عباسعلی کدخدایی، سخنگوی شورای نگهبان:
نظام انتخاباتی ما حتما باید تغییر کند
«عباسعلی کدخدایی»، سخنگوی شورای نگهبان، دیروز در گفتوگو با ایسنا و تسنیم درباره مسائل مختلفی ازجمله تبلیغات انتخاباتی، تغییر قانون انتخابات و انتخابات الکترونیک گفتوگو کرده است. ایسنا از او پرسیده است که در دومین نشست خبری سخنگوی شورای نگهبان در دوره جدید سؤالی از سوی یکی از خبرنگاران مبنی بر وجود امکان رد صلاحیت رئیسجمهور فعلی بازگو شد که شما در پاسخ فرمودید: «در هر دوره براساس همان دوره صلاحیت افراد از سوی شورای نگهبان بررسی میشود». فکر نمیکنید این پاسخ در فضای سیاسی کنونی که تلاش بر سیاهنمایی نسبت به رئیسجمهوری شدت گرفته، موجب متشنجترشدن فضای سیاسی شود؟ فکر نمیکنید طرح بحث بررسی صلاحیت رئیسجمهوری که در حال فعالیت است، کمی به منزله موضعگیری سیاسی تلقی شود؟». کدخدایی پاسخ داده است: «من درصدد ارزیابی صحت و سقم تأیید یا رد صلاحیت افراد نیستم، به رویه اشاره میکنم. من چنین قصدی نداشتم، فقط واقعیت، قوانین موجود و رویه موجود را بیان کردم. شاید بهتر بود آن دوست خبرنگارمان چنین سؤالی را مطرح نمیکرد. وقتی از من سؤال میکنند که برای مثال صلاحیت افراد حاضر هم بررسی میشود؟ من نمیتوانم بگویم خیر؛ زیرا
مسئله روشنی هم هست، درباره نمایندگان مجلس هم در هر دوره تعدادی از خود نمایندگان صلاحیتشان تأیید نمیشود؛ به دلیل اینکه شورای نگهبان در هر دوره براساس همان دوره صلاحیتها را بررسی میکند و نظر شورای نگهبان هم همیشه این بوده است که این بررسی برای همان دوره است». او درباره تفسیر رجل سیاسی هم گفت: «به نظر من نیازمند اصلاح قانون یا اگر نشد، تفسیر قانون هستیم و ما باید شرایطی که در اصل قانون اساسی ذکر شده است؛ بهویژه شرایطی را که بیشتر کیفی است، با شاخصهای کمّی تعیین کنیم. درباره رجل سیاسی در بُعد مذهبی هم همین مطلب را داریم؛ برای مثال وقتی میگوییم رجل سیاسی- مذهبی آیا کسی که عبادتهای یومیهاش را انجام میدهد، این رجل مذهبی است؟ یا باید فراتر باشد؟ برای مثال وقتی درباره رجل سیاسی سخن میگوییم؛ یعنی فردی که در رسانه است، رجل سیاسی است؟ یا نه مقصود فراتر از این است؟ ما هم قبول داریم که روشن نیست و نیازمند این هستیم که این شرایط بهگونهای و به طریق مشخصی تبیین شود، شاخصهای کمّی آن اعلام شود تا بتوانیم بهتر هم اظهارنظر کنیم و هم پاسخگوی مردم و داوطلبان باشیم». کدخدایی درباره تغییر قانون انتخابات هم گفت: «این
به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است. این قانون نیازمند اصلاح است و نظام انتخاباتی ما حتما باید تغییر کند. با دعوتی که از نمایندگان مجلس شد، چند نفر از آنان به شورای نگهبان آمدند که جلسه بسیار خوبی داشتیم و نزدیک به سه ساعت طول کشید و مسائل و ایرادات درباره اجرای قانون بسیار شفاف و روشن مطرح شد که خوشبختانه از سوی نمایندگان مجلس هم استقبال از برگزاری نشستهای مشترک بین شورای نگهبان و نمایندگان بهگونهای بود که مقرر شد ما بلافاصله و تا چند هفته آینده این جلسات را داشته باشیم. علاوه بر اینکه ما این جلسات را در مباحث کلی و انتخابات داریم، قرار است بنده پیشنهاداتی را که هنگام رأیگیری داشتم، اجرا کنم که در گام اول از هیأترئیسه مجلس دعوت میکنیم تا نشستهایی را با شورای نگهبان داشته باشند و در گام دوم نیز قرار است رؤسای کمیسیونهای تخصصی و در گام سوم هم نمایندگان و اعضای مجامع استانی برای تشکیل جلساتی در شورای نگهبان حضور یابند». «کدخدایی» با اشاره به اینکه ما باید هزینه فایده کنیم، ما دموکراسی و مردمسالاری را پذیرفتهایم و قبول کردهایم که مجلس باید از طریق انتخابات تشکیل شود، افزود: «اما وضعیت انتخابات روشن
نیست. اینکه گفته میشود احزاب و افراد مستقل نمیتوانند در این شرایط در انتخابات ثبتنام کنند، خیر، اینطور نیست؛ حتی در نظامهای شدید دوحزبی مانند انگلستان یا آمریکا افراد مستقل هم میتوانند ثبتنام کنند؛ اما آنها نهایتا به مراحل آخر نمیتوانند برسند یا در مجلس انگلستان که دارای نظام دوحزبی است، حزب سوم و احزاب کوچکتر و افراد مستقل هم رأی میآورند».
او با اشاره به اینکه ما بهعنوان شورای نگهبان خیلی خوشحال نیستیم که اگر صلاحیت کسی را تأیید نمیکنیم، اعلام کنیم، افزود: «مطمئنم دیگر اعضای شورای نگهبان هم چنین احساسی را دارند. خیلی از نظر شخصی و اخلاقی خوب نمیدانیم که اعلام کنیم افراد رد صلاحیت شدهاند؛ اما از طرف دیگر قانون بیشتر از این به ما اختیاری نداده و در این چارچوب ما را ملزم کرده است که تصمیمگیری کنیم». «کدخدایی» درباره مصادیق تخلفات انتخاباتی هم گفت: «شاخصهای تبلیغات انتخاباتی نداریم؛ برای مثال بندی داریم که عنوان میکند استفاده از تریبونهای دولتی ممنوع است. تریبون دولتی به چه معناست؟ آیا قوه مجریه است؟ قوه قضائیه است؟ حاکمیت است؟ مثلا اگر این تریبونها در اختیار شهرداری باشد، شهرداریها دولت هستند یا دولت نیستند؟ مساجد و تکایا چه؟ دولتی هستند یا نیستند؟ اما فقط یک بند کلی ماده قانون داریم که استفاده از اینها ممنوع است؛ یا در انتخابات مجلس، درباره استفاده از عکس، برای مثال باید 10 در 15 باشد با چنین شرایطی؛ اما هیچگاه تبلیغات انتخاباتی تعریف نشده و شاخصهای روشنتری داده نشده است. قانون انتخابات مصادیق تبلیغات در نماز جمعه، سخنرانی در
نماز جمعه، سخنرانی در تلویزیون و تبلیغات را ذکر کرده و موارد دیگری را مشخص نکرده است».
«عباسعلی کدخدایی»، سخنگوی شورای نگهبان، دیروز در گفتوگو با ایسنا و تسنیم درباره مسائل مختلفی ازجمله تبلیغات انتخاباتی، تغییر قانون انتخابات و انتخابات الکترونیک گفتوگو کرده است. ایسنا از او پرسیده است که در دومین نشست خبری سخنگوی شورای نگهبان در دوره جدید سؤالی از سوی یکی از خبرنگاران مبنی بر وجود امکان رد صلاحیت رئیسجمهور فعلی بازگو شد که شما در پاسخ فرمودید: «در هر دوره براساس همان دوره صلاحیت افراد از سوی شورای نگهبان بررسی میشود». فکر نمیکنید این پاسخ در فضای سیاسی کنونی که تلاش بر سیاهنمایی نسبت به رئیسجمهوری شدت گرفته، موجب متشنجترشدن فضای سیاسی شود؟ فکر نمیکنید طرح بحث بررسی صلاحیت رئیسجمهوری که در حال فعالیت است، کمی به منزله موضعگیری سیاسی تلقی شود؟». کدخدایی پاسخ داده است: «من درصدد ارزیابی صحت و سقم تأیید یا رد صلاحیت افراد نیستم، به رویه اشاره میکنم. من چنین قصدی نداشتم، فقط واقعیت، قوانین موجود و رویه موجود را بیان کردم. شاید بهتر بود آن دوست خبرنگارمان چنین سؤالی را مطرح نمیکرد. وقتی از من سؤال میکنند که برای مثال صلاحیت افراد حاضر هم بررسی میشود؟ من نمیتوانم بگویم خیر؛ زیرا
مسئله روشنی هم هست، درباره نمایندگان مجلس هم در هر دوره تعدادی از خود نمایندگان صلاحیتشان تأیید نمیشود؛ به دلیل اینکه شورای نگهبان در هر دوره براساس همان دوره صلاحیتها را بررسی میکند و نظر شورای نگهبان هم همیشه این بوده است که این بررسی برای همان دوره است». او درباره تفسیر رجل سیاسی هم گفت: «به نظر من نیازمند اصلاح قانون یا اگر نشد، تفسیر قانون هستیم و ما باید شرایطی که در اصل قانون اساسی ذکر شده است؛ بهویژه شرایطی را که بیشتر کیفی است، با شاخصهای کمّی تعیین کنیم. درباره رجل سیاسی در بُعد مذهبی هم همین مطلب را داریم؛ برای مثال وقتی میگوییم رجل سیاسی- مذهبی آیا کسی که عبادتهای یومیهاش را انجام میدهد، این رجل مذهبی است؟ یا باید فراتر باشد؟ برای مثال وقتی درباره رجل سیاسی سخن میگوییم؛ یعنی فردی که در رسانه است، رجل سیاسی است؟ یا نه مقصود فراتر از این است؟ ما هم قبول داریم که روشن نیست و نیازمند این هستیم که این شرایط بهگونهای و به طریق مشخصی تبیین شود، شاخصهای کمّی آن اعلام شود تا بتوانیم بهتر هم اظهارنظر کنیم و هم پاسخگوی مردم و داوطلبان باشیم». کدخدایی درباره تغییر قانون انتخابات هم گفت: «این
به یک مطالبه عمومی تبدیل شده است. این قانون نیازمند اصلاح است و نظام انتخاباتی ما حتما باید تغییر کند. با دعوتی که از نمایندگان مجلس شد، چند نفر از آنان به شورای نگهبان آمدند که جلسه بسیار خوبی داشتیم و نزدیک به سه ساعت طول کشید و مسائل و ایرادات درباره اجرای قانون بسیار شفاف و روشن مطرح شد که خوشبختانه از سوی نمایندگان مجلس هم استقبال از برگزاری نشستهای مشترک بین شورای نگهبان و نمایندگان بهگونهای بود که مقرر شد ما بلافاصله و تا چند هفته آینده این جلسات را داشته باشیم. علاوه بر اینکه ما این جلسات را در مباحث کلی و انتخابات داریم، قرار است بنده پیشنهاداتی را که هنگام رأیگیری داشتم، اجرا کنم که در گام اول از هیأترئیسه مجلس دعوت میکنیم تا نشستهایی را با شورای نگهبان داشته باشند و در گام دوم نیز قرار است رؤسای کمیسیونهای تخصصی و در گام سوم هم نمایندگان و اعضای مجامع استانی برای تشکیل جلساتی در شورای نگهبان حضور یابند». «کدخدایی» با اشاره به اینکه ما باید هزینه فایده کنیم، ما دموکراسی و مردمسالاری را پذیرفتهایم و قبول کردهایم که مجلس باید از طریق انتخابات تشکیل شود، افزود: «اما وضعیت انتخابات روشن
نیست. اینکه گفته میشود احزاب و افراد مستقل نمیتوانند در این شرایط در انتخابات ثبتنام کنند، خیر، اینطور نیست؛ حتی در نظامهای شدید دوحزبی مانند انگلستان یا آمریکا افراد مستقل هم میتوانند ثبتنام کنند؛ اما آنها نهایتا به مراحل آخر نمیتوانند برسند یا در مجلس انگلستان که دارای نظام دوحزبی است، حزب سوم و احزاب کوچکتر و افراد مستقل هم رأی میآورند».
او با اشاره به اینکه ما بهعنوان شورای نگهبان خیلی خوشحال نیستیم که اگر صلاحیت کسی را تأیید نمیکنیم، اعلام کنیم، افزود: «مطمئنم دیگر اعضای شورای نگهبان هم چنین احساسی را دارند. خیلی از نظر شخصی و اخلاقی خوب نمیدانیم که اعلام کنیم افراد رد صلاحیت شدهاند؛ اما از طرف دیگر قانون بیشتر از این به ما اختیاری نداده و در این چارچوب ما را ملزم کرده است که تصمیمگیری کنیم». «کدخدایی» درباره مصادیق تخلفات انتخاباتی هم گفت: «شاخصهای تبلیغات انتخاباتی نداریم؛ برای مثال بندی داریم که عنوان میکند استفاده از تریبونهای دولتی ممنوع است. تریبون دولتی به چه معناست؟ آیا قوه مجریه است؟ قوه قضائیه است؟ حاکمیت است؟ مثلا اگر این تریبونها در اختیار شهرداری باشد، شهرداریها دولت هستند یا دولت نیستند؟ مساجد و تکایا چه؟ دولتی هستند یا نیستند؟ اما فقط یک بند کلی ماده قانون داریم که استفاده از اینها ممنوع است؛ یا در انتخابات مجلس، درباره استفاده از عکس، برای مثال باید 10 در 15 باشد با چنین شرایطی؛ اما هیچگاه تبلیغات انتخاباتی تعریف نشده و شاخصهای روشنتری داده نشده است. قانون انتخابات مصادیق تبلیغات در نماز جمعه، سخنرانی در
نماز جمعه، سخنرانی در تلویزیون و تبلیغات را ذکر کرده و موارد دیگری را مشخص نکرده است».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.