المپیکهای بهیادماندنی
المپیک مهمترین رویداد ورزشی جهان است. رویدادی که در تمام سالهایی که از عمرش میگذرد، تحتتأثیر اتفاقات سیاسی و اجتماعی زمان برگزاریاش قرار گرفته است. با اوجگرفتن بحران پناهجویان در پنج سال گذشته، بعید نبود که امسال المپیک تحتتأثیر این بحران بینالمللی قرار گیرد. علاوه بر اینکه امسال برای اولینبار در تاریخ المپیک، تیمی از پناهجویان در این رویداد ورزشی شرکت دارند، در سال گذشته نیز موضوع پناهجویان موردتوجه کمیته بینالمللی المپیک (IOC) قرار گرفت. بهطوریکه توماس باخ، رئیس کمیته بینالمللی المپیک ۲۷ ژانویه اعلام کرد مشعل بازیهای المپیک 2016 در مسیر خود برای رسیدن به ریودوژانیرو محل برگزاری این بازیها در برزیل، از اردوگاه پناهجویان در یونان خواهد گذشت و یک پناهجو هم در این بین وظیفه حمل آن را بر عهده خواهد گرفت.
در تاریخ المپیک از این لحظات زیاد وجود دارد. شاید معروفترین آنها مربوط به المپیک ۱۹۶۸ باشد. در آن سال جنبش حقوق مدنی آمریکا که از سال ۱۹۵۵ با هدف برابری میان سیاهپوستان و سفیدپوستان در ایالات متحده آمریکا، آغاز شده بود، به اوج خودش رسیده بود. شش ماه پیش از آغاز بازیهای المپیک «ماتر لوترکینگ»، رهبر این جنبش ترور شده بود و به همین دلیل المپیک آبستن رویدادهای سیاسی شد. به همین دلیل «تامی اسمیت» و «جان کارلوس» که به ترتیب موفق به کسب مدال طلا و برنز در رشته دوی ۲۰۰ متر شده بودند، در حالی روی سکو رفتند که هنگام پخش سرود ملی آمریکا، روی خود را از پرچم این کشور برگردانده و با مشت گرهکردهای برافراشته در بالای سر سکوت کردند. «پیتر نورمن»، ورزشکار سفیدپوست استرالیایی نیز که با مدال نقره روی سکو بود، با چسباندن نماد «پروژه حقوقبشر المپیک» روی سینهاش با دو ورزشکار سیاهپوست همراهی کرد.
در سال ۲۰۰۰ اتفاق دیگری افتاد؛ کرهشمالی و جنوبی که برای سالها با هم اختلافات سیاسی داشتند، تصمیم گرفتند در این مسابقات اختلافات را کنار بگذارند و ورزشکارانشان را با پرچم و یونیفرمهایی واحد به مراسم رژه بفرستند؛ اگرچه ورزشکاران این دو کشور بهصورت جداگانه به رقابتها پرداختند. در همین سال همچنین چهار ورزشکار از جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی در مسابقات المپیک شرکت کردند که چون کشورشان کمیته ملی المپیک نداشت، با کد کشور IOA در این مسابقات حاضر شدند. در همین سال افغانستان هم که شرکتکننده المپیک سال 1996 بود، برای المپیک ۲۰۰۰ نیامد. دلیل آن هم حکومت طالبان بر این کشور و منع شرکت بانوان در المپیک سال 2000 بود.
زنان البته همیشه پای ثابت المپیک بودهاند و هستند. اما در سال ۲۰۱۲ المپیک زنانهتر از همیشه شد. در المپیک 2012 لندن برای اولینبار در تاریخ المپیک همه ۲۰۴ کشور حاضر در بازیها با حداقل یک ورزشکار زن شرکت کرده بودند. این در حالی است که تا پیش از آن در برخی از دورههای المپیک از برخی کشورها، هیچ زنی در رقابتها شرکت نمیکرد. در این میان المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا زبانزد است. در این دوره از ۲۶ کشور جهان هیچ نماینده زنی تیمهای ورزشی را همراهی نمیکرد.
المپیک مهمترین رویداد ورزشی جهان است. رویدادی که در تمام سالهایی که از عمرش میگذرد، تحتتأثیر اتفاقات سیاسی و اجتماعی زمان برگزاریاش قرار گرفته است. با اوجگرفتن بحران پناهجویان در پنج سال گذشته، بعید نبود که امسال المپیک تحتتأثیر این بحران بینالمللی قرار گیرد. علاوه بر اینکه امسال برای اولینبار در تاریخ المپیک، تیمی از پناهجویان در این رویداد ورزشی شرکت دارند، در سال گذشته نیز موضوع پناهجویان موردتوجه کمیته بینالمللی المپیک (IOC) قرار گرفت. بهطوریکه توماس باخ، رئیس کمیته بینالمللی المپیک ۲۷ ژانویه اعلام کرد مشعل بازیهای المپیک 2016 در مسیر خود برای رسیدن به ریودوژانیرو محل برگزاری این بازیها در برزیل، از اردوگاه پناهجویان در یونان خواهد گذشت و یک پناهجو هم در این بین وظیفه حمل آن را بر عهده خواهد گرفت.
در تاریخ المپیک از این لحظات زیاد وجود دارد. شاید معروفترین آنها مربوط به المپیک ۱۹۶۸ باشد. در آن سال جنبش حقوق مدنی آمریکا که از سال ۱۹۵۵ با هدف برابری میان سیاهپوستان و سفیدپوستان در ایالات متحده آمریکا، آغاز شده بود، به اوج خودش رسیده بود. شش ماه پیش از آغاز بازیهای المپیک «ماتر لوترکینگ»، رهبر این جنبش ترور شده بود و به همین دلیل المپیک آبستن رویدادهای سیاسی شد. به همین دلیل «تامی اسمیت» و «جان کارلوس» که به ترتیب موفق به کسب مدال طلا و برنز در رشته دوی ۲۰۰ متر شده بودند، در حالی روی سکو رفتند که هنگام پخش سرود ملی آمریکا، روی خود را از پرچم این کشور برگردانده و با مشت گرهکردهای برافراشته در بالای سر سکوت کردند. «پیتر نورمن»، ورزشکار سفیدپوست استرالیایی نیز که با مدال نقره روی سکو بود، با چسباندن نماد «پروژه حقوقبشر المپیک» روی سینهاش با دو ورزشکار سیاهپوست همراهی کرد.
در سال ۲۰۰۰ اتفاق دیگری افتاد؛ کرهشمالی و جنوبی که برای سالها با هم اختلافات سیاسی داشتند، تصمیم گرفتند در این مسابقات اختلافات را کنار بگذارند و ورزشکارانشان را با پرچم و یونیفرمهایی واحد به مراسم رژه بفرستند؛ اگرچه ورزشکاران این دو کشور بهصورت جداگانه به رقابتها پرداختند. در همین سال همچنین چهار ورزشکار از جمهوری دموکراتیک تیمور شرقی در مسابقات المپیک شرکت کردند که چون کشورشان کمیته ملی المپیک نداشت، با کد کشور IOA در این مسابقات حاضر شدند. در همین سال افغانستان هم که شرکتکننده المپیک سال 1996 بود، برای المپیک ۲۰۰۰ نیامد. دلیل آن هم حکومت طالبان بر این کشور و منع شرکت بانوان در المپیک سال 2000 بود.
زنان البته همیشه پای ثابت المپیک بودهاند و هستند. اما در سال ۲۰۱۲ المپیک زنانهتر از همیشه شد. در المپیک 2012 لندن برای اولینبار در تاریخ المپیک همه ۲۰۴ کشور حاضر در بازیها با حداقل یک ورزشکار زن شرکت کرده بودند. این در حالی است که تا پیش از آن در برخی از دورههای المپیک از برخی کشورها، هیچ زنی در رقابتها شرکت نمیکرد. در این میان المپیک ۱۹۹۶ آتلانتا زبانزد است. در این دوره از ۲۶ کشور جهان هیچ نماینده زنی تیمهای ورزشی را همراهی نمیکرد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.