واکنش ظریف به احتمال برندهشدن جایزه صلح نوبل
تنها دو روز تا تعیینتکلیف جایزه صلح نوبل باقی مانده است و محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان برای دومین بار در فهرست نامزدان دریافت این جایزه قرار گرفته و حالا که کلمبیاییها در رفراندوم به خاتمه جنگ 52ساله با شورشیان مارکسیست رأی منفی دادهاند، از شانس بیشتری برای برندهشدن برخوردار است. 376 شخصیت، نهاد ملی و بینالمللی در فهرستی قرار گرفتهاند که روز جمعه - هفتم اکتبر- برنده آن مشخص میشود و اگر این جایزه به ظریف یا علیاکبر صالحی دیگر ایرانی این فهرست برسد، برای دومین بار این جایزه را از آن خود کردهایم. گفته میشد خوان سانتوز، رئیسجمهوری کلمبیا و تیمولئون خیمنز، رهبر نیروهای انقلابی کلمبیا (فارک) که اخیرا با امضای قرارداد صلح به جنگ داخلی ۵۰ساله در این کشور پایان دادند، از شانس بالایی برای دریافت جایزه برخوردارند اما پس از رأی «نه» در رفراندوم، کلمبیا از فهرست کاندیداهای جایزه صلح نوبل حذف شد. در پی حذف کلمبیا، شانس جوشدهندگان توافق هستهای با ایران و فعالان حقوقبشری روسیه بیشتر شده است. به گزارش رویترز، جایزه صلح نوبل اغلب برای تشویق فرایند صلح (مانند صلح در سال 1998 در ایرلند، صلح اسرائیلی و
فلسطینیها در سال 1994 یا حتی صلح ویتنام در سال 1973) به مجریان صلح اعطا میشود و هرگز برای ردکردن رأی توده مردم {نظیر آنچه در کلمبیا رخ داد} اعطا نشده است. به گفته اسوین مورخی که جایزه صلح نوبل را دنبال میکند، درحالحاضر دادن این جایزه به کلمبیا اساسا مطرح نیست. این در حالی است که او پیشتر طرفین توافق صلح در کلمبیا را مستحق این جایزه میدانست زیرا آنها جنگی را خاتمه دادهاند که باعث کشتهشدن 220 هزار نفر شده است. او حالا فکر میکند که جایزه صلح نوبل به توافق هستهای بین ایران و قدرتهای جهانی برای خاتمهدادن به تحریمهای تهران در عوض محدودکردن برنامه هستهایاش داده خواهد شد. او گفته کاندیداهای احتمالی، جان کری وزیر امور خارجه ایالات متحده و محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران و رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا فدریکا موگرینی هستند. ظریف و کری سال گذشته نیز نامزد دریافت اینجایزه بودند اما صلح نوبل 2015 نهایتا به ائتلاف گفتوگوی ملی تونس رسید. احتمالا به همین خاطر است که وقتی خبرنگار خانه ملت از ظریف درباره احتمال بردن نوبل 2016 میپرسد، با خنده میگوید که کجا جایزه نوبل را به ما میدهند!
رقبای جایزه صلح نوبل 2016
رقیب دیگر ظریف و کری بعد از کلمبیا که حالا از میدان به در شده است، خانم سوتلانا گانوشکینا، فعال حقوق بشر و امدادگر پناهجویان روس است. گروه امدادی «کلاهسفیدها» و ادوارد اسنودن، افشاگر معروف جاسوسیهای گسترده آژانس امنیت ملی آمریکا در سطح جهان، نیز از دیگر نامهای مطرح در فهرست امسال جایزه صلح نوبل هستند. هارپویکن، رئیس مؤسسه تحقیقات صلحِ اسلو نیز در بهمن ماه گذشته اعلام کرده بود که در فهرست پیشنهادی خود بعد از ادوارد اسنودن، علیاکبر صالحی و ارنست مونیز را به طور مشترک بهعنوان دومین گزینه خود به کمیته صلح نوبل پیشنهاد داده است. گفتنی است، امدادگران در جزایر یونان در دریای اژه که به پناهجویان کمک میرسانند، دنیس موکوگه، پزشکی که در کنگو زنان قربانی تجاوز جنسی را جراحی میکند، پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و نیز نادیا مراد از ایزدیهای عراق نیز در زمره نامزدهای پرشانس صلح نوبل به شمار میروند. این همان جایزهای است که در 15 سال اخیر به ترتیب به کیم دای جونگ از کرهجنوبی، سازمان ملل متحد، کوفی عنان از غنا، جیمی کارتر از ایالات متحده آمریکا، شیرین عبادی از ایران، وانگاری
ماتای از کنیا، آژانس بینالمللی انرژی اتمی، محمد البرادعی از مصر، محمد یونس از بنگلادش، ال گور از ایالات متحده آمریکا، مجمع بینالمللی تغییرات آبوهوایی، مارتی آهتیساری از فنلاند، باراک اوباما از ایالات متحده آمریکا، لیو شیائوبو از چین، الن جانسون سیرلیف از لیبریا، لیما گبوی از لیبریا، توکل کرمان از یمن، اتحادیه اروپا، سازمان منع گسترش سلاحهای شیمیایی، ملاله یوسف زی از پاکستان، کایلاش ساتیارتی از هند و هیأت چهارگانه گفتوگوی ملی تونس تعلق گرفته است.
صلح نوبل چیست؟
جایزه صلح نوبل در کنار جایزههای فیزیک، شیمی، پزشکی و ادبیات، یکی از پنج جایزه نوبل است که از سوی «آلفرد نوبل» صنعتگر و مخترع سوئدی تعیین شده است. این جایزه برای اولینبار در سال ۱۹۰۱ اعطا شد. آلفرد نوبل در وصیتنامه خود گفته است که جایزه صلح نوبل باید «به کسی داده شود که بهترین یا بیشترین کوشش را در راه برادری ملتها، در راه حذف یا کاهش ارتشها یا در راه تشکیل و ترغیب کنفرانسهای صلح کرده باشد». این تنها جایزه نوبل است که به جای استکهلم در اسلو پایتخت نروژ اهدا میشود. انتخاب برنده بر عهده کمیته ویژه پنجنفرهای تحت عنوان «کمیته نروژی نوبل» است که اعضای آن از سوی پارلمان نروژ برگزیده میشود. سیستم انتخاب برنده نیز به این صورت است که کمیته نروژی از افراد و شخصیتهای مطرح جهان رسما درخواست میکند فهرست پیشنهادی خودشان را برای دریافت این جایزه ارائه دهند. اعضای مجالس ملی و دولتهای ملی و اعضای اتحادیه جهانی بینالمجالس، اعضای «دیوان دائمی داوری بینالملل» و «دیوان بینالمللی دادگستری» معروف به دادگاه جهانی لاهه، اعضای «مؤسسه حقوق بینالملل»، استادان دانشگاه (استادتمام یا پرفسور) در رشتههای تاریخ، علوم
اجتماعی، فلسفه، حقوق و الهیات، رؤسای دانشگاهها و مدیران مؤسسات تحقیقات صلح و مؤسسات تحقیقات امور بینالملل، دریافتکنندگان پیشینِ نوبل صلح، که شامل اعضای هیأتمدیره سازمانهایی که قبلا این جایزه را دریافت کردهاند نیز هست، اعضای پیشین و کنونی کمیته نروژی نوبل، مشاوران دائمی پیشینِ کمیته نروژی نوبل براساس قوانین بنیاد نوبل میتوانند در این فهرست پیشنهادی که از ابتدای هر سال میلادی تا اول فوریه همان سال فرصت ارائه آن وجود دارد، جای داشته باشند. هرساله بین 200 تا 300 نفر برای دریافت این جایزه به کمیته نوبل پیشنهاد داده میشوند. مثلا سال گذشته 273 نفر به این کمیته پیشنهاد شده بودند و امسال این رقم به 376 رسیده و همین افزایش یکی از نشانههای افزایش محبوبیت این جایزه است. بهطور معمول اعضای کمیته نروژی نوبل پس از برگزاری نشست و بررسیهای اولیه، کسانی را که شرایط مناسبتری دارند، انتخاب و به گروه «مشاوران دائمی کمیته نروژی نوبل» معرفی میکنند. این گروه نیز با انجام بررسیها، تحقیقات و مطالعات گسترده در هشت ماه در ابتدای اکتبر هر سال برنده جایزه صلح نوبل را رسما اعلام میکنند. گفتنی است درباره برخی از
دریافتکنندگان این جایزه که ۸۳۲ هزار یورو ارزش دارد، مناقشات بسیاری وجود دارد و برخی میگویند برندگان براساس رویکرد و نگاهی سیاسی برگزیده میشوند.
تنها دو روز تا تعیینتکلیف جایزه صلح نوبل باقی مانده است و محمدجواد ظریف وزیر خارجه کشورمان برای دومین بار در فهرست نامزدان دریافت این جایزه قرار گرفته و حالا که کلمبیاییها در رفراندوم به خاتمه جنگ 52ساله با شورشیان مارکسیست رأی منفی دادهاند، از شانس بیشتری برای برندهشدن برخوردار است. 376 شخصیت، نهاد ملی و بینالمللی در فهرستی قرار گرفتهاند که روز جمعه - هفتم اکتبر- برنده آن مشخص میشود و اگر این جایزه به ظریف یا علیاکبر صالحی دیگر ایرانی این فهرست برسد، برای دومین بار این جایزه را از آن خود کردهایم. گفته میشد خوان سانتوز، رئیسجمهوری کلمبیا و تیمولئون خیمنز، رهبر نیروهای انقلابی کلمبیا (فارک) که اخیرا با امضای قرارداد صلح به جنگ داخلی ۵۰ساله در این کشور پایان دادند، از شانس بالایی برای دریافت جایزه برخوردارند اما پس از رأی «نه» در رفراندوم، کلمبیا از فهرست کاندیداهای جایزه صلح نوبل حذف شد. در پی حذف کلمبیا، شانس جوشدهندگان توافق هستهای با ایران و فعالان حقوقبشری روسیه بیشتر شده است. به گزارش رویترز، جایزه صلح نوبل اغلب برای تشویق فرایند صلح (مانند صلح در سال 1998 در ایرلند، صلح اسرائیلی و
فلسطینیها در سال 1994 یا حتی صلح ویتنام در سال 1973) به مجریان صلح اعطا میشود و هرگز برای ردکردن رأی توده مردم {نظیر آنچه در کلمبیا رخ داد} اعطا نشده است. به گفته اسوین مورخی که جایزه صلح نوبل را دنبال میکند، درحالحاضر دادن این جایزه به کلمبیا اساسا مطرح نیست. این در حالی است که او پیشتر طرفین توافق صلح در کلمبیا را مستحق این جایزه میدانست زیرا آنها جنگی را خاتمه دادهاند که باعث کشتهشدن 220 هزار نفر شده است. او حالا فکر میکند که جایزه صلح نوبل به توافق هستهای بین ایران و قدرتهای جهانی برای خاتمهدادن به تحریمهای تهران در عوض محدودکردن برنامه هستهایاش داده خواهد شد. او گفته کاندیداهای احتمالی، جان کری وزیر امور خارجه ایالات متحده و محمدجواد ظریف وزیر امور خارجه ایران و رئیس سیاست خارجی اتحادیه اروپا فدریکا موگرینی هستند. ظریف و کری سال گذشته نیز نامزد دریافت اینجایزه بودند اما صلح نوبل 2015 نهایتا به ائتلاف گفتوگوی ملی تونس رسید. احتمالا به همین خاطر است که وقتی خبرنگار خانه ملت از ظریف درباره احتمال بردن نوبل 2016 میپرسد، با خنده میگوید که کجا جایزه نوبل را به ما میدهند!
رقبای جایزه صلح نوبل 2016
رقیب دیگر ظریف و کری بعد از کلمبیا که حالا از میدان به در شده است، خانم سوتلانا گانوشکینا، فعال حقوق بشر و امدادگر پناهجویان روس است. گروه امدادی «کلاهسفیدها» و ادوارد اسنودن، افشاگر معروف جاسوسیهای گسترده آژانس امنیت ملی آمریکا در سطح جهان، نیز از دیگر نامهای مطرح در فهرست امسال جایزه صلح نوبل هستند. هارپویکن، رئیس مؤسسه تحقیقات صلحِ اسلو نیز در بهمن ماه گذشته اعلام کرده بود که در فهرست پیشنهادی خود بعد از ادوارد اسنودن، علیاکبر صالحی و ارنست مونیز را به طور مشترک بهعنوان دومین گزینه خود به کمیته صلح نوبل پیشنهاد داده است. گفتنی است، امدادگران در جزایر یونان در دریای اژه که به پناهجویان کمک میرسانند، دنیس موکوگه، پزشکی که در کنگو زنان قربانی تجاوز جنسی را جراحی میکند، پاپ فرانسیس، رهبر کاتولیکهای جهان، آنگلا مرکل، صدراعظم آلمان و نیز نادیا مراد از ایزدیهای عراق نیز در زمره نامزدهای پرشانس صلح نوبل به شمار میروند. این همان جایزهای است که در 15 سال اخیر به ترتیب به کیم دای جونگ از کرهجنوبی، سازمان ملل متحد، کوفی عنان از غنا، جیمی کارتر از ایالات متحده آمریکا، شیرین عبادی از ایران، وانگاری
ماتای از کنیا، آژانس بینالمللی انرژی اتمی، محمد البرادعی از مصر، محمد یونس از بنگلادش، ال گور از ایالات متحده آمریکا، مجمع بینالمللی تغییرات آبوهوایی، مارتی آهتیساری از فنلاند، باراک اوباما از ایالات متحده آمریکا، لیو شیائوبو از چین، الن جانسون سیرلیف از لیبریا، لیما گبوی از لیبریا، توکل کرمان از یمن، اتحادیه اروپا، سازمان منع گسترش سلاحهای شیمیایی، ملاله یوسف زی از پاکستان، کایلاش ساتیارتی از هند و هیأت چهارگانه گفتوگوی ملی تونس تعلق گرفته است.
صلح نوبل چیست؟
جایزه صلح نوبل در کنار جایزههای فیزیک، شیمی، پزشکی و ادبیات، یکی از پنج جایزه نوبل است که از سوی «آلفرد نوبل» صنعتگر و مخترع سوئدی تعیین شده است. این جایزه برای اولینبار در سال ۱۹۰۱ اعطا شد. آلفرد نوبل در وصیتنامه خود گفته است که جایزه صلح نوبل باید «به کسی داده شود که بهترین یا بیشترین کوشش را در راه برادری ملتها، در راه حذف یا کاهش ارتشها یا در راه تشکیل و ترغیب کنفرانسهای صلح کرده باشد». این تنها جایزه نوبل است که به جای استکهلم در اسلو پایتخت نروژ اهدا میشود. انتخاب برنده بر عهده کمیته ویژه پنجنفرهای تحت عنوان «کمیته نروژی نوبل» است که اعضای آن از سوی پارلمان نروژ برگزیده میشود. سیستم انتخاب برنده نیز به این صورت است که کمیته نروژی از افراد و شخصیتهای مطرح جهان رسما درخواست میکند فهرست پیشنهادی خودشان را برای دریافت این جایزه ارائه دهند. اعضای مجالس ملی و دولتهای ملی و اعضای اتحادیه جهانی بینالمجالس، اعضای «دیوان دائمی داوری بینالملل» و «دیوان بینالمللی دادگستری» معروف به دادگاه جهانی لاهه، اعضای «مؤسسه حقوق بینالملل»، استادان دانشگاه (استادتمام یا پرفسور) در رشتههای تاریخ، علوم
اجتماعی، فلسفه، حقوق و الهیات، رؤسای دانشگاهها و مدیران مؤسسات تحقیقات صلح و مؤسسات تحقیقات امور بینالملل، دریافتکنندگان پیشینِ نوبل صلح، که شامل اعضای هیأتمدیره سازمانهایی که قبلا این جایزه را دریافت کردهاند نیز هست، اعضای پیشین و کنونی کمیته نروژی نوبل، مشاوران دائمی پیشینِ کمیته نروژی نوبل براساس قوانین بنیاد نوبل میتوانند در این فهرست پیشنهادی که از ابتدای هر سال میلادی تا اول فوریه همان سال فرصت ارائه آن وجود دارد، جای داشته باشند. هرساله بین 200 تا 300 نفر برای دریافت این جایزه به کمیته نوبل پیشنهاد داده میشوند. مثلا سال گذشته 273 نفر به این کمیته پیشنهاد شده بودند و امسال این رقم به 376 رسیده و همین افزایش یکی از نشانههای افزایش محبوبیت این جایزه است. بهطور معمول اعضای کمیته نروژی نوبل پس از برگزاری نشست و بررسیهای اولیه، کسانی را که شرایط مناسبتری دارند، انتخاب و به گروه «مشاوران دائمی کمیته نروژی نوبل» معرفی میکنند. این گروه نیز با انجام بررسیها، تحقیقات و مطالعات گسترده در هشت ماه در ابتدای اکتبر هر سال برنده جایزه صلح نوبل را رسما اعلام میکنند. گفتنی است درباره برخی از
دریافتکنندگان این جایزه که ۸۳۲ هزار یورو ارزش دارد، مناقشات بسیاری وجود دارد و برخی میگویند برندگان براساس رویکرد و نگاهی سیاسی برگزیده میشوند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.