|

روحانی به باكو رفت

دیدار با پوتین در ساحل خزر

شرق: حسن روحانی رئیس‌جمهور كشورمان ظهر دیروز تهران را ترك كرد تا در یك سفر دوروزه به باكو با الهام‌ علی‌اف و ولادیمیر پوتین دیدارهای دوجانبه و سه‌جانبه داشته باشد. وی پیش از ترك كشور در فرودگاه مهرآباد، اهداف سفرش را تشریح كرد: «اجلاس سه‌جانبه ایران، روسیه و آذربایجان برای رایزنی در کریدور شمال - جنوب است و در زمینه ارتباط راه‌آهن ایران، آذربایجان و روسیه که موجب اتصال کشورهای اروپای شرقی و شمالی به خلیج‌فارس، اقیانوس هند و کشورهای جنوبی می‌شود، گفت‌وگو خواهد شد».
به گفته او «در این اجلاس درباره همکاری‌های سه‌جانبه در زمینه راه‌اندازی راه‌آهن آستارا- رشت گفت‌وگو می‌شود و قرار است تا پایان سال میلادی جاری راه‌آهن آستارا- آستارا راه‌اندازی شود و آذربایجان آمادگی برای مشارکت در این زمینه را دارد».
او کاهش تعرفه گمرکی میان ایران با آذربایجان و روسیه، تجارت آزاد با کشورهای عضو اوراسیا، مشارکت در خودروسازی و داروسازی در آذربایجان، توسعه تجارت و سرمایه‌گذاری میان ایران و آذربایجان و همکاری‌های منطقه‌ای، مبارزه با تروریسم و همکاری سه کشور در دریای خزر را از جمله موضوعاتی دانست که در اجلاس سه‌جانبه ایران، جمهوری آذربایجان و روسیه میان طرفین بررسی می‌شود.
بنا بر این اظهارات روحانی، اهمیت این سفر و اجلاس مذكور در دو بعد اقتصادی و سیاسی قابل بررسی است. آن‌طور كه بهرام امیراحمدیان كارشناس مسائل روسیه در گفت‌وگو با «شرق» توضیح داد: «این سفر فرصتی است تا در حوزه‌های مربوط به حمل‌و‌نقل و مبادلات تجاری گفت‌وگو شود زیرا بعد از اینكه روسیه تحت تحریم اروپا قرار گرفت و روابطش با تركیه تاریك شد، به بازارهای جدیدی نیاز پیدا كرده است كه كالاهای وارداتی آن را تأمین كند و یكی از كشورهایی كه این قابلیت را دارد، ایران است اما متأسفانه ایران تاكنون از این ظرفیت استفاده نكرده و زیرساخت‌های لجستیك لازم را فراهم نكرده است».
از راهگذر شمال- جنوب تا عضویت در شانگهای
موضوع راهگذر شمال- جنوب كه از سال 2000 مطرح اما فعال نشده است، در این سفر بررسی می‌شود و در مهیاشدن زیرساخت‌های موردنظر و توسعه همكاری‌های اقتصادی نقش حائزاهمیتی خواهد داشت. راهگذر شمال- جنوب نقشی اساسی در مسیر ترانزیتی ایران و پیوستگی سودمند اقتصادی سه کشور دارد که جایگاه بین‌المللی تهران، مسکو و باکو را نیز افزایش می‌دهد و اکنون این طرح بیش از همیشه به واقعیت نزدیک شده است. مسکو بیش از قبل برای این شاهراه جنوبی اهمیت قائل است و همچنین راه‌آهن سه‌کشوری و احیای آن در دستور کار قرار دارد، زیرا اجرای طرح‌های ریلی و جاده‌ای از روسیه تا خلیج‌فارس، هم‌زمان با ارتقای جایگاه منطقه‌ای و اقتصادی ایران به نفع دو کشور دیگر و منطقه است و منافع گسترده اقتصادی برای طرف‌های مختلف دارد. راه‌آهن ایران- آذربایجان و مبادله برق میان این كشورها نیز به گفته امیراحمدیان از دیگر موضوعات اقتصادی است كه این سفر، زمان بررسی و رسیدگی به آن خواهد بود. سفیر ایران در مسكو نیز به طرح‌های کلان توافق‌‌شده دو کشور مانند اجرای پروژه‌های نیروگاهی اتمی ازسوی روسیه در بوشهر و حرارتی در بندرعباس، برقی‌کردن خط آهن 495 کیلومتری گرمسار، اینجه‌برون و همچنین دو میلیارد و 200 میلیون وام اعتباری مسکو به تهران در این بخش اشاره کرده و گفته بود: «به نظر می‌رسد در شرایط کنونی مهم‌ترین موضوع، اجرائی‌کردن توافق‌ها همراه مدیریت ظرفیت‌های صادراتی ایران و روسیه با حمایت‌های دولتی و هماهنگی بیشتر اتاق‌های اقتصادی در دو کشور باشد». عضویت ایران در شانگهای از دیگر موضوعاتی است كه برای كشورمان بسیار اهمیت دارد و گفت‌وگو با روسیه در جریان این سفر سبب می‌شود یك‌بار دیگر در مورد آن گفت‌وگو شود چراكه این كشور در ماه‌های گذشته و بعد از اجرائی‌شدن برجام، چندین‌بار از عضویت ایران در شانگهای حمایت كرده است. امیراحمدیان نیز در این رابطه با تأكید بر اینكه «بیش از آنكه شانگهای به عضویت ایران نیاز داشته باشد، ما به آن نیاز داریم»، گفت: «ما از نظر قدرت منطقه‌ای و داشتن زیرساخت‌های لجستیك و... برای ارتباط شانگهای با مناطق جنوبی فرصت خوبی به حساب می‌آییم بنابراین نقاط قوتی برای ورود به این ساختار داریم». به گفته این كارشناس مسائل روسیه، این كشور بسیار اصرار دارد كه این ساختار میان ایران و كشورهای آسیای مركزی قرار گیرند. حتی اگر این اجلاس فرصتی را فراهم كند تا آذربایجان نیز متمایل شده و وارد این ساختار شود، می‌توانند مسئله قره‌باغ را نیز در همین چارچوب مورد مذاكره قرار دهند.
ابعاد سیاسی سفر
او در تشریح اهمیت‌ این سفر از بُعد سیاسی گفت: «مبارزه با تروریسم و داعش یكی از مسائلی است كه حتما مورد بررسی قرار خواهد گرفت». سنایی نیز پیش از این گفته بود‌: «مذاکرات پیش‌بینی‌شده سران ایران و روسیه سبب اوج‌گیری نقش بین‌المللی دو کشور خواهد شد که توانستند در بحران سوریه نقش مثبت و ضدتروریستی تأثیرگذاری ایفا کنند». دیگر حوزه همكاری‌های ایران و روسیه كه با سفر روحانی و دیدار او با پوتین بار دیگر در مركز توجه قرار می‌گیرد، حوزه همكاری‌های دفاعی و امنیتی است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی مطبوعاتی کاخ کرملین، روز پنجشنبه اعلام کرده بود: «گسترش همکاری‌های فنی و دفاعی تهران و مسکو یکی از محورهای اصلی مذاکرات دوشنبه رؤساي‌جمهوری ایران و روسیه در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان است». این در حالی است كه محموله جدید سلاح‌های خریداری‌شده ایران از روسیه به‌تازگی دریافت شده و حرف از برگزاری رزمایش‌های مشترك میان دو كشور است. نشست سه‌جانبه چندی پیش وزیران دفاع ایران، روسیه و سوریه با موضوع مبارزه با تروریسم، ثبات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در تهران نیز از دیگر محورهای همکاری مسکو و تهران در این حوزه است که قرار شده برای برگزاری دوره‌ای آن برنامه‌ریزی شود. اکنون با تأکیدهای مسکو مبنی بر گسترش روابط دفاعی و امنیتی، به نظر می‌رسد زمینه لازم فراهم است تا این حوزه بیشتر در کانون مذاکرات سران دو کشور در باکو قرار گیرد.

-------------------------------------------

6 سند و یادداشت تفاهم با آذربایجان امضا شد
حسن روحانی که برای سفری دوروزه عازم باکو شده، دیروز با استقبال رسمی الهام علی‌اف، رئیس‌‌جمهوری آذربایجان مواجه شد و پس از دیدار با الهام علی‌اف شش سند و یادداشت تفاهم همكاری امضا كرد. او در نشست هیأت‌های عالی‌رتبه ایران و جمهوری آذربایجان، با تأكید بر اینكه «باید بر مبنای نزدیکی دو ملت، بهترین و تأثیرگذارترین روابط برای تأمین منافع دو کشور و صلح و ثبات کل منطقه به ‌وجود آید». گفت: «نزدیکی و گسترش روابط با کشورهای اوراسیا، منطقه قفقاز و به‌ویژه کشور آذربایجان بسیار مهم بوده و باید در آینده به سمت تجارت آزاد، حرکت کنیم». روحانی به ضرورت تکمیل کریدور ریلی شمال به جنوب و همکاری‌های ترانزیتی و اتصال راه‌آهن ایران و جمهوری آذربایجان از طریق آستارا و رشت اشاره و در ادامه تأکید كرد: «به مسائل زیست‌محیطی در دریای خزر باید به طور جدی توجه شود و در این زمینه ایران خواستار فعال‌ترشدن هر چه سریع‌تر دبیرخانه در باکو است». رئیس‌‌جمهوری با اشاره به اهمیت همکاری‌های مشترک بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان در زمینه انرژی و همچنین رژیم حقوقی دریای خزر، تصریح کرد: «اراده دو دولت، توسعه همه‌جانبه روابط است». رئیس‌‌جمهوری در ادامه به موضوع تروریسم، به عنوان تهدیدی برای همه کشورها به‌ویژه منطقه اشاره و اظهار کرد: «تقویت همکاری‌های مشترک در مبارزه با تروریسم به‌ویژه در حوزه‌های فرهنگی، اطلاعاتی و عملیاتی ضروری است». الهام علی‌اف نیز با اشاره به مذاکرات و توافق صورت‌گرفته در این سفر در حوزه‌های انرژی، حمل‌ونقل هوایی و راه‌آهن، صنعتی و داروسازی، گفت: «روابط مناسب دو کشور در سازمان‌های بین‌المللی، نشان‌دهنده دوستی عمیق دو دولت و ملت است».

شرق: حسن روحانی رئیس‌جمهور كشورمان ظهر دیروز تهران را ترك كرد تا در یك سفر دوروزه به باكو با الهام‌ علی‌اف و ولادیمیر پوتین دیدارهای دوجانبه و سه‌جانبه داشته باشد. وی پیش از ترك كشور در فرودگاه مهرآباد، اهداف سفرش را تشریح كرد: «اجلاس سه‌جانبه ایران، روسیه و آذربایجان برای رایزنی در کریدور شمال - جنوب است و در زمینه ارتباط راه‌آهن ایران، آذربایجان و روسیه که موجب اتصال کشورهای اروپای شرقی و شمالی به خلیج‌فارس، اقیانوس هند و کشورهای جنوبی می‌شود، گفت‌وگو خواهد شد».
به گفته او «در این اجلاس درباره همکاری‌های سه‌جانبه در زمینه راه‌اندازی راه‌آهن آستارا- رشت گفت‌وگو می‌شود و قرار است تا پایان سال میلادی جاری راه‌آهن آستارا- آستارا راه‌اندازی شود و آذربایجان آمادگی برای مشارکت در این زمینه را دارد».
او کاهش تعرفه گمرکی میان ایران با آذربایجان و روسیه، تجارت آزاد با کشورهای عضو اوراسیا، مشارکت در خودروسازی و داروسازی در آذربایجان، توسعه تجارت و سرمایه‌گذاری میان ایران و آذربایجان و همکاری‌های منطقه‌ای، مبارزه با تروریسم و همکاری سه کشور در دریای خزر را از جمله موضوعاتی دانست که در اجلاس سه‌جانبه ایران، جمهوری آذربایجان و روسیه میان طرفین بررسی می‌شود.
بنا بر این اظهارات روحانی، اهمیت این سفر و اجلاس مذكور در دو بعد اقتصادی و سیاسی قابل بررسی است. آن‌طور كه بهرام امیراحمدیان كارشناس مسائل روسیه در گفت‌وگو با «شرق» توضیح داد: «این سفر فرصتی است تا در حوزه‌های مربوط به حمل‌و‌نقل و مبادلات تجاری گفت‌وگو شود زیرا بعد از اینكه روسیه تحت تحریم اروپا قرار گرفت و روابطش با تركیه تاریك شد، به بازارهای جدیدی نیاز پیدا كرده است كه كالاهای وارداتی آن را تأمین كند و یكی از كشورهایی كه این قابلیت را دارد، ایران است اما متأسفانه ایران تاكنون از این ظرفیت استفاده نكرده و زیرساخت‌های لجستیك لازم را فراهم نكرده است».
از راهگذر شمال- جنوب تا عضویت در شانگهای
موضوع راهگذر شمال- جنوب كه از سال 2000 مطرح اما فعال نشده است، در این سفر بررسی می‌شود و در مهیاشدن زیرساخت‌های موردنظر و توسعه همكاری‌های اقتصادی نقش حائزاهمیتی خواهد داشت. راهگذر شمال- جنوب نقشی اساسی در مسیر ترانزیتی ایران و پیوستگی سودمند اقتصادی سه کشور دارد که جایگاه بین‌المللی تهران، مسکو و باکو را نیز افزایش می‌دهد و اکنون این طرح بیش از همیشه به واقعیت نزدیک شده است. مسکو بیش از قبل برای این شاهراه جنوبی اهمیت قائل است و همچنین راه‌آهن سه‌کشوری و احیای آن در دستور کار قرار دارد، زیرا اجرای طرح‌های ریلی و جاده‌ای از روسیه تا خلیج‌فارس، هم‌زمان با ارتقای جایگاه منطقه‌ای و اقتصادی ایران به نفع دو کشور دیگر و منطقه است و منافع گسترده اقتصادی برای طرف‌های مختلف دارد. راه‌آهن ایران- آذربایجان و مبادله برق میان این كشورها نیز به گفته امیراحمدیان از دیگر موضوعات اقتصادی است كه این سفر، زمان بررسی و رسیدگی به آن خواهد بود. سفیر ایران در مسكو نیز به طرح‌های کلان توافق‌‌شده دو کشور مانند اجرای پروژه‌های نیروگاهی اتمی ازسوی روسیه در بوشهر و حرارتی در بندرعباس، برقی‌کردن خط آهن 495 کیلومتری گرمسار، اینجه‌برون و همچنین دو میلیارد و 200 میلیون وام اعتباری مسکو به تهران در این بخش اشاره کرده و گفته بود: «به نظر می‌رسد در شرایط کنونی مهم‌ترین موضوع، اجرائی‌کردن توافق‌ها همراه مدیریت ظرفیت‌های صادراتی ایران و روسیه با حمایت‌های دولتی و هماهنگی بیشتر اتاق‌های اقتصادی در دو کشور باشد». عضویت ایران در شانگهای از دیگر موضوعاتی است كه برای كشورمان بسیار اهمیت دارد و گفت‌وگو با روسیه در جریان این سفر سبب می‌شود یك‌بار دیگر در مورد آن گفت‌وگو شود چراكه این كشور در ماه‌های گذشته و بعد از اجرائی‌شدن برجام، چندین‌بار از عضویت ایران در شانگهای حمایت كرده است. امیراحمدیان نیز در این رابطه با تأكید بر اینكه «بیش از آنكه شانگهای به عضویت ایران نیاز داشته باشد، ما به آن نیاز داریم»، گفت: «ما از نظر قدرت منطقه‌ای و داشتن زیرساخت‌های لجستیك و... برای ارتباط شانگهای با مناطق جنوبی فرصت خوبی به حساب می‌آییم بنابراین نقاط قوتی برای ورود به این ساختار داریم». به گفته این كارشناس مسائل روسیه، این كشور بسیار اصرار دارد كه این ساختار میان ایران و كشورهای آسیای مركزی قرار گیرند. حتی اگر این اجلاس فرصتی را فراهم كند تا آذربایجان نیز متمایل شده و وارد این ساختار شود، می‌توانند مسئله قره‌باغ را نیز در همین چارچوب مورد مذاكره قرار دهند.
ابعاد سیاسی سفر
او در تشریح اهمیت‌ این سفر از بُعد سیاسی گفت: «مبارزه با تروریسم و داعش یكی از مسائلی است كه حتما مورد بررسی قرار خواهد گرفت». سنایی نیز پیش از این گفته بود‌: «مذاکرات پیش‌بینی‌شده سران ایران و روسیه سبب اوج‌گیری نقش بین‌المللی دو کشور خواهد شد که توانستند در بحران سوریه نقش مثبت و ضدتروریستی تأثیرگذاری ایفا کنند». دیگر حوزه همكاری‌های ایران و روسیه كه با سفر روحانی و دیدار او با پوتین بار دیگر در مركز توجه قرار می‌گیرد، حوزه همكاری‌های دفاعی و امنیتی است. دیمیتری پسکوف، سخنگوی مطبوعاتی کاخ کرملین، روز پنجشنبه اعلام کرده بود: «گسترش همکاری‌های فنی و دفاعی تهران و مسکو یکی از محورهای اصلی مذاکرات دوشنبه رؤساي‌جمهوری ایران و روسیه در باکو، پایتخت جمهوری آذربایجان است». این در حالی است كه محموله جدید سلاح‌های خریداری‌شده ایران از روسیه به‌تازگی دریافت شده و حرف از برگزاری رزمایش‌های مشترك میان دو كشور است. نشست سه‌جانبه چندی پیش وزیران دفاع ایران، روسیه و سوریه با موضوع مبارزه با تروریسم، ثبات منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای در تهران نیز از دیگر محورهای همکاری مسکو و تهران در این حوزه است که قرار شده برای برگزاری دوره‌ای آن برنامه‌ریزی شود. اکنون با تأکیدهای مسکو مبنی بر گسترش روابط دفاعی و امنیتی، به نظر می‌رسد زمینه لازم فراهم است تا این حوزه بیشتر در کانون مذاکرات سران دو کشور در باکو قرار گیرد.

-------------------------------------------

6 سند و یادداشت تفاهم با آذربایجان امضا شد
حسن روحانی که برای سفری دوروزه عازم باکو شده، دیروز با استقبال رسمی الهام علی‌اف، رئیس‌‌جمهوری آذربایجان مواجه شد و پس از دیدار با الهام علی‌اف شش سند و یادداشت تفاهم همكاری امضا كرد. او در نشست هیأت‌های عالی‌رتبه ایران و جمهوری آذربایجان، با تأكید بر اینكه «باید بر مبنای نزدیکی دو ملت، بهترین و تأثیرگذارترین روابط برای تأمین منافع دو کشور و صلح و ثبات کل منطقه به ‌وجود آید». گفت: «نزدیکی و گسترش روابط با کشورهای اوراسیا، منطقه قفقاز و به‌ویژه کشور آذربایجان بسیار مهم بوده و باید در آینده به سمت تجارت آزاد، حرکت کنیم». روحانی به ضرورت تکمیل کریدور ریلی شمال به جنوب و همکاری‌های ترانزیتی و اتصال راه‌آهن ایران و جمهوری آذربایجان از طریق آستارا و رشت اشاره و در ادامه تأکید كرد: «به مسائل زیست‌محیطی در دریای خزر باید به طور جدی توجه شود و در این زمینه ایران خواستار فعال‌ترشدن هر چه سریع‌تر دبیرخانه در باکو است». رئیس‌‌جمهوری با اشاره به اهمیت همکاری‌های مشترک بین جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان در زمینه انرژی و همچنین رژیم حقوقی دریای خزر، تصریح کرد: «اراده دو دولت، توسعه همه‌جانبه روابط است». رئیس‌‌جمهوری در ادامه به موضوع تروریسم، به عنوان تهدیدی برای همه کشورها به‌ویژه منطقه اشاره و اظهار کرد: «تقویت همکاری‌های مشترک در مبارزه با تروریسم به‌ویژه در حوزه‌های فرهنگی، اطلاعاتی و عملیاتی ضروری است». الهام علی‌اف نیز با اشاره به مذاکرات و توافق صورت‌گرفته در این سفر در حوزه‌های انرژی، حمل‌ونقل هوایی و راه‌آهن، صنعتی و داروسازی، گفت: «روابط مناسب دو کشور در سازمان‌های بین‌المللی، نشان‌دهنده دوستی عمیق دو دولت و ملت است».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.