تعریف و تولیدکننده ایجاد می‌کند. طبق اصول تفکر ناب تعریف ارزش باید پیوسته بازانديشي شود: «... بیشتر تولیدکنندگان می‌خواهند چیزی را بسازند که قبلا ساخته‌اند و بسیاری از خریداران هم یاد گرفته‌اند که چگونه به دنبال صورت‌های دیگر چیزهایی باشند كه قبلا خريده‌اند. آنها خيلي ساده از يك مبدأ اشتباه شروع مي‌كننند و یک مقصد اشتباه نیز خاتمه می‌دهند. تاکنون هرگاه تولیدکنندگان یا مشتریان تصمیم گرفته‌اند که ارزش را باز شناسند، غالبا به فرمول‌های ساده‌ای پناه برده‌اند. فرمول‌هایی مانند هزینه کمتر، افزایش تنوع محصول و... آنها ارزش و تعاریف قدیمی و ناسازگار با یکدیگر را تجزیه و تحلیل نکرده‌اند تا دریابند که به‌راستی چه چیزی مورد نیاز است...». به‌راستی در چند دهه‌ای که صنعت نشر در ایران رونق یافته است، تعریف ارزش در این صنعت چه بوده است؟ به نظر می‌رسد که ارزش در صنعت نشر ما کالای فیزیکی «کتاب» بوده است (البته امروز شاهد این هستیم که کالای کتاب صورت الکترونیک نیز پیدا کرده است).
امروز می‌توانیم با مدد تکنولوژی دیجیتال در یک روز سفارش کتاب بگیریم و در همان روز، چاپ و صحافی کنیم و تحویل دهیم؛ یا با فشار یک دکمه، نسخه الکترونیک کتاب را ارسال کنیم.
با وجود اين، در تعریف ارزش تغییری حاصل نشده است. ارزش همان «کتاب» است که وقتی به چاپ رسید، کار ما به‌عنوان ناشر با آن تمام است و فقط باید با قدرت آن را به سوی مشتری برانیم (push system).
1- از یک سو، میزان خوانندگان کتاب، به دلايل مختلف، به‌گونه‌ای فزاینده در حال کم‌شدن است. تیراژهای چندهزاری به چندصدی تغيير کرده است، نشر به کاری غیراقتصادی و دست به دهن (نیازمند کمک دولت و یارانه) بدل شده است که برای فروش باید فشار بیاورد، نمایشگاه بگذارد، تخفیف دهد، التماس کند. 2- صنعت نشر که باید چشم و گوش و حواس جامعه باشد، دیگر به نیازهای واقعی جامعه به‌موقع پاسخ نمی‌دهد. از جامعه خود و درباره جامعه خود حرف نمی‌زند و عمدتا کار خود را به ترجمه آثار فرهنگی غربی محدود کرده است. ناشران به کمیت توجه دارند: اینکه بر تنوع بیفزایند، نه بر اثرگذاری و پاسخ‌گویی. 3- طبقه «تازه به دوران رسیده»ای در صنعت نشر ما به نام «ناشران کمک‌آموزشی» ظهور کرده است که ناشران کتاب‌های علمی و عمومی با حسرت بر تیراژهای چندده‌هزاری و گردش مالی‌اش می‌نگرند؛ طبقه تازه‌ای که سوار بر موج رقابت برای پیروزی در امتحانات ورود به مدارس تیزهوشان و دانشگاه‌ها انرژی‌هایی را که باید صرف یادگیری و خلاقیت واقعی شوند، درگیر یادگیری تست‌وار مطالب درسی می‌کنند و هیچ‌یک از ناشران کهنه‌کار هنوز کتابی منتشر نکرده‌اند که در آن نقش این ناشران کمک درسی را بررسی و نقد كنند. به عبارت دیگر، مخاطبان بالقوه صنعت نشر به‌راحتی در اختیار این طبقه قرار گرفته‌اند. اما چگونه باید تفکر نابی عمل کرد و در صنعت نشر کتاب، به‌ویژه کتاب‌های عمومی ارزش از نگاه مشتری تعریف شود؟ در کتاب تفکر ناب دراین‌باره می‌خوانیم: «...اگر شما لحظاتی درباره هر محصول بیندیشید- اعم از اینکه آن محصول کالا، خدمت، یا ترکیبی از هر دو باشد که احتمالش بيشتر است- با مبحث مناسب‌ترین راه تعریف ارزش مواجه خواهید شد. یافتن مناسب‌ترین راه تعریف، عموما مستلزم آن است که تولیدکنندگان به طرق جدیدی با خریداران گفت‌وگو کنند و شرکت‌های بسیاری که در جریان ارزش قرار دارند نیز به شیوه جدیدی با یکدیگر وارد صحبت شوند... بدین‌ قرار، بسیار ضروری است که تولیدکنندگان قبل از هر کاری به تعریف دوباره ارزش بپردازند؛ چراکه این امر کلید دستیابی به خریداران بیشتر است و توانایی یافتن خریداران بیشتر و فروش سریع‌تر، اهمیت بسیاری برای موفقیت در تفکر ناب دارد...» (ص46). پس باید دیالوگی با خریداران بالقوه برقرار شود، خریدارانی که عمدتا در حال خواندن‌اند، اما خواندن پیام‌های کوتاه تلگرامی و اگر کتاب هم می‌خوانند کتاب‌های کمک‌آموزشی برای ورود به دانشگاه و گرفتن مدارک دانشگاهی است. به ‌نظر می‌رسد تعریف ارزش از نگاه بیشتر این خریداران دیگر «کتاب» نباشد؛‌ یعنی آنها دیگر حاضر نیستند پول خود را برای کتاب بدهند. اما به ‌نظر می‌رسد آنها حاضر باشند برای شناخت و حل مشکلات واقعی خود پول بپردازند. دراین‌صورت، ناشران باید بپذیرند در بازاندیشی تعریف ارزش به ارزشی بیندیشند که جایگزین «کتاب» باشد، این ارزش برای مثال می‌تواند چنین باشد: تولید محتوا (اندیشه) و عرضه آن به مشتری به کمک کتاب و هر ابزار مکمل دیگر، در هر مکان و زمان ممکن. با این تعریف جدید از ارزش در صنعت نشر، ناشر دیگر نباید کتاب بفروشد، بلکه باید محتوا، فکر یا اندیشه بفروشد آن هم نه‌فقط در کتاب‌فروشی، بلکه در زمان و مکان مناسب و به اندازه مناسب. برای این کار ناشر باید خود محتواساز باشد، نه فقط سرمایه‌گذاری که نمی‌داند محصولش به‌راستی چیست. وقتی قرار است محصول، «محتوا» باشد، عرضه آن به مفهوم «آموزش» نزدیک می‌شود. ناشر باید هر جا که مشتری هست حضور پیدا کند و محصولش را ارائه کند: از جلسات معرفی، نقد و بررسی و کارگاه آموزشی گرفته تا پادکست و فیلم آموزشی و شبکه‌های مجازی و.... طبق این تعریف، هر انتشارات تبدیل به پژوهشکده- دانشکده می‌شود. پژوهشکده به معنای جایی که محققان برای آثار تألیفی و مترجمان و ویراستاران برای بازآفرینی دقیق و کامل آثار فرهنگی غربی به کار گرفته می‌شوند و دانشکده به این معنی که محتوا حین عرضه آموزش داده می‌شود. دراین‌صورت، ناشر باید کلمه‌به‌کلمه و ایده‌به‌ایده بداند که به‌وجود‌آورنده چه اتفاق فرهنگی‌ای است و چه تأثیری قرار است بگذارد. از آنجا که خریداران یا به تعبیر تفکر ناب، مشتریان با صنعت نشری پویا و زنده مواجه می‌شوند که می‌تواند به ایشان در یادگیری، لذت‌بردن و حل مشکلات زندگی و پیش‌رفتن کمک کند، محصولاتش را خواهند خرید. بنابراین صنعت نشری که بتواند ارزش مقبول خریدار را بیافریند، تبدیل به صنعتی رقابتی می‌شود و تولیدکنندگان خارج از این تعریف، از گردونه رقابت خارج می‌شوند؛ پس، دیگر ما چند هزار ناشر نخواهیم داشت؛ چنان‌که در هیچ صنعتی این همه تولیدکننده وجود ندارد. بسیاری از ناشران خرد که با این تعریف از ارزش هماهنگ نیستند، از گردونه رقابت حذف می‌شوند و «صورت فیزیکی کتاب» فقط بخشی از محصولی بزرگ‌تر خواهد بود.

براساس بازتعریف ارزش از نگاه مشتری در صنعت نشر، چه‌بسا شاهد باشیم مردم بیشتری در مترو یا اتوبوس یا هر جای ممکن خود را درگیر یادگیری «محتوا» می‌کنند. پس به امید بازتعریف ارزش از نگاه مشتری در صنعت نشر.
منبع: تفکر ناب، ریشه‌کن‌کردن اتلاف و آفرینش ارزش در سازمان‌ ها.جیمز. پی. ووماک، دانیل تی. جونز. ترجمه آزاده رادنژاد، انتشارات آموزه. ص 40

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.