در سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران مطرح شد
قدردان فعالیتهای مهدی فیروزان هستیم
آیین بزرگداشت مهدی فیروزان با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و هنر و چهرههای ادبی، سینمایی و فرهنگی در سالن سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد. حسین محسنی، دبیر آرتفر تهران و بانی مراسم، در ابتدا عنوان کرد:
به گزارش گروه رسانهای شرق،
فرانک آرتا: آیین بزرگداشت مهدی فیروزان با حضور جمعی از اهالی فرهنگ و هنر و چهرههای ادبی، سینمایی و فرهنگی در سالن سینماتک موزه هنرهای معاصر تهران برگزار شد. حسین محسنی، دبیر آرتفر تهران و بانی مراسم، در ابتدا عنوان کرد: «برگزاری چنین رویدادی در روزهای جنگ، بهانهای برای مشقکردن یک بار دیگر زندگی است و اتفاقا در چنین روزهایی باید به فرهنگ و هنر پناه برد. ما با مردم و برای مردم کار کردیم و باید قدردان افرادی همچون مهدی فیروزان باشیم». او خطاب به فیروزان بیان کرد: «مهدی فیروزان، «شهر کتاب» را برای مردم ایجاد کرد و از شما ممنونم که ماندید، کنشگری کردید و از رنج، پلی برای ماندن ساختید».
سیدمحمد بهشتی در ادامه پشت تریبون رفت و به دو شخصیت اساطیری ایران اشاره کرد و گفت: «در اساطیر ایران دو شخصیت همزاد یعنی «هوشنگ و وِیگرد» وجود دارند که ستاره هر دو عطارد هستند. هوشنگ وظیفهاش عدل و اما اجرایش به عهده ویگرد است. معنای عدل یعنی هر چیزی سرجای خودش باشد. هوشنگ وظیفه عدالت و ویگرد وظیفه ساختن و آبادانی را بر عهده دارد». او ادامه داد: «این موضوع را از این رو مطرح میکنم که بگویم مدیریت باید در متن «ویگردی و هوشنگی» قرار داشته باشد». او تأکید کرد: «در مدیریت معاصر با یک دوگانگی مواجه هستیم؛ مدیریت از جنس نجاری و مدیریت از نوع باغبانی. مدیریت نجاری منفعل است و در نهایت به انفعال میانجامد که رایجترین نوع مدیریت در دوره معاصر شده است. اما در مدیریت باغبانی، باغبان که به درختان رسیدگی میکند و با لذت به همگان میگوید ببینید که چه درختان پربار و زیبایی دارم و مدیریت فعالانهای اعمال میکند».
عضو شورای عالی میراث فرهنگی و گردشگری گفت: «روزگاری هوشنگها و ویگردها از جنس باغبانی مدیریت میکردند، اما امروز مدیریت بیشتر از جنس نجاری است». بهشتی با بیان اینکه در دوره معاصر شاید به اندازه انگشتان دست و پا مدیر موفق داشتهایم، افزود: «فیروزان یکی از این افراد است. من این نسبت را تحت عنوان «اهلیت» از آن یاد میکنم».
همچنین حسن کیائیان، بنیانگذار و مدیر نشر چشمه، با توجه به وضعیت حوزه کتاب و فرهنگ در دهههای ۶۰ و ۷۰ گفت: «اوایل دهه ۷۰ خورشیدی و چند سال پس از جنگ، ساخت سالنهای سینما، کنسرت و گالریهای نقاشی در دستور کار قرار نگرفت و در حوزه کتابفروشی نیز با توجه به افزایش جمعیت و چندبرابرشدن عناوین کتابها، ناشران با این تناقض مواجه بودند که ویترینهای سنتی دیگر پاسخگوی حجم کتابهای منتشرشده نیست».
کیائیان به تشریح چگونگی شکلگیری شهر کتاب و تأثیر فیروزان بر رویه آن پرداخت و گفت: «این اقدام پسندیده همچنان ادامه پیدا کرد و باعث ایجاد انگیزه برای راهاندازی کتابفروشیهای زنجیرهای شد و همه اینها نتیجه مدیریت و دوراندیشی فیروزان بود و من به عنوان ناشر بابت این درایت از ایشان سپاسگزارم».
شیرین احمدنیا، رئیس انجمن جامعهشناسی ایران نیز در این مراسم گفت: «یک کتابفروشی میتواند جایی باشد که در آن مکث کنیم، با نوشتهای آشنا میشویم، نویسنده را بشناسیم و با جهان اندیشه و تعقل آشنا شویم. فضای فرهنگی الزاما یک مکان فیزیکی نیست؛ یک جوان در خانه نیز میتواند از طریق صفحه نمایش گوشی خود به محصولات فرهنگی دسترسی پیدا کند. بنابراین امروز بزرگداشت یک فرد نیست، بزرگداشت ایده است و برای سرمایهگذاری در فرهنگ و به خاطر تلاشهای فرهنگی آقای فیروزان سپاسگزاری میکنیم، چون فرهنگ را هر نسل باید دوباره بسازد».
محمود دولتآبادی، نویسنده نامدار و از دیگر سخنرانان این مراسم، در ابتدا عنوان کرد: «گمان میکنم خلق ادبی و هنری امری است که در خلوت انجام میشود، اما ارائه آن به جامعه بهتنهایی ممکن نیست».
محمود دولتآبادی با اشاره به برخی طرحها برای تغییر روند انتشار کتاب افزود: « قبلا در وزارت ارشاد مطرح شده بود نویسندگان اجازه بگیرند و خود کتابها را منتشر کنند. من گفتم از تفکیک کارها قرنها گذشته است». او ادامه داد: «آن اشخاص نه هوشنگی بودند و نه ویگردی، بلکه ولگرد بودند!». او ادامه داد: «از ما نظر خواستند که آیا کتاب صوتی خوب است که گفتیم خوب است و اینگونه شد که آقای فیروزان پدر معنوی «فیدیبو» شدند. به هر حالت هرجا در این مسیر رفتیم از فیروزان خبری نبود، اما آثارش پیدا بودند».
بیژن بیژنی، خوشنویس موسیقیدان نیز با اشاره به همکاری خود با فیروزان گفت: «۱۳ سال در بخش گرافیک انتشارات سروش فعالیت میکردم. زمانی که فیروزان مدیر این مجموعه شد، در مدت کوتاهی انتشارات را به تپش درآورد. رفتوآمد مؤلفان و نویسندگان بیشتر شد و صدها کتاب ماندگار از جمله کتاب «ایران» و کتاب حافظ با خط نستعلیق استاد امیرخانی چاپ و منتشر شد». او یکی از اقدامات مهم فیروزان را پایهگذاری بخش موسیقی در انتشارات سروش دانست و گفت: «فیروزان با هنرمندان و استادان دوستی داشت، کمتر مدیری را سراغ دارم که در همه ابعاد با هنر آشنا باشد».
رسول صدرعاملی، کارگردان سینما نیز گفت: «این مراسم من را برد به سال ۶۳ و زمانی که فیلم ملودارم خانوادگی ساخته بودم و حمایت «انتشارات سروش» باعث معرفی هرچه بیشتر فیلم شد و مهدی چنین کرد ولی بلافاصله بعدها فرهنگ و هنر دست پول و... افتاد». او افزود: سال ۱۳۶۳ هزاران نفر آمده بودند تا ما را رستگار کنند، اما بیشتر آنها به دنبال منافع خود بودند. امروز به تعداد انگشتان دست و پا مدیر خوب داریم. آن زمان فیروزان عنوان خاصی نداشت، اما برای فرهنگ و هنر این سرزمین بسیار تلاش کرد و «شهر کتاب را راه انداخت».
صدرعاملی در ادامه از فیروزان تشکر کرد و گفت: «ما همه کار فرهنگی کردیم، اما چرا اینگونه شد؟».
رامبد جوان، بازیگر و کارگردان نیز با ابراز خرسندی از برگزاری این مراسم گفت: «خوشحالم که این مراسم برگزار شد. صحبتکردن درباره فیروزان که کارهای مختلفی انجام و به جوانان بها داده، برای من ارزشمند است. باید در کنار آدمهای باانگیزه ایستاد و شرایط را برای آنها فراهم کرد». جوان با اشاره به تجربه پدرشدن خود گفت: «وقتی پدر شدم، وظیفه داشتم ترسهای دخترم را نسبت به تاریکی، صدای رعد و برق و جنگ کم کنم. خیلی وقتها حرفهایی که برای آرامکردن دخترم میزدم این بود که همه در حال تکاپو برای زیستن هستند و تلاش کردم فرزندم را آگاه کنم. مهدی فیروزان هم بارها برای من همین کار را کرد و ترسهایم را در شرایط بحرانی ترجمه کرد و به من امید داد».
در پایان مهدی فیروزان پشت تریبون قرار گرفت و گفت: «والله خجالت میکشم اینجا صحبت میکنم. این بزرگداشت در حقیقت بزرگداشت همه همکاران من در این سالهاست. از سروش و رادیو و فرهنگستان تا رسیدیم به استارتاپها و همکارانم در شهر کتاب. ولی همکارانم دست من را گرفتند و همگی به من انرژی دادند تا به ۷۰سالگی رسیدم».
او ادامه داد: «شادروان مجابی خیلی روی من اثر گذاشت. مرحوم زریابخویی، مرحوم شجریان، مرحوم تجویدی و... که در حقیقت تکریم شماها و آنهاست. تجربه زیستهام این است که به قول یونگ، گذشته را دریافت کنم و به آینده بدهیم. یا هانا آرنت میگوید ما میان دو عدم هستیم. پس باید گذشته را به آینده وصل کنیم. ملتی که قهرمان ندارد، از هویتش کاسته میشود. پس ما حق نداریم قهرمانان را تحریف کنیم یا باید هرکس را به اندازه خودش ارج بنهیم». مهدی فیروزان در ادامه توصیه کرد: «همه ما در مقابل هوش مصنوعی یک تصوراتی داریم. نپرداختن به این مقوله انزوا یا عقبماندگی است. هنوز هوش مصنوعی نتوانسته رنج و عشق انسان را بسازد. امروز با هوش مصنوعی گفتوگو داریم، پس بروید سراغش و آن را مثل موم توی دستتان بگیرید».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.
