اوباما شرایط اضطراری علیه ایران را تمدید کرد
مواضع اخیر آمریکاییها در قبال ایران حکایت همان ضربالمثل «یک بام و دو هوا» است. از یکسو میگویند شعار «مرگ بر آمریکا» تأثیری در مواضعشان ندارد و با ایران در حوزه منطقه به طور سازنده همکاری خواهند کرد و از سوی دیگر، مثل هر سال وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید میکنند. از یک طرف میگویند بانکها برای معامله با ایران به سنجش بیشاز حد نیاز ندارند و از طرف دیگر، به دليل پرواز آزادانه هواپیمایی ماهان در اروپا ابراز نگرانی میکنند. هر یک از مقامات آمریکا در روزهای اخیر اظهارنظر یا اقدامی کرده که با دیگری همخوانی ندارد. باراک اوباما، رئیسجمهور این کشور، روز پنجشنبه در نامهای به کنگره ضمن تأکید بر اینکه روابط آمریکا و ایران به حالت عادی بازنگشته است، وضعیت اضطراری ملی آمریکا علیه ایران را برای یک سال دیگر تمدید کرد. شرایط اضطراری پایه و اساس بیشتر تحریمهای آمریکا علیه دیگر کشورهاست و آمریکاییها با استناد به آن (این اضطرار بعد از فرمانهای اجرائی کارتر در سالهای 79 و 81 میلادی ایجاد شد) اختیارات غیرمعمول بسیاری همچون ضبط اموال، احضار اعضای گارد ملی و استخدام و اخراج افسرهای نظامی را در اختیار رئیسجمهور قرار میدهند. دولت آمریکا روابط با ایران را برای یک سال دیگر مشمول این شرایط دانسته و نمایندگان این کشور نیز در کنگره میکوشند قانون تحریمهای علیه ایران را برای 10 سال دیگر تمدید کنند. براساس گزارش روزنامه آمریکایی «واشنگتنپست»، آنها اواخر همین ماه و زمانی که کنگره تشکیل جلسه دهند، این موضوع را در دستور کار قرار میدهند. قانون تحریمهای علیه ایران در پایان سال جاری میلادی منقضی میشود و نمایندگان در کنگره معتقدند تمدید آن برای ممانعت از سرپیچی ایران از مفاد برجام ضروری است. آنطور که واشنگتنپست نوشته است، اصرار نمایندگان در کنگره برای تجدید و احتمالا تشدید تحریمها علیه ایران، کاخ سفید را نگران کرده که ایران، این موضوع را سرپیچی آمریکا از برجام تلقی کند و دوباره سایتهای هستهای خود را راه اندازد. احتمالا به دليل همین نگرانی است که مارک تونر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، بعد از 13 آبان و تکرار شعار «مرگ بر آمریکا» از سوی ایران، تأکید کرد آنها این شعار را فقط اظهارات سیاسی و احساسی میدانند و این مانع همکاری ایران و آمریکا نخواهد بود. او با اشاره به اینکه به این شعارها واکنش نشان نمیدهند، گفته بود روابطشان با ایران را براساس شعارهای احساسی پیش نمیبرند و معتقد هستند سیاست رسمی ایران «مرگ بر آمریکا» نیست. تونر درعینحال با تأکید بر اینکه به نظارت دقیق بر رفتار منفی و مخرب ایران در منطقه در رابطه با یمن و سوریه ادامه میدهند و از این بابت نگران هستند، گفته بود: «تا جایی که بتوانیم با ایران به طور سازنده در مسائل منطقه همکاری خواهیم کرد ولی به این مسئله نیز توجه داریم که رفتار ایران تغییری نکرده است». این موضعگیری وزارت خارجه آمریکا در حالی است که منتقدان دولت در آمریکا، اوباما را مسبب اشتباهی تحت عنوان برجام که ایران را در منطقه قدرتمندتر کرده است؛ میدانند. جمهوریخواهان که تصور میکنند ایران بعد از برجام نسبت به قبل در خاورمیانه و برای اسرائیل تهدید قویتری است؛ میکوشند تا محدودیتهای ایران در حوزههای انرژی، بانکداری، هستهای و امنیتی و دفاعی ادامه داشته باشد و بههمیندليل است که آزمایشات موشکهای بالستیک را که بعد از برجام انجام شد برای تمدید 10ساله تحریمها بهانه کردهاند. مخالفان توافق هستهای که از پرداخت بدهی 1.7 میلیارد دلاری واشنگتن به تهران نیز عصبانی هستند، میخواهند با تمدید قانون مذکور از اختیارات رئیسجمهوری برای شروع توافقات مالی با ایران بکاهند. نگرانی آنها از معاملات بیشتر میتواند ناشی از اظهارات هفته قبل جان کری، وزیر خارجه این کشور، باشد. او دوشنبه گذشته گفته بود که «بانکها میتوانند با ایران وارد معامله شوند، بدون اینکه نیازی به سنجش بیش از حد باشد و همان سنجش در حد معمول کفایت میکند». اظهارات کری در حالی بود که اکنون چندین ماه از لغو تحریمهای ضدایرانی به موجب برجام میگذرد اما هنوز بانکهای بزرگ خارجی از نقض محدودیتهای آمریکا و جریمهشدن میترسند و با ایران کار نمیکنند. جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه این کشور، نیز بر باقیبودن تحریمهای واشنگتن علیه هواپیمایی ماهان تأکید کرده و گفته بود آنها از پرواز آزادانه هواپیمایی ماهان در پایتختهای اروپایی نگران هستند. بهاینترتیب شاهدیم مقامات آمریکایی در روزها و هفتههای اخیر مواضع ضدونقیضی در برابر ایران داشتهاند و رسانههای آمریکایی نیز به این امر توجه خاصی دارند. براي مثال، نشریه آمریکایی «ویکلیاستاندارد» در گزارشی نوشته است که «دولت اوباما در انجام معاملات با ایران راه خود را از جان کری جدا کرده است». این نشریه بیانیه وزرات خارجه آمریکا را مبنی بر اینکه « شرکتهایی که با ایران وارد معامله میشوند تحت تحریمهای آمریکا قرار خواهند گرفت» با اظهارات هفته قبل کری در تناقض دانسته و از قول «مارک کرک»، رئیس کمیته فرعی بانکداری سنا، نوشته بود: «این غیرمسئولانه است که کری سعی میکند با دولت ایران همچون یک دولت عادی و غیرتروریست رفتار کند حتی زمانی که خود وزارت خارجه آمریکا همچنان ایران را به عنوان بزرگترین حامی تروریسم در جهان معرفی میکند».
مواضع اخیر آمریکاییها در قبال ایران حکایت همان ضربالمثل «یک بام و دو هوا» است. از یکسو میگویند شعار «مرگ بر آمریکا» تأثیری در مواضعشان ندارد و با ایران در حوزه منطقه به طور سازنده همکاری خواهند کرد و از سوی دیگر، مثل هر سال وضعیت اضطراری علیه ایران را تمدید میکنند. از یک طرف میگویند بانکها برای معامله با ایران به سنجش بیشاز حد نیاز ندارند و از طرف دیگر، به دليل پرواز آزادانه هواپیمایی ماهان در اروپا ابراز نگرانی میکنند. هر یک از مقامات آمریکا در روزهای اخیر اظهارنظر یا اقدامی کرده که با دیگری همخوانی ندارد. باراک اوباما، رئیسجمهور این کشور، روز پنجشنبه در نامهای به کنگره ضمن تأکید بر اینکه روابط آمریکا و ایران به حالت عادی بازنگشته است، وضعیت اضطراری ملی آمریکا علیه ایران را برای یک سال دیگر تمدید کرد. شرایط اضطراری پایه و اساس بیشتر تحریمهای آمریکا علیه دیگر کشورهاست و آمریکاییها با استناد به آن (این اضطرار بعد از فرمانهای اجرائی کارتر در سالهای 79 و 81 میلادی ایجاد شد) اختیارات غیرمعمول بسیاری همچون ضبط اموال، احضار اعضای گارد ملی و استخدام و اخراج افسرهای نظامی را در اختیار رئیسجمهور قرار میدهند. دولت آمریکا روابط با ایران را برای یک سال دیگر مشمول این شرایط دانسته و نمایندگان این کشور نیز در کنگره میکوشند قانون تحریمهای علیه ایران را برای 10 سال دیگر تمدید کنند. براساس گزارش روزنامه آمریکایی «واشنگتنپست»، آنها اواخر همین ماه و زمانی که کنگره تشکیل جلسه دهند، این موضوع را در دستور کار قرار میدهند. قانون تحریمهای علیه ایران در پایان سال جاری میلادی منقضی میشود و نمایندگان در کنگره معتقدند تمدید آن برای ممانعت از سرپیچی ایران از مفاد برجام ضروری است. آنطور که واشنگتنپست نوشته است، اصرار نمایندگان در کنگره برای تجدید و احتمالا تشدید تحریمها علیه ایران، کاخ سفید را نگران کرده که ایران، این موضوع را سرپیچی آمریکا از برجام تلقی کند و دوباره سایتهای هستهای خود را راه اندازد. احتمالا به دليل همین نگرانی است که مارک تونر، سخنگوی وزارت خارجه آمریکا، بعد از 13 آبان و تکرار شعار «مرگ بر آمریکا» از سوی ایران، تأکید کرد آنها این شعار را فقط اظهارات سیاسی و احساسی میدانند و این مانع همکاری ایران و آمریکا نخواهد بود. او با اشاره به اینکه به این شعارها واکنش نشان نمیدهند، گفته بود روابطشان با ایران را براساس شعارهای احساسی پیش نمیبرند و معتقد هستند سیاست رسمی ایران «مرگ بر آمریکا» نیست. تونر درعینحال با تأکید بر اینکه به نظارت دقیق بر رفتار منفی و مخرب ایران در منطقه در رابطه با یمن و سوریه ادامه میدهند و از این بابت نگران هستند، گفته بود: «تا جایی که بتوانیم با ایران به طور سازنده در مسائل منطقه همکاری خواهیم کرد ولی به این مسئله نیز توجه داریم که رفتار ایران تغییری نکرده است». این موضعگیری وزارت خارجه آمریکا در حالی است که منتقدان دولت در آمریکا، اوباما را مسبب اشتباهی تحت عنوان برجام که ایران را در منطقه قدرتمندتر کرده است؛ میدانند. جمهوریخواهان که تصور میکنند ایران بعد از برجام نسبت به قبل در خاورمیانه و برای اسرائیل تهدید قویتری است؛ میکوشند تا محدودیتهای ایران در حوزههای انرژی، بانکداری، هستهای و امنیتی و دفاعی ادامه داشته باشد و بههمیندليل است که آزمایشات موشکهای بالستیک را که بعد از برجام انجام شد برای تمدید 10ساله تحریمها بهانه کردهاند. مخالفان توافق هستهای که از پرداخت بدهی 1.7 میلیارد دلاری واشنگتن به تهران نیز عصبانی هستند، میخواهند با تمدید قانون مذکور از اختیارات رئیسجمهوری برای شروع توافقات مالی با ایران بکاهند. نگرانی آنها از معاملات بیشتر میتواند ناشی از اظهارات هفته قبل جان کری، وزیر خارجه این کشور، باشد. او دوشنبه گذشته گفته بود که «بانکها میتوانند با ایران وارد معامله شوند، بدون اینکه نیازی به سنجش بیش از حد باشد و همان سنجش در حد معمول کفایت میکند». اظهارات کری در حالی بود که اکنون چندین ماه از لغو تحریمهای ضدایرانی به موجب برجام میگذرد اما هنوز بانکهای بزرگ خارجی از نقض محدودیتهای آمریکا و جریمهشدن میترسند و با ایران کار نمیکنند. جان کربی، سخنگوی وزارت خارجه این کشور، نیز بر باقیبودن تحریمهای واشنگتن علیه هواپیمایی ماهان تأکید کرده و گفته بود آنها از پرواز آزادانه هواپیمایی ماهان در پایتختهای اروپایی نگران هستند. بهاینترتیب شاهدیم مقامات آمریکایی در روزها و هفتههای اخیر مواضع ضدونقیضی در برابر ایران داشتهاند و رسانههای آمریکایی نیز به این امر توجه خاصی دارند. براي مثال، نشریه آمریکایی «ویکلیاستاندارد» در گزارشی نوشته است که «دولت اوباما در انجام معاملات با ایران راه خود را از جان کری جدا کرده است». این نشریه بیانیه وزرات خارجه آمریکا را مبنی بر اینکه « شرکتهایی که با ایران وارد معامله میشوند تحت تحریمهای آمریکا قرار خواهند گرفت» با اظهارات هفته قبل کری در تناقض دانسته و از قول «مارک کرک»، رئیس کمیته فرعی بانکداری سنا، نوشته بود: «این غیرمسئولانه است که کری سعی میکند با دولت ایران همچون یک دولت عادی و غیرتروریست رفتار کند حتی زمانی که خود وزارت خارجه آمریکا همچنان ایران را به عنوان بزرگترین حامی تروریسم در جهان معرفی میکند».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.