|

رشیده داتی، عضو پارلمان اروپا و وزیر سابق دادگستری فرانسه:

راه‌حل سحرآميزي براي حذف تروريسم وجود ندارد

ترجمه: محمدعلی عسگری

رشیده داتی، عضو پارلمان اروپا و وزیر سابق دادگستری فرانسه و یکی از رهبران برجسته حزب جمهوری این کشور است که برخی از احتمال نامزدی او برای انتخابات آینده فرانسه سخن می‌گویند. داتی متولد 1965 در «سن رمی» در ایالت «بورگونیا» است. او دومین فرزند از 11 فرزند پدری مراکشی و مادری الجزایری بود كه مجبور شد تحصیل را رها‌ كرده و در 14 سالگی مشغول به كار شود. بعدها به عنوان یك پرستار در یک کلینیک خصوصی مشغول به کار شد. درنهایت موفق شد در دو رشته حقوق و علوم اقتصادی تحصیل كرده و مدرك فوق‌لیسانس بگیرد. مسائل شخصی و خانوادگی او آنچنان درهم پیچیده و عجیب‌وغریب است كه بارها رسانه‌ای شده و رسوایی‌های متعددی را برای او به ارمغان آورده است. رشیده داتی هم‌اكنون مطلقه است و یك فرزند دختر به نام «فاطمه زهرا» دارد.
او نخستین سیاست‌مدار آفریقایی‌تبار و مسلمانی بود که موفق شد در کابینه نیکلا سارکوزی به مقام وزارت دادگستری برسد. گفته می‌شود او در همان دوران، نقش مثبت و مهمی در کنترل ناآرامی‌های حاشیه‌نشینان در پاریس داشت و مهاجران رنگین‌پوست فرانسه به‌همین‌خاطر به او لقب «فرشته نجات» دادند. در این مصاحبه او از نحوه مبارزه غرب با تروریسم و نحوه تعامل این کشورها با بحران‌های خاورمیانه، ازجمله سوریه، انتقاد می‌کند. به گفته او جهان درحال تغییر بوده و هیچ‌كس نمی‌داند فردا چه می‌شود. وقتی از او درباره انتخابات ریاست جمهوری آینده فرانسه می‌پرسند، می‌گوید ‌هر احتمالی وجود دارد.

امنیت یا صلح؟ کدام‌یک به نظر شما اهمیت بیشتری دارد یا كدام‌یك بر دیگری ارجح است؟
میگل آنخل موراتینوس، وزیر امور خارجه سابق اسپانیا، می‌گوید باید اول برای ایجاد صلح تلاش كرد و بعد امنیت زیرا به باور او وقتی صلح نباشد امنیت هم نیست. ولی من بر این باورم که صلح بدون امنیت نخواهد بود؛ بنابراین باید ابتدا به مسئله امنیت توجه کرد.
چگونه می‌شود این یكی را بر آن ترجیح داد؟
من در کشوری وزیر دادگستری بودم که چالش‌های امنیتی زیادی در آن وجود داشت. به‌همین‌دلیل است که رویکرد امنیتی برای من اولویت پیدا می‌کند. باید به دنبال عوامل ایجاد ناامنی بود. این عوامل در فقدان عدالت، توزیع بد ثروت، مشکلات قضائی و غیبت یک دولت قانون‌مدار و فقدان دموکراسی در برخی از کشورها مشاهده می‌شود. همین عوامل است كه به افراط‌گرایی دامن می‌زند و درنهایت منجر به رشد و توسعه تروریسم می‌شود. 10 سال پیش هر دولتی تعریف خاص خودش را از امنیت و چالش‌های امنیتی داشت. برای مثال در آفریقا مسائلی وجود داشت که ارتباطی به دولت‌های عربی پیدا نمی‌کرد. این مسئله درمورد اروپا و ایالات متحده هم صدق می‌کرد. اما امروزه همه با مشکلات كم‌وبیش مشابهی مواجه هستند.
ازجمله فرانسه؟
طبعا. از طرف دیگر امروزه امنیت محیط زیست، امنیت آب‌وهوا، بحران‌های بهداشتی مانند «ایبولا» و «زیکا» و... مطرح است. جهان با همه ابعادش درگیر این مشکلات است. درگذشته ما برای مدتی طولانی درگیر بحران فلسطین و حل منازعه خاورمیانه بودیم. الان دیگر کسی از آن حرف نمی‌زند؛ چون همه درگیر مشکل تروریسم شده‌ایم؛ پدیده‌ای که مرز نمی‌شناسد و در چهارگوشه جهان گسترش پیدا کرده است.
ولی فلسطینی‌ها همچنان درگیر ستم تاریخی خود هستند؟
بله. نزاع خاورمیانه همچنان ادامه دارد. اتفاق عجیبی که افتاده، این است که ما از یک نزاع به نزاعی دیگر می‌رویم و تصور می‌کنیم وقتی از مسئله‌ای حرف زده نشود، دیگر وجود نخواهد داشت اما این درست نیست.
به نظر شما كدام راه‌حل برای مقابله با تروریسم بهتر جواب می‌دهد؟
من قبلا هم گفته‌ام هیچ راه‌حل سحرآمیزی برای غلبه بر تروریسم وجود ندارد. من فقط به یک چیز ایمان دارم و آن اراده سیاسی است. برای غلبه بر یک بحران باید اراده سیاسی قوی و روشنی نزد سیاست‌مداران درگیر با آن پدیده وجود داشته باشد. چون فقط تدوین قوانین کافی نیست و ضرورتا موجب اجرای آنها نمی‌شود. اگر اراده سیاسی نباشد همه حرف‌ها در حد شعار باقی می‌ماند. اراده سیاسی مهم‌ترین ویژگی ممتاز یک سیاست‌مدار است.
درسطح جهانی این اراده سیاسی تا چه اندازه وجود دارد؟
اکنون دیدگاه و برداشت‌های مختلفی وجود دارد که برخی از آنها ناشی از ویژگی‌های خودخواهانه و برخی دیگر از روی نادانی است. به باور من ما هیچ راهی جز این نداریم که همکاری میان یکدیگر را تقویت کنیم. همه دور یک میز بنشینیم و درباره نحوه برخورد با چالش‌های جهانی گفت‌وگو کنیم. یادم می‌آید لوران فابیوس وقتی وزیر خارجه فرانسه بود، درباره بحران سوریه گفت: اسد تا چند هفته دیگر می‌رود. اما الان بیش از پنج سال از بحران سوریه می‌گذرد و چنین اتفاقی نیفتاده است. باید دقت کرد و در حرف‌ها و برداشت‌های خود دقیق شد تا بتوان با موضوع تروریسم یک مقابله فعال داشت. باید از گذشته درس گرفت و برای آینده برنامه‌ریزی کرد. باید به صورت عملی با این چالش‌ها برخورد کرد و رفته‌رفته به برطرف‌کردن‌شان كمك کرد.
چطور می‌شود در مبارزه با تروریسم به این سطح از همکاری رسید؟
باید همه کشورها دور یک میز به گفت‌وگو بنشینند و از این گفت‌وگوها یک موضع‌گیری واحد بیرون بیاید. شاید لازم باشد ما به کشورهای مختلف به‌خصوص کشورهای خاورمیانه سفر کنیم. من شخصا به عراق، سوریه، لیبی و افغانستان سفر کرده‌ام و این منطقه را خوب می‌شناسم.
تروریسم در فرانسه
شما درباره عوامل تروریسم حرف زدید. با این وصف، عوامل تروریسم در فرانسه چیست؟

عوامل زیادی برای تروریسم وجود دارد که درباره فرانسه هم مصداق پیدا می‌کند. کسانی که دست به انجام اعمال تروریستی می‌زنند یا به اتهام تروریسم بازداشت می‌شوند، به گروه‌های اجتماعی مختلفی تعلق دارند. بعضی از آنها برای دستگاه‌های اطلاعاتی کاملا ناشناس هستند. بعضی از آنها کسانی هستند که در گذشته به اتهام جرائم عادی بازداشت شده بودند اما بعدها کارشان تکامل پیدا کرده و به سطح جنایت‌های هولناک رسیده است. نمی‌شود یک پرونده واحد برای تروریسم پیدا کرد. ولی ما باید قبل از آن مشکلاتی را تشخیص دهیم که به این تروریسم کمک می‌رساند و آن را تغذیه می‌کند. این مشکلات باید به‌سرعت برطرف شود.
اما بعد از هر اقدام تروریستی در فرانسه بلافاصله انگشت اتهام به سمت مسلمانان دراز می‌شود؟
درست است. تا به حال در فرانسه همین‌طور بوده. ولی ما نباید در این دام بیفتیم. چون تروریست‌ها همین را می‌خواهند که مسلمانان و جامعه بین‌المللی در این دام بیفتند. چرا؟ چون می‌خواهند به مسلمانان بگویند: نگاه کنید. شما مطرود هستید. پس بیایید در كنار هم با غرب بجنگیم.
پس آیا دولت فرانسه در این دام افتاده است؟ به‌خصوص با توجه به حرف‌های فرانسوا اولاند یا طرحی که برای لغو تابعیت کسانی داده شد که در اعمال تروریستی دخالت داشته‌‌اند.
من شخصا با اینها مخالف هستم. آن قانون هم یک اشتباه فاحش بود. برای همین است که نتیجه نداد و شکست خورد. چون هیچ راه‌حل بی‌عیبی برای مقابله با تروریسم وجود ندارد. این روش‌ها افراد بی‌گناهی را که کاری با تروریسم ندارند، درگیر می‌کند.
فرانسه از مشکلات حاشیه‌نشینان رنج می‌برد. جاهایی که اکثرا عرب یا آفریقایی‌نشین هستند. در این مناطق ما شاهد فاصله‌های اجتماعی زیادی هستیم.
فرانسه هم مثل بقیه کشورهای اروپایی از مشکل ادغام‌نشدن اقلیت‌ها رنج می‌برد. یعنی به دلیل فقدان مساوات هنوز نتوانسته است این گروه‌ها را در خود حل کند. برای ریشه‌كنی این بی‌عدالتی باید با تبعیض مبارزه کرد. باید در قوانین این مساوات و برابری رعایت شود. اینها مواردی است که ما تلاش می‌کنیم به آن دست پیدا کنیم. من آرزو می‌کنم دوباره جمهوری‌خواهان سر کار بیایند تا این برنامه‌ها را اجرا کنند.
به نظر شما وضعیت کنونی حاشیه‌نشینان چگونه است؟
در بعضی مناطق اوضاع بدتر هم شده است. بی‌عدالتی و تبعیض عمیق‌تر شده و میزان فقر را افزایش داده است. هرطور شده باید جلوی این روند را گرفت. برای این کار، ما باید اول از مدارس شروع کنیم. به گونه‌ای که همه کودکان وارد مدرسه شوند و بی‌سوادی و ضعف آموزش نداشته باشیم. باید برنامه‌هایی داشته باشیم که از ایجاد مساوات پشتیبانی کند.
اکثر پناهندگان در بخش حاشیه‌ها ساکن می‌شوند. ورود آنها به اروپا اوضاع را بدتر نمی‌کند؟
همه می‌پرسند از پناهندگان باید استقبال کنیم یا آنها را به همان جایی که آمده‌‌اند برگردانیم؟ مشکل در خود پناهندگان نیست. چون تا بحران سوریه وجود داشته باشد، گروه‌های بیشتری خواهند آمد. البته سوریه تنها نیست. لیبی، عراق و یمن هم شبیه آنجا هستند. تا این بحران‌ها تمام نشود، بحران پناهندگان نیز به اتمام نخواهد رسید.
اتحادیه اروپا موفق شد توافقی را دراین‌باره با ترکیه امضا کند.
به نظر من این توافق هیچ مشکلی را حل نخواهد کرد. زیرا راه‌حل واقعی در برطرف‌کردن بحران‌هایی كه گفتم، خلاصه می‌شود. مقصودم این است که گروه‌های بیشتری از سوریه، عراق و افغانستان تا زمانی که شاهد اقدامات تروریستی باشند، کشورشان را ترک خواهند كرد و راهی کشورهای دیگر می‌شوند. باید این مشکلات را از سرچشمه حل کرد. وگرنه هر روز گروه‌های بیشتری روانه اروپا می‌شوند و به‌تبع آن مصیبت‌های بشری افزایش پیدا می‌كند. همچنین شبکه‌های قاچاق بیشتری فعال می‌شوند چون در این میان ثروت‌های کلانی به‌دست می‌آورند. همه این عوامل دست به دست هم می‌دهد تا همه‌جا را ناامن کند. پس باید به سراغ همان سرچشمه‌های اصلی رفت.
چطور؟
مثلا باید با نظام حاکم بر سوریه گفت‌وگو کرد. لازم نیست بگوییم پوتین در قلب بحران سوریه قرار دارد ولی با او هم باید گفت‌وگو كرد.
اما خیلی‌ها می‌گویند بدون رفتن اسد مشکلات حل نمی‌شود؟
رفتن اسد یک ضرورت فوری نیست. او درنهایت خواهد رفت. اما اولویت برای ما در شرایط کنونی پایان‌دادن به این فاجعه است.
به نظر شما سیاست سوسیالیست‌ها در قبال سوریه چگونه بوده است؟
فعلا که فرانسه سیاست مشخصی ندارد.
مدت زیادی تا پایان دولت فرانسوا اولاند باقی نمانده. به نظر شما عملکرد او چگونه بوده است؟‌
آمارهای بی‌کاری و اعتراضات اجتماعی به‌شدت زیاد شده و هر بار ما شاهد بروز خشونت‌های بیشتر هستیم.
قانون کار در فرانسه اعتراضات زیادی را به همراه داشت. انتظارات شما دراین‌باره چه بود؟
این طرح از همان ابتدا دچار نواقص بزرگی شد. دولت اصلا دراین‌باره با كسی گفت‌وگو نكرد و به همین دلیل است كه طرف‌های مقابل هم آن را نمی‌پذیرند؛ بنابراین تبدیل به یك پروژه توخالی شد. به اعتقاد من دولت مجبور خواهد شد در نهایت از آن عقب‌نشینی كند. واقعیت این است كه دولت باید دست به یك اصلاحات عمیق در بازار كار می‌زد؛ همچنین باید در نظام آموزشی كشور تجدیدنظر مي‌شد تا مواردی كه با مساوات و برابری تناقض دارد از آن حذف شوند؛ همچنین ما در فرانسه مشكل زندان‌ها را داریم؛ چون باید زندان‌های جدیدی ساخته شود و شرایط بازداشت بهبود پیدا كند. وضعیت فعلی تحمل‌ناپذير است. به لحاظ سیاسی هم فرانسه باید بتواند جایگاه جهانی خود را دوباره به دست آورد؛ الان این جایگاه كم‌رنگ شده است.
اگر شما (به عنوان یك حزب می‌گویم) یك‌ بار دیگر به كاخ الیزه برگردید درزمینه سیاست خارجی چه خواهید كرد؟ چه تغییراتی را می‌شود از حزب شما انتظار داشت؟
به نظرم همه چیز تغییر می‌كند. درحال‌حاضر فرانسه از صحنه سیاسی اروپا غایب است؛ همچنین در سطح بین‌المللی حضور مؤثری ندارد.
به طور مشخص در ارتباط با بحران سوریه چه تغییراتی می‌تواند به وجود آید؟
باید پیشنهاد جدیدی ارائه كرد. باید طرف‌های درگیر بر سر میز گفت‌وگوها بنشینند؛ همچنین باید با پوتین گفت‌وگو و نقش اروپا و فرانسه را دوباره پررنگ كرد.
آیا برلین نقش پاریس را دزدیده است؟
نه؛ چون آلمان هم ضعیف شده است. سوءتدبیر این كشور در مسئله بحران پناهندگان، به آلمان هم ضربه زد.
درباره ریاست‌جمهوری آینده، آیا شما همچنان از نیكلا ساركوزی در انتخابات مقدماتی حزب حمایت می‌كنید؟ ظاهرا قرار است این انتخابات ماه اكتبر آینده برگزار شود.‌
نیكلا ساركوزی تاكنون خود را نامزد نكرده است. باید تا ماه اكتبر (پاییز آینده) صبر كنیم تا ببینیم در مرحله مقدماتی چه كسانی از حزب جمهوری نامزد خواهند شد.
همه چیز امكان دارد
آیا این امكان وجود دارد كه شما خودتان را برای ریاست‌جمهوری فرانسه نامزد كنید؟‌

آرزوی من رسیدن روزی است كه فرانسه بالاترین سطوح شایستگی‌اش را داشته باشد؛ اما گروه اندكی در فرانسه هستند كه هنوز این موضوع را درك نكرده‌‌اند و نمی‌خواهند بپذیرند این كشور تغییرات زیادی كرده است. آنها حاضر نیستند این تغییرات را به رسمیت بشناسند. تا همین چند وقت پیش چه كسی می‌توانست تصور كند یك زن برای ریاست‌‌جمهوری فرانسه نامزد شود؛ اما دیدیم كه خانم سگولن رویال نامزد شد. حالا هم هیلاری كلینتون در ایالات متحده آمریكا نامزد شده است. كما اینكه آنگلا مركل هم در آلمان مقام صدراعظمی را دارد. تا همین اواخر چه كسی باور می‌كرد صادق‌خان شهردار لندن شود؟‌ به نظر من همه اینها تحولاتي استثنايی و فوق‌العاده است.
آیا انتظار دارید جبهه ملی فرانسه در انتخابات آینده ریاست‌جمهوری دست به یك كار فوق‌العاده بزند؟
همه چیز امکان دارد. سیاست به من آموخته است كه تا آخرین لحظه هر چیزی امكان دارد؛ ازاین‌رو من هیچ سناریویی را بعید نمی‌دانم.
چه چیزی به این جبهه كمك می‌كند یا اجازه می‌دهد این جبهه چنین حضور نیرومندی در فرانسه داشته باشد؟
وقتی سیاست‌مداران به وعده‌هایی كه داده‌‌اند عمل نكنند، شهروندان از آنها ناامید می‌شوند. آن‌وقت است كه باید تاوان آن را همه احزاب بدهند و مردم با رأی‌دادن به گروه‌های افراطی آنها را مجازات می‌كنند. آیا فكر می‌كنید كسانی كه به جبهه ملی رأی می‌دهند به برنامه خاصی رأی می‌دهند؟ هرگز؛ آنها در اكثر مواقع به این دلیل رأی می‌دهند كه از سایر احزاب عصبانی هستند و می‌خواهند از آنها انتقام بگیرند.
اگر حزب شما در انتخابات آینده پیروز شود، چه چیزی در سیاست خارجی فرانسه به‌ويژه در رابطه با كشورهای خاورمیانه تغییر خواهد كرد؟
همه چیز در جهان در حال تغییر است. چه كسی تصور می‌كرد كه ایران دوباره به عرصه بین‌المللی بازگردد؟ چه كسی می‌توانست پیش‌بینی كند كه عراق تجزیه شود؟ اساسا چه كسی انتظار به‌وجودآمدن گروهی مانند داعش را داشت؟‌
بنابراین همه‌چیز مي‌تواند تغییر كند. كشورهای عربی درحال‌حاضر همه قربانی تروریسم هستند. بین آنها شكاف به وجود آمده است؛ اما به‌جای برخورد با مسئله تروریسم به اختلافات داخلی خودشان اهمیت می‌دهند. به نظر من به نفع همه خواهد بود كه كشورهای عربی در قبال این مسئله (تروریسم) یك موضع واحد بگیرند.
منبع: العربی الجدید

رشیده داتی، عضو پارلمان اروپا و وزیر سابق دادگستری فرانسه و یکی از رهبران برجسته حزب جمهوری این کشور است که برخی از احتمال نامزدی او برای انتخابات آینده فرانسه سخن می‌گویند. داتی متولد 1965 در «سن رمی» در ایالت «بورگونیا» است. او دومین فرزند از 11 فرزند پدری مراکشی و مادری الجزایری بود كه مجبور شد تحصیل را رها‌ كرده و در 14 سالگی مشغول به كار شود. بعدها به عنوان یك پرستار در یک کلینیک خصوصی مشغول به کار شد. درنهایت موفق شد در دو رشته حقوق و علوم اقتصادی تحصیل كرده و مدرك فوق‌لیسانس بگیرد. مسائل شخصی و خانوادگی او آنچنان درهم پیچیده و عجیب‌وغریب است كه بارها رسانه‌ای شده و رسوایی‌های متعددی را برای او به ارمغان آورده است. رشیده داتی هم‌اكنون مطلقه است و یك فرزند دختر به نام «فاطمه زهرا» دارد.
او نخستین سیاست‌مدار آفریقایی‌تبار و مسلمانی بود که موفق شد در کابینه نیکلا سارکوزی به مقام وزارت دادگستری برسد. گفته می‌شود او در همان دوران، نقش مثبت و مهمی در کنترل ناآرامی‌های حاشیه‌نشینان در پاریس داشت و مهاجران رنگین‌پوست فرانسه به‌همین‌خاطر به او لقب «فرشته نجات» دادند. در این مصاحبه او از نحوه مبارزه غرب با تروریسم و نحوه تعامل این کشورها با بحران‌های خاورمیانه، ازجمله سوریه، انتقاد می‌کند. به گفته او جهان درحال تغییر بوده و هیچ‌كس نمی‌داند فردا چه می‌شود. وقتی از او درباره انتخابات ریاست جمهوری آینده فرانسه می‌پرسند، می‌گوید ‌هر احتمالی وجود دارد.

امنیت یا صلح؟ کدام‌یک به نظر شما اهمیت بیشتری دارد یا كدام‌یك بر دیگری ارجح است؟
میگل آنخل موراتینوس، وزیر امور خارجه سابق اسپانیا، می‌گوید باید اول برای ایجاد صلح تلاش كرد و بعد امنیت زیرا به باور او وقتی صلح نباشد امنیت هم نیست. ولی من بر این باورم که صلح بدون امنیت نخواهد بود؛ بنابراین باید ابتدا به مسئله امنیت توجه کرد.
چگونه می‌شود این یكی را بر آن ترجیح داد؟
من در کشوری وزیر دادگستری بودم که چالش‌های امنیتی زیادی در آن وجود داشت. به‌همین‌دلیل است که رویکرد امنیتی برای من اولویت پیدا می‌کند. باید به دنبال عوامل ایجاد ناامنی بود. این عوامل در فقدان عدالت، توزیع بد ثروت، مشکلات قضائی و غیبت یک دولت قانون‌مدار و فقدان دموکراسی در برخی از کشورها مشاهده می‌شود. همین عوامل است كه به افراط‌گرایی دامن می‌زند و درنهایت منجر به رشد و توسعه تروریسم می‌شود. 10 سال پیش هر دولتی تعریف خاص خودش را از امنیت و چالش‌های امنیتی داشت. برای مثال در آفریقا مسائلی وجود داشت که ارتباطی به دولت‌های عربی پیدا نمی‌کرد. این مسئله درمورد اروپا و ایالات متحده هم صدق می‌کرد. اما امروزه همه با مشکلات كم‌وبیش مشابهی مواجه هستند.
ازجمله فرانسه؟
طبعا. از طرف دیگر امروزه امنیت محیط زیست، امنیت آب‌وهوا، بحران‌های بهداشتی مانند «ایبولا» و «زیکا» و... مطرح است. جهان با همه ابعادش درگیر این مشکلات است. درگذشته ما برای مدتی طولانی درگیر بحران فلسطین و حل منازعه خاورمیانه بودیم. الان دیگر کسی از آن حرف نمی‌زند؛ چون همه درگیر مشکل تروریسم شده‌ایم؛ پدیده‌ای که مرز نمی‌شناسد و در چهارگوشه جهان گسترش پیدا کرده است.
ولی فلسطینی‌ها همچنان درگیر ستم تاریخی خود هستند؟
بله. نزاع خاورمیانه همچنان ادامه دارد. اتفاق عجیبی که افتاده، این است که ما از یک نزاع به نزاعی دیگر می‌رویم و تصور می‌کنیم وقتی از مسئله‌ای حرف زده نشود، دیگر وجود نخواهد داشت اما این درست نیست.
به نظر شما كدام راه‌حل برای مقابله با تروریسم بهتر جواب می‌دهد؟
من قبلا هم گفته‌ام هیچ راه‌حل سحرآمیزی برای غلبه بر تروریسم وجود ندارد. من فقط به یک چیز ایمان دارم و آن اراده سیاسی است. برای غلبه بر یک بحران باید اراده سیاسی قوی و روشنی نزد سیاست‌مداران درگیر با آن پدیده وجود داشته باشد. چون فقط تدوین قوانین کافی نیست و ضرورتا موجب اجرای آنها نمی‌شود. اگر اراده سیاسی نباشد همه حرف‌ها در حد شعار باقی می‌ماند. اراده سیاسی مهم‌ترین ویژگی ممتاز یک سیاست‌مدار است.
درسطح جهانی این اراده سیاسی تا چه اندازه وجود دارد؟
اکنون دیدگاه و برداشت‌های مختلفی وجود دارد که برخی از آنها ناشی از ویژگی‌های خودخواهانه و برخی دیگر از روی نادانی است. به باور من ما هیچ راهی جز این نداریم که همکاری میان یکدیگر را تقویت کنیم. همه دور یک میز بنشینیم و درباره نحوه برخورد با چالش‌های جهانی گفت‌وگو کنیم. یادم می‌آید لوران فابیوس وقتی وزیر خارجه فرانسه بود، درباره بحران سوریه گفت: اسد تا چند هفته دیگر می‌رود. اما الان بیش از پنج سال از بحران سوریه می‌گذرد و چنین اتفاقی نیفتاده است. باید دقت کرد و در حرف‌ها و برداشت‌های خود دقیق شد تا بتوان با موضوع تروریسم یک مقابله فعال داشت. باید از گذشته درس گرفت و برای آینده برنامه‌ریزی کرد. باید به صورت عملی با این چالش‌ها برخورد کرد و رفته‌رفته به برطرف‌کردن‌شان كمك کرد.
چطور می‌شود در مبارزه با تروریسم به این سطح از همکاری رسید؟
باید همه کشورها دور یک میز به گفت‌وگو بنشینند و از این گفت‌وگوها یک موضع‌گیری واحد بیرون بیاید. شاید لازم باشد ما به کشورهای مختلف به‌خصوص کشورهای خاورمیانه سفر کنیم. من شخصا به عراق، سوریه، لیبی و افغانستان سفر کرده‌ام و این منطقه را خوب می‌شناسم.
تروریسم در فرانسه
شما درباره عوامل تروریسم حرف زدید. با این وصف، عوامل تروریسم در فرانسه چیست؟

عوامل زیادی برای تروریسم وجود دارد که درباره فرانسه هم مصداق پیدا می‌کند. کسانی که دست به انجام اعمال تروریستی می‌زنند یا به اتهام تروریسم بازداشت می‌شوند، به گروه‌های اجتماعی مختلفی تعلق دارند. بعضی از آنها برای دستگاه‌های اطلاعاتی کاملا ناشناس هستند. بعضی از آنها کسانی هستند که در گذشته به اتهام جرائم عادی بازداشت شده بودند اما بعدها کارشان تکامل پیدا کرده و به سطح جنایت‌های هولناک رسیده است. نمی‌شود یک پرونده واحد برای تروریسم پیدا کرد. ولی ما باید قبل از آن مشکلاتی را تشخیص دهیم که به این تروریسم کمک می‌رساند و آن را تغذیه می‌کند. این مشکلات باید به‌سرعت برطرف شود.
اما بعد از هر اقدام تروریستی در فرانسه بلافاصله انگشت اتهام به سمت مسلمانان دراز می‌شود؟
درست است. تا به حال در فرانسه همین‌طور بوده. ولی ما نباید در این دام بیفتیم. چون تروریست‌ها همین را می‌خواهند که مسلمانان و جامعه بین‌المللی در این دام بیفتند. چرا؟ چون می‌خواهند به مسلمانان بگویند: نگاه کنید. شما مطرود هستید. پس بیایید در كنار هم با غرب بجنگیم.
پس آیا دولت فرانسه در این دام افتاده است؟ به‌خصوص با توجه به حرف‌های فرانسوا اولاند یا طرحی که برای لغو تابعیت کسانی داده شد که در اعمال تروریستی دخالت داشته‌‌اند.
من شخصا با اینها مخالف هستم. آن قانون هم یک اشتباه فاحش بود. برای همین است که نتیجه نداد و شکست خورد. چون هیچ راه‌حل بی‌عیبی برای مقابله با تروریسم وجود ندارد. این روش‌ها افراد بی‌گناهی را که کاری با تروریسم ندارند، درگیر می‌کند.
فرانسه از مشکلات حاشیه‌نشینان رنج می‌برد. جاهایی که اکثرا عرب یا آفریقایی‌نشین هستند. در این مناطق ما شاهد فاصله‌های اجتماعی زیادی هستیم.
فرانسه هم مثل بقیه کشورهای اروپایی از مشکل ادغام‌نشدن اقلیت‌ها رنج می‌برد. یعنی به دلیل فقدان مساوات هنوز نتوانسته است این گروه‌ها را در خود حل کند. برای ریشه‌كنی این بی‌عدالتی باید با تبعیض مبارزه کرد. باید در قوانین این مساوات و برابری رعایت شود. اینها مواردی است که ما تلاش می‌کنیم به آن دست پیدا کنیم. من آرزو می‌کنم دوباره جمهوری‌خواهان سر کار بیایند تا این برنامه‌ها را اجرا کنند.
به نظر شما وضعیت کنونی حاشیه‌نشینان چگونه است؟
در بعضی مناطق اوضاع بدتر هم شده است. بی‌عدالتی و تبعیض عمیق‌تر شده و میزان فقر را افزایش داده است. هرطور شده باید جلوی این روند را گرفت. برای این کار، ما باید اول از مدارس شروع کنیم. به گونه‌ای که همه کودکان وارد مدرسه شوند و بی‌سوادی و ضعف آموزش نداشته باشیم. باید برنامه‌هایی داشته باشیم که از ایجاد مساوات پشتیبانی کند.
اکثر پناهندگان در بخش حاشیه‌ها ساکن می‌شوند. ورود آنها به اروپا اوضاع را بدتر نمی‌کند؟
همه می‌پرسند از پناهندگان باید استقبال کنیم یا آنها را به همان جایی که آمده‌‌اند برگردانیم؟ مشکل در خود پناهندگان نیست. چون تا بحران سوریه وجود داشته باشد، گروه‌های بیشتری خواهند آمد. البته سوریه تنها نیست. لیبی، عراق و یمن هم شبیه آنجا هستند. تا این بحران‌ها تمام نشود، بحران پناهندگان نیز به اتمام نخواهد رسید.
اتحادیه اروپا موفق شد توافقی را دراین‌باره با ترکیه امضا کند.
به نظر من این توافق هیچ مشکلی را حل نخواهد کرد. زیرا راه‌حل واقعی در برطرف‌کردن بحران‌هایی كه گفتم، خلاصه می‌شود. مقصودم این است که گروه‌های بیشتری از سوریه، عراق و افغانستان تا زمانی که شاهد اقدامات تروریستی باشند، کشورشان را ترک خواهند كرد و راهی کشورهای دیگر می‌شوند. باید این مشکلات را از سرچشمه حل کرد. وگرنه هر روز گروه‌های بیشتری روانه اروپا می‌شوند و به‌تبع آن مصیبت‌های بشری افزایش پیدا می‌كند. همچنین شبکه‌های قاچاق بیشتری فعال می‌شوند چون در این میان ثروت‌های کلانی به‌دست می‌آورند. همه این عوامل دست به دست هم می‌دهد تا همه‌جا را ناامن کند. پس باید به سراغ همان سرچشمه‌های اصلی رفت.
چطور؟
مثلا باید با نظام حاکم بر سوریه گفت‌وگو کرد. لازم نیست بگوییم پوتین در قلب بحران سوریه قرار دارد ولی با او هم باید گفت‌وگو كرد.
اما خیلی‌ها می‌گویند بدون رفتن اسد مشکلات حل نمی‌شود؟
رفتن اسد یک ضرورت فوری نیست. او درنهایت خواهد رفت. اما اولویت برای ما در شرایط کنونی پایان‌دادن به این فاجعه است.
به نظر شما سیاست سوسیالیست‌ها در قبال سوریه چگونه بوده است؟
فعلا که فرانسه سیاست مشخصی ندارد.
مدت زیادی تا پایان دولت فرانسوا اولاند باقی نمانده. به نظر شما عملکرد او چگونه بوده است؟‌
آمارهای بی‌کاری و اعتراضات اجتماعی به‌شدت زیاد شده و هر بار ما شاهد بروز خشونت‌های بیشتر هستیم.
قانون کار در فرانسه اعتراضات زیادی را به همراه داشت. انتظارات شما دراین‌باره چه بود؟
این طرح از همان ابتدا دچار نواقص بزرگی شد. دولت اصلا دراین‌باره با كسی گفت‌وگو نكرد و به همین دلیل است كه طرف‌های مقابل هم آن را نمی‌پذیرند؛ بنابراین تبدیل به یك پروژه توخالی شد. به اعتقاد من دولت مجبور خواهد شد در نهایت از آن عقب‌نشینی كند. واقعیت این است كه دولت باید دست به یك اصلاحات عمیق در بازار كار می‌زد؛ همچنین باید در نظام آموزشی كشور تجدیدنظر مي‌شد تا مواردی كه با مساوات و برابری تناقض دارد از آن حذف شوند؛ همچنین ما در فرانسه مشكل زندان‌ها را داریم؛ چون باید زندان‌های جدیدی ساخته شود و شرایط بازداشت بهبود پیدا كند. وضعیت فعلی تحمل‌ناپذير است. به لحاظ سیاسی هم فرانسه باید بتواند جایگاه جهانی خود را دوباره به دست آورد؛ الان این جایگاه كم‌رنگ شده است.
اگر شما (به عنوان یك حزب می‌گویم) یك‌ بار دیگر به كاخ الیزه برگردید درزمینه سیاست خارجی چه خواهید كرد؟ چه تغییراتی را می‌شود از حزب شما انتظار داشت؟
به نظرم همه چیز تغییر می‌كند. درحال‌حاضر فرانسه از صحنه سیاسی اروپا غایب است؛ همچنین در سطح بین‌المللی حضور مؤثری ندارد.
به طور مشخص در ارتباط با بحران سوریه چه تغییراتی می‌تواند به وجود آید؟
باید پیشنهاد جدیدی ارائه كرد. باید طرف‌های درگیر بر سر میز گفت‌وگوها بنشینند؛ همچنین باید با پوتین گفت‌وگو و نقش اروپا و فرانسه را دوباره پررنگ كرد.
آیا برلین نقش پاریس را دزدیده است؟
نه؛ چون آلمان هم ضعیف شده است. سوءتدبیر این كشور در مسئله بحران پناهندگان، به آلمان هم ضربه زد.
درباره ریاست‌جمهوری آینده، آیا شما همچنان از نیكلا ساركوزی در انتخابات مقدماتی حزب حمایت می‌كنید؟ ظاهرا قرار است این انتخابات ماه اكتبر آینده برگزار شود.‌
نیكلا ساركوزی تاكنون خود را نامزد نكرده است. باید تا ماه اكتبر (پاییز آینده) صبر كنیم تا ببینیم در مرحله مقدماتی چه كسانی از حزب جمهوری نامزد خواهند شد.
همه چیز امكان دارد
آیا این امكان وجود دارد كه شما خودتان را برای ریاست‌جمهوری فرانسه نامزد كنید؟‌

آرزوی من رسیدن روزی است كه فرانسه بالاترین سطوح شایستگی‌اش را داشته باشد؛ اما گروه اندكی در فرانسه هستند كه هنوز این موضوع را درك نكرده‌‌اند و نمی‌خواهند بپذیرند این كشور تغییرات زیادی كرده است. آنها حاضر نیستند این تغییرات را به رسمیت بشناسند. تا همین چند وقت پیش چه كسی می‌توانست تصور كند یك زن برای ریاست‌‌جمهوری فرانسه نامزد شود؛ اما دیدیم كه خانم سگولن رویال نامزد شد. حالا هم هیلاری كلینتون در ایالات متحده آمریكا نامزد شده است. كما اینكه آنگلا مركل هم در آلمان مقام صدراعظمی را دارد. تا همین اواخر چه كسی باور می‌كرد صادق‌خان شهردار لندن شود؟‌ به نظر من همه اینها تحولاتي استثنايی و فوق‌العاده است.
آیا انتظار دارید جبهه ملی فرانسه در انتخابات آینده ریاست‌جمهوری دست به یك كار فوق‌العاده بزند؟
همه چیز امکان دارد. سیاست به من آموخته است كه تا آخرین لحظه هر چیزی امكان دارد؛ ازاین‌رو من هیچ سناریویی را بعید نمی‌دانم.
چه چیزی به این جبهه كمك می‌كند یا اجازه می‌دهد این جبهه چنین حضور نیرومندی در فرانسه داشته باشد؟
وقتی سیاست‌مداران به وعده‌هایی كه داده‌‌اند عمل نكنند، شهروندان از آنها ناامید می‌شوند. آن‌وقت است كه باید تاوان آن را همه احزاب بدهند و مردم با رأی‌دادن به گروه‌های افراطی آنها را مجازات می‌كنند. آیا فكر می‌كنید كسانی كه به جبهه ملی رأی می‌دهند به برنامه خاصی رأی می‌دهند؟ هرگز؛ آنها در اكثر مواقع به این دلیل رأی می‌دهند كه از سایر احزاب عصبانی هستند و می‌خواهند از آنها انتقام بگیرند.
اگر حزب شما در انتخابات آینده پیروز شود، چه چیزی در سیاست خارجی فرانسه به‌ويژه در رابطه با كشورهای خاورمیانه تغییر خواهد كرد؟
همه چیز در جهان در حال تغییر است. چه كسی تصور می‌كرد كه ایران دوباره به عرصه بین‌المللی بازگردد؟ چه كسی می‌توانست پیش‌بینی كند كه عراق تجزیه شود؟ اساسا چه كسی انتظار به‌وجودآمدن گروهی مانند داعش را داشت؟‌
بنابراین همه‌چیز مي‌تواند تغییر كند. كشورهای عربی درحال‌حاضر همه قربانی تروریسم هستند. بین آنها شكاف به وجود آمده است؛ اما به‌جای برخورد با مسئله تروریسم به اختلافات داخلی خودشان اهمیت می‌دهند. به نظر من به نفع همه خواهد بود كه كشورهای عربی در قبال این مسئله (تروریسم) یك موضع واحد بگیرند.
منبع: العربی الجدید

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.