رؤیای صلح همراه با مقاومت آگاهانه
لیلی فرهادپور
امروز روز جهانی صلح است. قرار است امروز، مانند هر سال، زنگ صلح در سازمان ملل نواخته شود. گفته میشود این زنگ از سکههای اهدایی کودکان از تمام قارهها ساخته شده و هدیهای است از سوی انجمن سازمان ملل ژاپن به مردم جهان که یادآور هزینه انسانی جنگهاست. کنار این زنگ نوشته شده است: زنده باد صلح مطلق جهانی.
تا قبل از قرن بیستویکم جنگ را دولتها و حکومتها شروع و خودشان تمام میکردند؛ فارغ از هزینههایی که بر دوش ملتهایشان گذاشته میشد. مادری که فرزندش را در جنگ از دست داده، جنگ برایش چگونه تمام میشود. معلول جنگی که پایش را روی مین یا با ترکش از دست داده، مگر با خاتمه جنگ مثل بارنا پاپاهای کارتونی دست و پا درمیآورد. بعد از هر جنگ مینشینند چرتکه میاندازند که هر جنگ چه هزینهای برای دولتها و حکومتها دربر داشته است و معلوم نیست هزینههای انسانی جنگها را با چه متر و معیاری اندازه گرفتند؛ مگر میتوان آن را اندازهگیری کرد اصلا؟ تا قبل از قرن بیستویکم جنگ متجاوز داشت و تجاوزگر. بنابراین مدافع پیدا میشود برای دفاع از خاک و آب و خانه و خانواده و عقیده و مسلک. یکی میشد ظالم و دیگري مظلوم و اینگونه بود که مقاومت شکل میگرفت. صلح بدون مقاومت در برابر رژیمها و حاکمیتهای متجاوز معنا نمییافت. مهم نبود درباره مقاومت فکر کنیم. مقاومت غریزهای بود نهادینهشده در بشر. وقتی متجاوزی به خانه تو تجاوز میکند، ناخودآگاه جانبرکف در برابر او ایستادگی میکنی.
اما قرن بیستویکم با آن ماجرای مبهم 11سپتامبرش همه معادلهها را به هم ریخت. الان دیگر نمیدانی با کی طرف هستی؟ درواقع میدانی اما نمیتوانی ثابت کنی. نشستهای در خانهات، میآیند کل کشورت را به هم میریزند آوارهات میکنند زندگیات را بر هم میزنند یا میکشندت به بهانه دموکراسی؛ مگر بر سر عراق و افغانستان و سوریه و یمن این مصیبت نیامده است؟ چه دفاع غریزیای میتوانی بکنی؟ آمدهاند با بمب و موشک و عملیات انتحاری کشتار جمعی، تو را از دست استبداد یک حکومت نجات دهند، به دست خودکامگی حکومت دیگر بسپارند که نمیسپارند، چون جنگ باید ادامه یابد. چون قرار است مهد تمدن بشریت یعنی خاورمیانه و بین دو رودان (بین النهرین) داغان شود و بعد این خشونت سر از ناف اروپا درمیآورد و آنجا هرازگاه با یک عملیات انتحاری مردمی کشته میشوند که حاکمانشان دست در تجارت بمب و اسلحه برای گروههای تروریستی دارند. در این وضعیت اسفناک، کدام مقاومت غریزی میتواند جوابگو باشد. از کجا باید دفاع کرد. متجاوز همان کسی است که تا دیروز در همسایگی تو زندگی میکرد. تروریست که مرز نمیشناسد. تروریست امروز از آمریکا سلاح تأمین میکند، فردا از روسیه،
پسفردا از عربستان، پس آن یکی فردا از جایی دیگر... . مقاومت امروز دیگر مقاومت در برابر دشمن مشخصی نیست. مقاومت در برابر ناآگاهی است. مقاومت در برابر بیعدالتیهایی است که منجر به خشم جهانی شده است. مقاومت در برابر تمامیتخواهی گروهی و سرمایهداری تمامیتخواهی است. مقاومت در برابر رانتخواری است که مولد تمام بیعدالتیهاست و مقاومت در برابر بیفرهنگی است. فرهنگ صلحطلبی این نیست که خوشبرخورد باشیم و خوشزبان. چهبسا جنگهایی که با زبان خوش راه افتاده است. فرهنگ صلح، فرهنگ مقاومت در برابر بیعدالتی است. فرهنگ تساوی است. فرهنگ صداقت در برابر دروغ است. فرهنگ دیگرپذیری است. فرهنگ احترام به مخالف است. من رؤیایی دارم... ما رؤیایی داریم... رؤیای صلح برای ربعقرن بعد از قرن بیستمی که با تروریسم جهانی به جای جنگ سوم جهانی شروع شده است.
امروز روز جهانی صلح است. قرار است امروز، مانند هر سال، زنگ صلح در سازمان ملل نواخته شود. گفته میشود این زنگ از سکههای اهدایی کودکان از تمام قارهها ساخته شده و هدیهای است از سوی انجمن سازمان ملل ژاپن به مردم جهان که یادآور هزینه انسانی جنگهاست. کنار این زنگ نوشته شده است: زنده باد صلح مطلق جهانی.
تا قبل از قرن بیستویکم جنگ را دولتها و حکومتها شروع و خودشان تمام میکردند؛ فارغ از هزینههایی که بر دوش ملتهایشان گذاشته میشد. مادری که فرزندش را در جنگ از دست داده، جنگ برایش چگونه تمام میشود. معلول جنگی که پایش را روی مین یا با ترکش از دست داده، مگر با خاتمه جنگ مثل بارنا پاپاهای کارتونی دست و پا درمیآورد. بعد از هر جنگ مینشینند چرتکه میاندازند که هر جنگ چه هزینهای برای دولتها و حکومتها دربر داشته است و معلوم نیست هزینههای انسانی جنگها را با چه متر و معیاری اندازه گرفتند؛ مگر میتوان آن را اندازهگیری کرد اصلا؟ تا قبل از قرن بیستویکم جنگ متجاوز داشت و تجاوزگر. بنابراین مدافع پیدا میشود برای دفاع از خاک و آب و خانه و خانواده و عقیده و مسلک. یکی میشد ظالم و دیگري مظلوم و اینگونه بود که مقاومت شکل میگرفت. صلح بدون مقاومت در برابر رژیمها و حاکمیتهای متجاوز معنا نمییافت. مهم نبود درباره مقاومت فکر کنیم. مقاومت غریزهای بود نهادینهشده در بشر. وقتی متجاوزی به خانه تو تجاوز میکند، ناخودآگاه جانبرکف در برابر او ایستادگی میکنی.
اما قرن بیستویکم با آن ماجرای مبهم 11سپتامبرش همه معادلهها را به هم ریخت. الان دیگر نمیدانی با کی طرف هستی؟ درواقع میدانی اما نمیتوانی ثابت کنی. نشستهای در خانهات، میآیند کل کشورت را به هم میریزند آوارهات میکنند زندگیات را بر هم میزنند یا میکشندت به بهانه دموکراسی؛ مگر بر سر عراق و افغانستان و سوریه و یمن این مصیبت نیامده است؟ چه دفاع غریزیای میتوانی بکنی؟ آمدهاند با بمب و موشک و عملیات انتحاری کشتار جمعی، تو را از دست استبداد یک حکومت نجات دهند، به دست خودکامگی حکومت دیگر بسپارند که نمیسپارند، چون جنگ باید ادامه یابد. چون قرار است مهد تمدن بشریت یعنی خاورمیانه و بین دو رودان (بین النهرین) داغان شود و بعد این خشونت سر از ناف اروپا درمیآورد و آنجا هرازگاه با یک عملیات انتحاری مردمی کشته میشوند که حاکمانشان دست در تجارت بمب و اسلحه برای گروههای تروریستی دارند. در این وضعیت اسفناک، کدام مقاومت غریزی میتواند جوابگو باشد. از کجا باید دفاع کرد. متجاوز همان کسی است که تا دیروز در همسایگی تو زندگی میکرد. تروریست که مرز نمیشناسد. تروریست امروز از آمریکا سلاح تأمین میکند، فردا از روسیه،
پسفردا از عربستان، پس آن یکی فردا از جایی دیگر... . مقاومت امروز دیگر مقاومت در برابر دشمن مشخصی نیست. مقاومت در برابر ناآگاهی است. مقاومت در برابر بیعدالتیهایی است که منجر به خشم جهانی شده است. مقاومت در برابر تمامیتخواهی گروهی و سرمایهداری تمامیتخواهی است. مقاومت در برابر رانتخواری است که مولد تمام بیعدالتیهاست و مقاومت در برابر بیفرهنگی است. فرهنگ صلحطلبی این نیست که خوشبرخورد باشیم و خوشزبان. چهبسا جنگهایی که با زبان خوش راه افتاده است. فرهنگ صلح، فرهنگ مقاومت در برابر بیعدالتی است. فرهنگ تساوی است. فرهنگ صداقت در برابر دروغ است. فرهنگ دیگرپذیری است. فرهنگ احترام به مخالف است. من رؤیایی دارم... ما رؤیایی داریم... رؤیای صلح برای ربعقرن بعد از قرن بیستمی که با تروریسم جهانی به جای جنگ سوم جهانی شروع شده است.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.