برای اولین بار در ایران؛
تولید قیرAH70 در اولین پالایشگاه نفت فوقسنگین پاسارگاد قشم
تولید گرید تازه از قیر، محصولی متناسب با بازار جهانی، در شرکت پارس بهین پالایش نفت قشم
شرکت پارس بهین پالایش نفت قشم که از شرکتهای زیرمجموعه گروه گسترش انرژی پاسارگاد است، در سال گذشته بهمن ماه به دست رئیسجمهور افتتاح کند و نخستین پالایشگاه نفت فوقسنگین کشور است. از مهمترین تولیدات پالایشگاه نفت فوقسنگین پاسارگاد قشم قیر در گریدهای مختلف و محصولات هیدروکربنی است.
شرکت پارس بهین پالایش نفت قشم که از شرکتهای زیرمجموعه گروه گسترش انرژی پاسارگاد است، در سال گذشته بهمن ماه به دست رئیسجمهور افتتاح کند و نخستین پالایشگاه نفت فوقسنگین کشور است. از مهمترین تولیدات پالایشگاه نفت فوقسنگین پاسارگاد قشم قیر در گریدهای مختلف و محصولات هیدروکربنی است. به گزارش نتایج تحقیقات واحد آزمایشگاهی پالایشگاه نفت فوقسنگین پاسارگاد قشم سرکار خانم افسانه ملکشاهی، این پالایشگاه موفق به تولید گرید تازهای از قیر با عنوان AH70 نایل آمده است که الزامات استاندارد قیر مورد نیاز کشورهای مانند چین را دارا است و از پرمصرفترین گریدهای مصرفی قیر در آن کشور است. با توجه به نتایج حاصلشده شرکت پارس بهین پالایش نفت قشم اولین تولیدکننده قیرAH70 در ایران است که توانسته این گرید از قیر را به صورت صنعتی و خالص تولید کند. درحالحاضر در ایران هیچکدام از شرکتهای تولیدکننده قیر امکان تولید قیر AH70 را دارا نیستند و تولید این محصول در گسترش بازارهای جدید و ارزآوری برای کشور بسیار حائز اهمیت است. سرکار خانم افسانه ملکشاهی از متخصصان آزمایشگاهی صنعت نفت و پالایش کشور و رئیس آزمایشگاه پالایشگاه نفت سنگین پاسارگاد قشم با اعلام این خبر در گفتوگوی به شرح بیشتر این دستاورد و خصوصیات این محصول پرداخته است.
پیش از آنکه به سراغ محصول تازه برویم، از استانداردهای جهانی قیر و روند دستیابی به استاندارد ملی و جهانی در محصولهای قیری و صحتسنجی محصول برایمان بگویید.
همانطور که مستحضر هستید، بازارهای هدف با توجه به استانداردهای مختلف موجود بینالمللی و منطقهای تعریف میشوند که مهمترین استانداردهای محصول قیر به شرح ذیل است:
1- ASTM D 946 (PEN Grade): 40/50, 60/70, 85/100, 120/150, 200/300
2- IS 73, VG Grade (Indian Standard): VG10, VG20, VG30, VG40
3- AASHTO M 320 (PG Grade): PG58-X, PG64-X, PG70-X, PG76-X
4- AS 2008 (Australia Standard): WA170, C170, C240, C320, C450, C600
5- GB /T11147 (China Standard): AH 30, AH50, AH70, AH90, AH110, AH130, AH160
1-استاندارد (ASTM D946 (PEN Grade گریدبندی جهانی و بینالمللی براساس درجه نفوذ است که بیشتر کشورها براساساین قیر تولیدی خود را به بازار ارائه میدهند و استاندارد اصلی ایران هم براساس این نوع گریدبندی است که در سال 98 با تغییرات اساسی استانداردهای ویسکوزیته گرید و عملکردی و... هم به استاندارد ایران اضافه شد که خوشبختانه در سال 1400 با تلاش مستمر تمام واحدهای شرکت پروانه استاندارد قیر40/50, 70/60, 10/85 از سازمان ملی استاندارد اخذ شد.
2-اما از انجا که یکی از متقاضیان خوب قیر ایران کشور هند است، از سال 1390 قیر ویسکوزیته گرید IS 73 , VG Grade، یا بر اساس استاندارد جهانی همان AC هم وارد معاملات بازار قیر ایران شد که مطابق نتایج حاصلشده قیر 70/60 پالایشگاه در اسپک VG30 و VG40 قرار دارد؛ بنابراین درخواست صدور پروانه برای دریافت دو گرید VG40 وVG30 یا همان AC30 , AC شرکت پارس بهین به سازمان ملی استاندارد در حال انجام است.
3-استاندارد (AASHTO M 320 (PG Grade مربوط به قیرهای عملکردی حدودا در پنج سال اخیر از طرف وزارت راه و ترابری اجباری شده و بیشترین خرید به صورت داخلی و از طرف همین وزارتخانه انجام شده است. در یک برهه زمانی تنها کشور قطر برای آمادهسازی برای جام جهانی فوتبال قطر 2022 چند پارت از ایران خریداری کرده است. لازم به ذکر است با توجه به نوع خوراک پالایشگاه امکان تولید اکثر قیرهای PG است؛ ولی با توجه به الزامات سازمان ملی استاندارد و مرکز تحقیقات وزارت راه، تأمین تجهیزات آزمایشگاهی تست قیر عملکردی از نیازهای اصلی است.
4-استاندارد (AS 2008 (Australia Standard مربوط به قیرهای استاندارد منطقهای استرلیا است که با توجه به نتایج اولیه، تولید این قیرها هم درپالایشگاه امکانپذیر است. که احتیاج به تحقیقات بیشتری دارد.
5- China Standard) GB /T11147) استاندارد قیرکشور چین مربوط به استاندارد منطقهای چین است. با توجه به تحقیقات زیاد به روی انواع خوراک وکیوم باتوم (VB) تمام پالایشگاههای کشور امکان تولید آن به صورت خالص و صنعتی در ایران تا کنون امکانپذیر نبوده است.
این محصول جدید قیر یعنی گرید AH70 چگونه محصولی است و چه کشورهای مخاطب و مصرفکننده این گرید از قیر هستند؟
China Standard) GB /T11147) استاندارد قیر کشور چین مربوط به استاندارد منطقهای چین است که تست داکتیلیتی در دماهای 10 و 15 درجه سلسیوس را که پایینتر از دمای استاندارد 25 درجه است، بسیار سختگیرانه الزام کرده است. قیر AH70 با در جه نفوذ 60/80 از مهمترین گریدهای چین است که درخواست بیشتری از کشور چین دارد. هم چنین لازم به ذکر است دو گرید قیر روتین کشور چین (AH50(40/60 و AH90(80/100) با توجه به نتایج آزمایشهای اولیه انجامشده، امکان تولید آنها هم در پالایشگاه وجود دارد.
اینطور که اعلام شده است، تولید این محصول قیری با این گرید برای اولین بار در ایران صورت میگیرد. درست است؟
بله، بیش از پنج سال است که درخواست و سفارش تولید این محصول از طرف شرکتهای چینی، به تولیدکنندگان قیر ایران اعلام میشود و تاکنون هیچ شرکتی نتوانسته این نوع قیر را به صورت صنعتی و خالص تأمین کند؛ پس با توجه به این فرصت عالی در اولین سال فعالیت شرکت پارس بهین پالایش نفت قشم از زیرمجموعههای گروه گسترش انرژی پاسارگاد سعی کردیم که با تحقیقات دقیق و انجام تستهای تخصصی به روی انواع خوراکهای ورودی به پالایشگاه و تولیدات مختلف این نیاز بازار جهانی را برآورده کنیم و اولین شرکتی در ایران باشیم که ضمن بهرهبرداری از خوراک نفت سنگین، تولیدات قیر تازه متناسب با نیاز جهانی و در راستای ارزآوری برای کشور و خودکفایی در تولیدات متنوع قیری را پیگیری کند.
از مزایای این محصول و پالایشگاه نفت پاسارگاد قشم بگویید.
این نوع قیر به دلیل اینکه تولید آن شدیدا به نوع خوراک و متغیرهای تولید و دقت زیاد در شرایط تولید دارد و باید در درجه نفوذ خاص بهعنوان مثال 65،64،75 و76، تولید شود، و همچنین با توجه به کیفیت بالای آن بسیار مرغوب و خاص است و باعث صرفه جدی در هزینه، انرژی و زمان میشود.
از بزرگترین مزایای پالایشگاه پارس بهین نفت قشم برای تولید این محصول نوع فرایند است که به روش استحصال مستقیم بوده که در این نوع فرایند کمتر روغن و مالتینها از بین میروند و همچنین نوع خوراک دریافتی به پالایشگاه که از نوع نفت فوق سنگین بوده که این خود باعث کیفیت بالای قیر تولیدی شده است. ضمنا ساختار مولکولی و نوع پراکندگی و درصد هرکدام از اجزای قیر ازجمله مالتینها و روغنها و اسفالتین و... در این قیر تولیدی بسیار مناسب است.
از فعالیتهای آینده بر سر قیر در پالایشگاه نفت سنگین پاسارگاد قشم بگویید و اینکه آیا بهزودی شاهد محصولات تازه هم خواهیم بود؟
حرکت پالایشگاه به سمت قیرها در گریدهای مختلف ادامه خواهد داشت و ما در واحد آزمایشگاهی در کنار همکاران خود در واحد تولید و عملیات سعی داریم در کنار عنوان اولین پالایشگاه نفت سنگین کشور، به اولینهای دیگر نیز دست پیدا کنیم. برای مثال استاندارد (AS 200 (Australia Standard مربوط به قیرهای استاندارد منطقهای استرلیا است که با توجه به نتایج اولیه حاصلشده تولید این قیرها هم در پالایشگاه امکانپذیر است و احتیاج به تحقیقات بیشتری دارد که فعالیتهای تحقیقاتی درباره دو نوع قیر عملکردی و استرلیا در دستور کار آزمایشگاه قرار دارد و حرکت به سمت آن آغاز شده است.
