|

قاچاق، دولت‌ها و وظیقه مردم

محمدرضا بهزادیان

انتشار خبرهايي درباره کشف بزرگ‌ترین محموله قاچاق کشور در 35 سال اخیر، ذهن بسیاری از مردم را درگیر کرده؛ مسئله این است که جامعه به‌طور عام در این زمینه اطلاعات کمی دارد و اگر رسانه‌ها در انتشار اخباری چنین مهم، سادگی انتقال مفهوم را رعایت نکنند، گاه باعث بروز برخی سوء‌برداشت‌ها شده که در نهایت به بدفهمی درباره موضوع قاچاق ختم می‌شود.
سیاست همه دولت‌ها از نخستین سال‌های انقلاب تاکنون، حمایت از صنعت داخلی و مبارزه با قاچاق بوده است، درعین‌حال، همه می‌دانیم که در تمام این سال‌ها، باندهای قاچاقی وجود داشته که روزبه‌روز بزرگ‌تر شده‌اند و همچنان از منابع وابستگی خود تغذیه می‌کنند که همین مسئله یکی از مهم‌ترین موانع برخورد با موضوع قاچاق در کشور بوده است.
گمرک ایران به‌عنوان متولی نظارت بر واردات و صادرات، یکی از مهم‌ترین ابزارهای نظام در بحث مقابله با قاچاق کالاست؛ اما گاهي به‌دلیل ناهماهنگی بین دستگاه‌ها و حتی ناهماهنگی میان وزيران، این مهم با مشکلاتی مواجه شده است. شاید اگر در این زمینه حداقل‌های هماهنگی میان سه وزارتخانه اقتصاد، کشور و صنعت و معدن با نهادهایی مانند ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز همراه بود، کسب نتیجه بهتر، عملی‌تر به نظر می‌آمد؛ اما متأسفانه این مهم به دلایلی صورت نگرفته و باعث شده قاچاق همچنان به‌عنوان یکی از مشکلات اقتصادی جامعه در سطح کلان و خرد به نظر بياید؛ براي نمونه، سال‌ها پیش، مرزهای غربی کشور، مرزهای نظامی تشخیص داده شدند و مراقبت از آنها از نیروهای انتظامی گرفته و به نیروهای نظامی داده شد و چون ارتباط نیروهای نظامی با بدنه دولت کمتر از نیروهای انتظامی است، مشکلاتی در این زمینه به وجود آمد.
نمونه دیگر از این مشکلات را می‌توان در طرح‌هایی مانند طرح شبنم دید؛ دولت با صرف‌ میلیاردها تومان هزینه، به‌دنبال راه‌اندازی کد رهگیری شبنم برآمد؛ اما امروز خبر می‌رسد که این کد در حال از‌میان‌رفتن و کد تازه‌ای به نام «یکتا» در حال پا‌گرفتن است؛ بنابراین در وهله اول ما شاهد تلاش دولت‌ها و نهادهای دیگر در بحث مقابله با قاچاق کالا هستیم؛ اما در نهایت، این تلاش‌ها آن‌چنان نبوده که بتوانیم امروز با قدرت بگوییم توانسته‌ایم مانع از کسب مال و ثروت حرام و غیرمشروع در سطح کشور شویم.
شاید بد نباشد در شرایط کنونی به این مسئله توجه کنیم که پیشرفت‌های تکنولوژی در دنیا، می‌تواند به کمک ما بیاید تا کنترل مرزهای آبی، خاکی و کوهستانی را راحت‌تر انجام دهیم و از ورود مواد مخدر، کالای قاچاق و حتی قاچاق انسان جلوگیری کنیم. این تکنولوژی پیشرفته حتی می‌تواند به ما کمک کند به‌سوی امنیت پایدارتری حرکت کنیم آن‌هم در عصری که داعش در بیرون مرزهای کشور پراکنده شده و نگرانی از حملات تروریستی آنها وجود دارد.
حلقه آخر در مبارزه با قاچاق، قطعا خود مردم هستند، چراکه مقصد همه این کالاها که غیرقانونی وارد کشور می‌شوند، مصرف‌کنندگان عام جامعه‌اند؛ بنابراین مردمی که در این زمینه توان تشخیص کالای قاچاق را دارند، می‌توانند به یاری دولت‌ها بشتابند.
با اين‌همه گاهي برخي از همين مصرف‌كنندگان با تصور دریافت کالای بهتر و ‌نداشتن قدرت تشخیص كالاهاي قاچاق، جامعه هدف اين سودجويي مي‌شوند.

انتشار خبرهايي درباره کشف بزرگ‌ترین محموله قاچاق کشور در 35 سال اخیر، ذهن بسیاری از مردم را درگیر کرده؛ مسئله این است که جامعه به‌طور عام در این زمینه اطلاعات کمی دارد و اگر رسانه‌ها در انتشار اخباری چنین مهم، سادگی انتقال مفهوم را رعایت نکنند، گاه باعث بروز برخی سوء‌برداشت‌ها شده که در نهایت به بدفهمی درباره موضوع قاچاق ختم می‌شود.
سیاست همه دولت‌ها از نخستین سال‌های انقلاب تاکنون، حمایت از صنعت داخلی و مبارزه با قاچاق بوده است، درعین‌حال، همه می‌دانیم که در تمام این سال‌ها، باندهای قاچاقی وجود داشته که روزبه‌روز بزرگ‌تر شده‌اند و همچنان از منابع وابستگی خود تغذیه می‌کنند که همین مسئله یکی از مهم‌ترین موانع برخورد با موضوع قاچاق در کشور بوده است.
گمرک ایران به‌عنوان متولی نظارت بر واردات و صادرات، یکی از مهم‌ترین ابزارهای نظام در بحث مقابله با قاچاق کالاست؛ اما گاهي به‌دلیل ناهماهنگی بین دستگاه‌ها و حتی ناهماهنگی میان وزيران، این مهم با مشکلاتی مواجه شده است. شاید اگر در این زمینه حداقل‌های هماهنگی میان سه وزارتخانه اقتصاد، کشور و صنعت و معدن با نهادهایی مانند ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز همراه بود، کسب نتیجه بهتر، عملی‌تر به نظر می‌آمد؛ اما متأسفانه این مهم به دلایلی صورت نگرفته و باعث شده قاچاق همچنان به‌عنوان یکی از مشکلات اقتصادی جامعه در سطح کلان و خرد به نظر بياید؛ براي نمونه، سال‌ها پیش، مرزهای غربی کشور، مرزهای نظامی تشخیص داده شدند و مراقبت از آنها از نیروهای انتظامی گرفته و به نیروهای نظامی داده شد و چون ارتباط نیروهای نظامی با بدنه دولت کمتر از نیروهای انتظامی است، مشکلاتی در این زمینه به وجود آمد.
نمونه دیگر از این مشکلات را می‌توان در طرح‌هایی مانند طرح شبنم دید؛ دولت با صرف‌ میلیاردها تومان هزینه، به‌دنبال راه‌اندازی کد رهگیری شبنم برآمد؛ اما امروز خبر می‌رسد که این کد در حال از‌میان‌رفتن و کد تازه‌ای به نام «یکتا» در حال پا‌گرفتن است؛ بنابراین در وهله اول ما شاهد تلاش دولت‌ها و نهادهای دیگر در بحث مقابله با قاچاق کالا هستیم؛ اما در نهایت، این تلاش‌ها آن‌چنان نبوده که بتوانیم امروز با قدرت بگوییم توانسته‌ایم مانع از کسب مال و ثروت حرام و غیرمشروع در سطح کشور شویم.
شاید بد نباشد در شرایط کنونی به این مسئله توجه کنیم که پیشرفت‌های تکنولوژی در دنیا، می‌تواند به کمک ما بیاید تا کنترل مرزهای آبی، خاکی و کوهستانی را راحت‌تر انجام دهیم و از ورود مواد مخدر، کالای قاچاق و حتی قاچاق انسان جلوگیری کنیم. این تکنولوژی پیشرفته حتی می‌تواند به ما کمک کند به‌سوی امنیت پایدارتری حرکت کنیم آن‌هم در عصری که داعش در بیرون مرزهای کشور پراکنده شده و نگرانی از حملات تروریستی آنها وجود دارد.
حلقه آخر در مبارزه با قاچاق، قطعا خود مردم هستند، چراکه مقصد همه این کالاها که غیرقانونی وارد کشور می‌شوند، مصرف‌کنندگان عام جامعه‌اند؛ بنابراین مردمی که در این زمینه توان تشخیص کالای قاچاق را دارند، می‌توانند به یاری دولت‌ها بشتابند.
با اين‌همه گاهي برخي از همين مصرف‌كنندگان با تصور دریافت کالای بهتر و ‌نداشتن قدرت تشخیص كالاهاي قاچاق، جامعه هدف اين سودجويي مي‌شوند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.