|

برای صادق تیرافکن

شیفته انسان، عاشق ایرانی

مجید سعیدی

من با واسطه عباس کوثری در سال‌های دور با صادق آشنا شدم. در نگاه اول فردی بود مغرور و کم‌حرف. اما رفته‌رفته برعکس آن برای من هویدا شد. او در عین جوانی فردی کامل و هنرمندی والا بود. او تقریبا با تمام هنرهای بصری کاملا آشنا بود. کم حرف می‌زد ولی بقدری سنجیده و با معلومات کلمات را ادا می‌کرد که به دل می‌نشست. او تاثیر شگرفی روی دوستان اطرافش داشت. اوایل که با او آشنا شدم چندین‌بار برای کارهای به‌قول خودم هنری با او مشورت کردم و این‌قدر خوب برایم این موضوع را روشن کرد که من بدون هیچ موضع‌گیری کلامش رو پذیرفتم. او می‌گفت که تو در دنیای خودت تاثیر زیادی گذاشتی و با وجود این توانایی، نیازی نیست در حوزه دیگر وارد شوی. او نقش بزرگی در آثار هنرمندانی همچون عباس کوثری و نیوشا توکلیان داشت. در خانه‌اش به‌روی همه باز بود. خانه‌ای زیبا در خیابان هشتم وزرا که با آثار دیگر هنرمندان تزیین شده بود. او سعی می‌کرد بیماری خود را تا آخرین لحظات زندگی از دیگران دور نگه دارد. یادم است در آخرین دیدارمان در فروردین‌ماه امسال در خانه‌اش، با اینکه سرگیجه و عدم تعادل داشت سعی می‌کرد در کارهای خانه کمک کند و نشان دهد که خوب است. از وی خواستم که نظرش را درباره آخرین مجموعه کارم بدهد، با وجود حال بد به‌سرعت پذیرفت. بینایی‌اش تحلیل رفته بود. به او گفته بودم که صادق اگر تو این مجموعه را نپذیری من آن‌ را پاک خواهم کرد. صراحت لهجه‌اش را دوست داشتم. انتظار داشتم به‌دلیل دید کمش که ناشی از بیماری بود روی همان عکس اول نظرش را بگوید ولی با کمال تعجب از من عکس‌های بیشتر خواست و در نهایت گفت این مجموعه‌ای بود که می‌خواسته کار کند اما بیماری امانش نداده و بسیار از آن استقبال کرد. از او تقاضا کردم که این مجموعه را در کنار او کامل کنم، بسیار خوشحال شد اما آن غده لعنتی اجازه نداد. او حرف گذشته‌اش را تکرار کرد که تبحر تو در عکاسی کلاسیک است ولی این نوع آثار را برای فراغت انجام بده. در آخرین نمایشگاهش که مجموعه کارهای مستندش را برای نمایش گذاشته بود، با وجود بیماری، با علاقه و احترام به بازدیدکنندگانش، نمایشگاه را از طریق اسکایپ دنبال می‌کرد و لبخند از لبانش دور نمی‌شد. او برای مردم کار می‌کرد. برعکس بسیاری از هنرمندان که بعد از شهرت از مردم فاصله می‌گیرند او دوست داشت کف جامعه باشد و از همکلامی با آنها لذت می‌برد. هنرش برای مردم بود و جاودانه شد. او از استاد‌بازی‌های امروز ایران به‌دور بود. رفتارش با اطرافیان مثل یک دوست بود و نه یک استاد اما جوهره یک استاد را داشت. گفته‌هایش همراه با طنز بود. در عین رفتار صمیمی‌اش هیچ‌وقت به‌جز برای چند نفر از اطرافیان نزدیکش سفره دلش را برای کسی بازنمی‌کرد. او عاشق ایران و فرهنگش بود. یکی از آرزوهایش دیدن افغانستان بود. همیشه می‌گفت که من باید بیایم آنجا را ببینم و درک کنم. به نظر من صادق یکی از هنرمندانی بود که یک پدیده در عصر خود محسوب می‌شد. او درعین‌حال که هنرمندی خلاق و نوآور در آثارش بود از نقطه نظرجامعه‌شناسی بسیار هوشیار بود. مهم‌ترین خصلت او در آثار هنری‌اش حضور و اثر انسان در تمامی آنان بود. او همیشه برای انسان‌ها و انسانیت ارزش بسیاری قایل بود. تابلو تمام قد هنر ایران در منطقه و جهان بود. زبان خاصی برای بازگوکردن دغدغه‌هایش داشت که باعث تفاوت سبک کارش با دیگران شده بود. هیچ وقت دوست نداشت فقط به‌عنوان عکاس شناخته شود و گستره هنر خود را در سینما و تئاتر و نقاشی می‌دانست. آثار جدید او بیشتر از تکنیک فتو‌مونتاژ و کولاژ بهره داشت، برعکس آثار قبلی وی که عکاسی در آنها از نقش بیشتری برخوردار بود.یکی از المان‌های اصلی آثارش تمدن شرق بود که همیشه در تمامی دوره‌های کاری وی مشهود بود همچون مجموعه عاشورا و زورخانه. او در آثارش بدنبال یادآوری عناصر و المان‌های فراموش‌شده در جامعه بود. هنرش مفهومی بود ولی با وجود علا‌قه‌اش به سنت، تعادل را در سنت‌شکنی ایجاد می‌کرد او هیچ وقت با آثارش نفی گذشته را انجام نداد، به‌گفته خودش قصد ترویج آنها را نداشت و فقط می‌خواست آنها را یادآوری کند. علاقه او به مذهب در آثارش، به کودکی وی برمی‌گشت که همراه پدرش بود، زمانی که پدرش مسوول هیات عزاداری بود. او هنر مفهومی را خوب می‌شناخت و به‌راحتی هدف خود را بیان می‌کرد. شاید می‌دانست که زمان زیادی برای دیدن ایران و دوستانش ندارد. به‌همین دلیل در آخرین روزهای زندگی خود به ایران آمد. آخرین پروژه‌اش را در بستر بیماری انجام داد و رفت. بی‌صبرانه منتظر دیدن آن هستم چرا که آثارش تداعی کلام و چهره او را برای من دارد. روحش شاد.
من با واسطه عباس کوثری در سال‌های دور با صادق آشنا شدم. در نگاه اول فردی بود مغرور و کم‌حرف. اما رفته‌رفته برعکس آن برای من هویدا شد. او در عین جوانی فردی کامل و هنرمندی والا بود. او تقریبا با تمام هنرهای بصری کاملا آشنا بود. کم حرف می‌زد ولی بقدری سنجیده و با معلومات کلمات را ادا می‌کرد که به دل می‌نشست. او تاثیر شگرفی روی دوستان اطرافش داشت. اوایل که با او آشنا شدم چندین‌بار برای کارهای به‌قول خودم هنری با او مشورت کردم و این‌قدر خوب برایم این موضوع را روشن کرد که من بدون هیچ موضع‌گیری کلامش رو پذیرفتم. او می‌گفت که تو در دنیای خودت تاثیر زیادی گذاشتی و با وجود این توانایی، نیازی نیست در حوزه دیگر وارد شوی. او نقش بزرگی در آثار هنرمندانی همچون عباس کوثری و نیوشا توکلیان داشت. در خانه‌اش به‌روی همه باز بود. خانه‌ای زیبا در خیابان هشتم وزرا که با آثار دیگر هنرمندان تزیین شده بود. او سعی می‌کرد بیماری خود را تا آخرین لحظات زندگی از دیگران دور نگه دارد. یادم است در آخرین دیدارمان در فروردین‌ماه امسال در خانه‌اش، با اینکه سرگیجه و عدم تعادل داشت سعی می‌کرد در کارهای خانه کمک کند و نشان دهد که خوب است. از وی خواستم که نظرش را درباره آخرین مجموعه کارم بدهد، با وجود حال بد به‌سرعت پذیرفت. بینایی‌اش تحلیل رفته بود. به او گفته بودم که صادق اگر تو این مجموعه را نپذیری من آن‌ را پاک خواهم کرد. صراحت لهجه‌اش را دوست داشتم. انتظار داشتم به‌دلیل دید کمش که ناشی از بیماری بود روی همان عکس اول نظرش را بگوید ولی با کمال تعجب از من عکس‌های بیشتر خواست و در نهایت گفت این مجموعه‌ای بود که می‌خواسته کار کند اما بیماری امانش نداده و بسیار از آن استقبال کرد. از او تقاضا کردم که این مجموعه را در کنار او کامل کنم، بسیار خوشحال شد اما آن غده لعنتی اجازه نداد. او حرف گذشته‌اش را تکرار کرد که تبحر تو در عکاسی کلاسیک است ولی این نوع آثار را برای فراغت انجام بده. در آخرین نمایشگاهش که مجموعه کارهای مستندش را برای نمایش گذاشته بود، با وجود بیماری، با علاقه و احترام به بازدیدکنندگانش، نمایشگاه را از طریق اسکایپ دنبال می‌کرد و لبخند از لبانش دور نمی‌شد. او برای مردم کار می‌کرد. برعکس بسیاری از هنرمندان که بعد از شهرت از مردم فاصله می‌گیرند او دوست داشت کف جامعه باشد و از همکلامی با آنها لذت می‌برد. هنرش برای مردم بود و جاودانه شد. او از استاد‌بازی‌های امروز ایران به‌دور بود. رفتارش با اطرافیان مثل یک دوست بود و نه یک استاد اما جوهره یک استاد را داشت. گفته‌هایش همراه با طنز بود. در عین رفتار صمیمی‌اش هیچ‌وقت به‌جز برای چند نفر از اطرافیان نزدیکش سفره دلش را برای کسی بازنمی‌کرد. او عاشق ایران و فرهنگش بود. یکی از آرزوهایش دیدن افغانستان بود. همیشه می‌گفت که من باید بیایم آنجا را ببینم و درک کنم. به نظر من صادق یکی از هنرمندانی بود که یک پدیده در عصر خود محسوب می‌شد. او درعین‌حال که هنرمندی خلاق و نوآور در آثارش بود از نقطه نظرجامعه‌شناسی بسیار هوشیار بود. مهم‌ترین خصلت او در آثار هنری‌اش حضور و اثر انسان در تمامی آنان بود. او همیشه برای انسان‌ها و انسانیت ارزش بسیاری قایل بود. تابلو تمام قد هنر ایران در منطقه و جهان بود. زبان خاصی برای بازگوکردن دغدغه‌هایش داشت که باعث تفاوت سبک کارش با دیگران شده بود. هیچ وقت دوست نداشت فقط به‌عنوان عکاس شناخته شود و گستره هنر خود را در سینما و تئاتر و نقاشی می‌دانست. آثار جدید او بیشتر از تکنیک فتو‌مونتاژ و کولاژ بهره داشت، برعکس آثار قبلی وی که عکاسی در آنها از نقش بیشتری برخوردار بود.یکی از المان‌های اصلی آثارش تمدن شرق بود که همیشه در تمامی دوره‌های کاری وی مشهود بود همچون مجموعه عاشورا و زورخانه. او در آثارش بدنبال یادآوری عناصر و المان‌های فراموش‌شده در جامعه بود. هنرش مفهومی بود ولی با وجود علا‌قه‌اش به سنت، تعادل را در سنت‌شکنی ایجاد می‌کرد او هیچ وقت با آثارش نفی گذشته را انجام نداد، به‌گفته خودش قصد ترویج آنها را نداشت و فقط می‌خواست آنها را یادآوری کند. علاقه او به مذهب در آثارش، به کودکی وی برمی‌گشت که همراه پدرش بود، زمانی که پدرش مسوول هیات عزاداری بود. او هنر مفهومی را خوب می‌شناخت و به‌راحتی هدف خود را بیان می‌کرد. شاید می‌دانست که زمان زیادی برای دیدن ایران و دوستانش ندارد. به‌همین دلیل در آخرین روزهای زندگی خود به ایران آمد. آخرین پروژه‌اش را در بستر بیماری انجام داد و رفت. بی‌صبرانه منتظر دیدن آن هستم چرا که آثارش تداعی کلام و چهره او را برای من دارد. روحش شاد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.