تاباندن نور به زوایای مهجور واقعیت
علیرضا بخشیاستوار
«هوای راکد» نمایشگاه آثار نیلوفر رهنما در گالری اثر به دنبال ضبط و روایت اشیای زندگی با نگاهی شخصی و در قالبی فرمگرایانه است. رهنما در نقاشیهایش به دنبال روایت اضطراب، ترس، نفرت و عشق است که این حالات در یک تضاد تصویری حین معلقبودن ثابت مانده و کارکرد و مفهوم خود را از دست دادهاند. نقاشیهای او که در مرز هنر آبستره حرکت میکند، از منظر این تضاد سعی دارد با گرفتن هرچهبیشتر فضای روایت و خالیکردن هر تابلو از تصاویر روایتگر در یک تقارن نامتقارن روایتش را خنثی کند. او با به تصویرکشیدن شکلهای اعوجاجیافته و خارج از چارچوب واقعیت، به ژرفنمایی درونی خود میپردازد. او نگاهش به پیرامون را بدون هیچ سامانی ایجاد میکند. بیسامانی که در نگاه اول آرامبخش و چشمنواز به نظر میآید اما در دل خود و در تضاد با آنچه مفهوم «هوای راکد» به ذهن متبادر میکند، غلیان انسان معاصر کمپرسشده را میان زمان و تکنولوژی به تصویر میکشد. او با جایدادن منطقی عناصر در فضای موردنظر در اثر و در نقاط طلایی هر تابلو، چشم بیننده را به سمت این درونیات مستتر در عمق خود میکشاند. درونیاتی که بیوضوح کامل و در هالهای از ابهام قرار گرفتهاند که در آن هنرمند در تجربه، لمس و ثبت واقعیت محیطش به چیزی فراتر از واقعیت معمول رسیده است. نقاش در این آثار در برابر جذبه فرم، فیگور یا روابط اشیا قرار گرفته و چیزی جز بازنمایی این جذبه را اراده نمیکند. او با تاباندن نور به زاویههای مغفول و مهجور واقعیت و با ایجاد دگردیسی در فرم پدیدهها آنها را چنان مستحیل به تصویر میکشد که در عین آشنایی برای مخاطب اثر، دیگر به مبدأ اولیهاش هیچ شباهتی ندارد. او به دنبال افسون روابط آشکار و پنهان پدیدههای هستی است. هنرمند سعی کرده از دل دنیای مجازی که در آن زندگی میکند، چیزی قابلعرضه را بیرون بکشد که دیده نشده است. آنچه رهنما در آثارش به ما نشان میدهد الزاما انطباقی با گزارههای فرهنگی یا تصویرهای مشابه در دیگر فرهنگها ندارد و حاصل تجربه شخصی و انفرادی هنرمند است. او مکاشفات شخصی خود را در پارههای نامتجانس ذهنش جستوجو و به محلی برای اوهام تأویلگرایانه تبدیل میکند. او با انتخاب رنگهای سادهتر که فضا و اتمسفری سرد در آثارش ایجاد کرده، به وضوح هارمونی در نقاشیهایش کمک میکند. پدیدهها در میان این تابلوها در عین تنوع با جلوه یکسانی خودنمایی میکنند. رنگهایی که بدون تضاد یا با تضاد نامحسوس در مجاورت هم قرار میگیرند، به پیوند رابطه میان نگاه و احساس انسان و دریافتش کمک میکنند. او با استفاده از کمپوزیسیون دوبعدی و سهبعدی در هر اثر، نگاه مخاطب را به فرایند مشاهده معطوف میکند. او با اتکا بر فرم با لایهلایه جلورفتن و تجزیه آن با متن تصویر، نوع نگرش خود به پیرامونش را آنگونه که هست به تصویر میکشد و مخاطب را نیز به همان شیوه دیدن دعوت میکند. آنچه آثار رهنما را بااهمیت میکند، دغدغه واقعی او نسبت به یک موقعیت شخصی از زیست شهری معاصر است که بر پایه حضور مداوم در آن موقعیت شکل گرفته و در فرمگرایی خود، فرایند چگونهدیدن را نقطه اصیل برای برخورد با مفهومش قرار داده بهگونهای که در عین روایتگری، آثارش عاری از هرگونه روایت باشند.
«هوای راکد» نمایشگاه آثار نیلوفر رهنما در گالری اثر به دنبال ضبط و روایت اشیای زندگی با نگاهی شخصی و در قالبی فرمگرایانه است. رهنما در نقاشیهایش به دنبال روایت اضطراب، ترس، نفرت و عشق است که این حالات در یک تضاد تصویری حین معلقبودن ثابت مانده و کارکرد و مفهوم خود را از دست دادهاند. نقاشیهای او که در مرز هنر آبستره حرکت میکند، از منظر این تضاد سعی دارد با گرفتن هرچهبیشتر فضای روایت و خالیکردن هر تابلو از تصاویر روایتگر در یک تقارن نامتقارن روایتش را خنثی کند. او با به تصویرکشیدن شکلهای اعوجاجیافته و خارج از چارچوب واقعیت، به ژرفنمایی درونی خود میپردازد. او نگاهش به پیرامون را بدون هیچ سامانی ایجاد میکند. بیسامانی که در نگاه اول آرامبخش و چشمنواز به نظر میآید اما در دل خود و در تضاد با آنچه مفهوم «هوای راکد» به ذهن متبادر میکند، غلیان انسان معاصر کمپرسشده را میان زمان و تکنولوژی به تصویر میکشد. او با جایدادن منطقی عناصر در فضای موردنظر در اثر و در نقاط طلایی هر تابلو، چشم بیننده را به سمت این درونیات مستتر در عمق خود میکشاند. درونیاتی که بیوضوح کامل و در هالهای از ابهام قرار گرفتهاند که در آن هنرمند در تجربه، لمس و ثبت واقعیت محیطش به چیزی فراتر از واقعیت معمول رسیده است. نقاش در این آثار در برابر جذبه فرم، فیگور یا روابط اشیا قرار گرفته و چیزی جز بازنمایی این جذبه را اراده نمیکند. او با تاباندن نور به زاویههای مغفول و مهجور واقعیت و با ایجاد دگردیسی در فرم پدیدهها آنها را چنان مستحیل به تصویر میکشد که در عین آشنایی برای مخاطب اثر، دیگر به مبدأ اولیهاش هیچ شباهتی ندارد. او به دنبال افسون روابط آشکار و پنهان پدیدههای هستی است. هنرمند سعی کرده از دل دنیای مجازی که در آن زندگی میکند، چیزی قابلعرضه را بیرون بکشد که دیده نشده است. آنچه رهنما در آثارش به ما نشان میدهد الزاما انطباقی با گزارههای فرهنگی یا تصویرهای مشابه در دیگر فرهنگها ندارد و حاصل تجربه شخصی و انفرادی هنرمند است. او مکاشفات شخصی خود را در پارههای نامتجانس ذهنش جستوجو و به محلی برای اوهام تأویلگرایانه تبدیل میکند. او با انتخاب رنگهای سادهتر که فضا و اتمسفری سرد در آثارش ایجاد کرده، به وضوح هارمونی در نقاشیهایش کمک میکند. پدیدهها در میان این تابلوها در عین تنوع با جلوه یکسانی خودنمایی میکنند. رنگهایی که بدون تضاد یا با تضاد نامحسوس در مجاورت هم قرار میگیرند، به پیوند رابطه میان نگاه و احساس انسان و دریافتش کمک میکنند. او با استفاده از کمپوزیسیون دوبعدی و سهبعدی در هر اثر، نگاه مخاطب را به فرایند مشاهده معطوف میکند. او با اتکا بر فرم با لایهلایه جلورفتن و تجزیه آن با متن تصویر، نوع نگرش خود به پیرامونش را آنگونه که هست به تصویر میکشد و مخاطب را نیز به همان شیوه دیدن دعوت میکند. آنچه آثار رهنما را بااهمیت میکند، دغدغه واقعی او نسبت به یک موقعیت شخصی از زیست شهری معاصر است که بر پایه حضور مداوم در آن موقعیت شکل گرفته و در فرمگرایی خود، فرایند چگونهدیدن را نقطه اصیل برای برخورد با مفهومش قرار داده بهگونهای که در عین روایتگری، آثارش عاری از هرگونه روایت باشند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.