|

مرگ كيارستمي؛ زنجيره‌اي از خطا‌ها يا بدشانسي‌ها

بابک زمانی، مدیرگروه نورولوژی دانشگاه علوم‌پزشکی ایران: صحبت درباره مرگ کیارستمی در حال حاضر بسیار دشوار است؛ اولا که جو، متأسفانه بسیار تند شده و ثانیا اطلاعات بسیار اندک است، اما حداقل بر دو نکته می‌توان تأکید کرد: اولا می توان به یاد به هنرمندان آورد سیستم درمانی‌ای که کارگردان بزرگ در جریان آن دچار عوارض شد، همان سیستم درمانی‌ای است که مردم؛ همان‌ها که ایشان خود را هنرمندانشان می‌دانند، از آن استفاده می‌کنند! نه‌فقط اینکه درمانگران کیارستمی از بخش خصوصی و برگزیدگان این سیستم درمانی بوده‌اند؛ کسانی که بیمار امکان انتخاب آنها را دارد. توده وسیعی از مردم فقط به بیمارستان‌های دولتی و آموزشی دسترسی دارند و اختیاری هم در انتخاب پزشک معالج خود ندارند. با یک نظر بر اورژانس‌های این بیمارستان‌ها می‌توان دریافت سال‌هاست بهداشت و درمان کشور به چه بیماری‌هایی مبتلاست؛ بیماری‌هایی که تقصیر این یا آن مسئول هم نیست! هم ازاین‌روست که باید دعا کرد این حساسیت بی‌نظیر در برابر مسائل درمانی کشور که به‌تازگی پیدا شده، نه‌فقط در برابر مشکلات یک هنرمند بزرگ، که برای نیازمندی‌های آن کارمند شهرک دورافتاده هم که مبتلا به سکته مغزی حاد شده است و امکانات درمانی مدرن ندارد، همچنان برانگیخته بماند! و فراتر از آن چونان 40 سال پیش که گروهی از همین هنرمندان ما با مسئولیت‌پذیری‌ بی‌مانند هنر خود را در خدمت اصلاح سیستم بهداشتی درمانی کشور در انتقال خون قرار دادند و به موفقیتی بی‌نظیر دست یافتند، الان هم باز با قلم‌ها و دوربین‌های خود نَواحی درد را به چشم جهانیان پدیدار کنند، به جای آنکه در واقعه‌ای قضاوت‌نشده در مرگ دوستی که البته او هم زندگی خود را وقف چنین نمایشی کرده بود، تیرهای خشم را بی‌هدف به اطراف بپراکنند! برای آشکارکردن نواحی درد، درک و توجهی بسیار بالاتر از اینها نیاز است و البته کیارستمی بود که به ما برابری آدم‌ها و گنجینه‌های غنی در درون آدم‌های معمولی، روستاییان و کارمندان و کارگران را نشان داد، شایسته نیست مثلا اقتصاددانانی سال‌ها در برابر مشکلات درمانی که ریشه‌های اقتصادی اساسی دارند، سکوت کنند و به‌ناگاه در برابر مرگ یک اقتصاددان بزرگ، گیریم بر اثر یک قصور پزشکی، به یاد مشکلات درمانی فراوان کشور افتاده از خشم بیخود شوند! گیریم درباره هنرمندان آن ریشه‌ها نه اقتصادی که فرهنگی باشند! مگر ریشه‌های فرهنگی از ریشه‌های اقتصادی بی‌اهمیت‌ترند؟ آیا هنرمندان عزیز ما اطلاع دارند تا سال گذشته هیچ‌کدام از درمان‌های مدرن سکته مغزی که در 20 سال گذشته در همه دنیا رایج شده است، در کشور ما اصلا انجام نمی‌شد؟ آیا هنرمندان عزیز ما توجه کرده‌اند در این سیستم معیوب به واسطه پرکاری پزشکان، ارزش برخی از ویزیت‌ها از همان مبلغی هم که برای آن پرداخت می‌شود، پایین‌تر آمده است؟ آیا هنرمندان عزیز ما اطلاع دارند مبلغی که بیمه‌ها به یک بیمارستان آموزشی بابت ویزیت یک متخصص جوان هیأت‌علمی می‌پردازند تنها کسری از کرایه تاکسی همان بیمار است؟ آیا هنرمندان ما از مشکلات بی‌شمار سیستم آموزشی و درمانی دولتی بی‌اطلاع هستند؟ از مشکلاتی که نه تقصیر پزشکان و نه حتی مسئولان است و فقط با توجه و ادراک توده مردم، با هدایت روشنفکران و هنرمندان‌شان و البته از سوی پزشکان باید مرتفع شود! ثانیا باید به پزشکان یادآوری کرد حداقل آنها باید به دنبال تشخیص و حقیقت باشند و صبوری و بردباری پیشه کنند، باید بدانند در سیستمی که مشغول به کارند مستقل از اراده آنها امکان هرگونه خطابی هست، فراتر از آن، اراده آنها هم محصول همان شرایط است! بنابراین به جای دفاع بی‌قیدوشرط از همکاران و برخوردهای مقابله‌به‌مثل در برابر خشونت‌ها حتی از جانب آنها که نباید! بپذیرند اولا فردی که خود یک تاریخ بوده است و 70سالگی‌اش هم تا چند ماه پیش باورکردنی نبود، در زنجیره‌ای از خطاها یا بدشانسی‌ها یا... آب شده است بنابراین باید احساسات عمومی را درک کرد و تا روشن‌شدن نتیجه تحقیقات پاسخ تند نداد.

بابک زمانی، مدیرگروه نورولوژی دانشگاه علوم‌پزشکی ایران: صحبت درباره مرگ کیارستمی در حال حاضر بسیار دشوار است؛ اولا که جو، متأسفانه بسیار تند شده و ثانیا اطلاعات بسیار اندک است، اما حداقل بر دو نکته می‌توان تأکید کرد: اولا می توان به یاد به هنرمندان آورد سیستم درمانی‌ای که کارگردان بزرگ در جریان آن دچار عوارض شد، همان سیستم درمانی‌ای است که مردم؛ همان‌ها که ایشان خود را هنرمندانشان می‌دانند، از آن استفاده می‌کنند! نه‌فقط اینکه درمانگران کیارستمی از بخش خصوصی و برگزیدگان این سیستم درمانی بوده‌اند؛ کسانی که بیمار امکان انتخاب آنها را دارد. توده وسیعی از مردم فقط به بیمارستان‌های دولتی و آموزشی دسترسی دارند و اختیاری هم در انتخاب پزشک معالج خود ندارند. با یک نظر بر اورژانس‌های این بیمارستان‌ها می‌توان دریافت سال‌هاست بهداشت و درمان کشور به چه بیماری‌هایی مبتلاست؛ بیماری‌هایی که تقصیر این یا آن مسئول هم نیست! هم ازاین‌روست که باید دعا کرد این حساسیت بی‌نظیر در برابر مسائل درمانی کشور که به‌تازگی پیدا شده، نه‌فقط در برابر مشکلات یک هنرمند بزرگ، که برای نیازمندی‌های آن کارمند شهرک دورافتاده هم که مبتلا به سکته مغزی حاد شده است و امکانات درمانی مدرن ندارد، همچنان برانگیخته بماند! و فراتر از آن چونان 40 سال پیش که گروهی از همین هنرمندان ما با مسئولیت‌پذیری‌ بی‌مانند هنر خود را در خدمت اصلاح سیستم بهداشتی درمانی کشور در انتقال خون قرار دادند و به موفقیتی بی‌نظیر دست یافتند، الان هم باز با قلم‌ها و دوربین‌های خود نَواحی درد را به چشم جهانیان پدیدار کنند، به جای آنکه در واقعه‌ای قضاوت‌نشده در مرگ دوستی که البته او هم زندگی خود را وقف چنین نمایشی کرده بود، تیرهای خشم را بی‌هدف به اطراف بپراکنند! برای آشکارکردن نواحی درد، درک و توجهی بسیار بالاتر از اینها نیاز است و البته کیارستمی بود که به ما برابری آدم‌ها و گنجینه‌های غنی در درون آدم‌های معمولی، روستاییان و کارمندان و کارگران را نشان داد، شایسته نیست مثلا اقتصاددانانی سال‌ها در برابر مشکلات درمانی که ریشه‌های اقتصادی اساسی دارند، سکوت کنند و به‌ناگاه در برابر مرگ یک اقتصاددان بزرگ، گیریم بر اثر یک قصور پزشکی، به یاد مشکلات درمانی فراوان کشور افتاده از خشم بیخود شوند! گیریم درباره هنرمندان آن ریشه‌ها نه اقتصادی که فرهنگی باشند! مگر ریشه‌های فرهنگی از ریشه‌های اقتصادی بی‌اهمیت‌ترند؟ آیا هنرمندان عزیز ما اطلاع دارند تا سال گذشته هیچ‌کدام از درمان‌های مدرن سکته مغزی که در 20 سال گذشته در همه دنیا رایج شده است، در کشور ما اصلا انجام نمی‌شد؟ آیا هنرمندان عزیز ما توجه کرده‌اند در این سیستم معیوب به واسطه پرکاری پزشکان، ارزش برخی از ویزیت‌ها از همان مبلغی هم که برای آن پرداخت می‌شود، پایین‌تر آمده است؟ آیا هنرمندان عزیز ما اطلاع دارند مبلغی که بیمه‌ها به یک بیمارستان آموزشی بابت ویزیت یک متخصص جوان هیأت‌علمی می‌پردازند تنها کسری از کرایه تاکسی همان بیمار است؟ آیا هنرمندان ما از مشکلات بی‌شمار سیستم آموزشی و درمانی دولتی بی‌اطلاع هستند؟ از مشکلاتی که نه تقصیر پزشکان و نه حتی مسئولان است و فقط با توجه و ادراک توده مردم، با هدایت روشنفکران و هنرمندان‌شان و البته از سوی پزشکان باید مرتفع شود! ثانیا باید به پزشکان یادآوری کرد حداقل آنها باید به دنبال تشخیص و حقیقت باشند و صبوری و بردباری پیشه کنند، باید بدانند در سیستمی که مشغول به کارند مستقل از اراده آنها امکان هرگونه خطابی هست، فراتر از آن، اراده آنها هم محصول همان شرایط است! بنابراین به جای دفاع بی‌قیدوشرط از همکاران و برخوردهای مقابله‌به‌مثل در برابر خشونت‌ها حتی از جانب آنها که نباید! بپذیرند اولا فردی که خود یک تاریخ بوده است و 70سالگی‌اش هم تا چند ماه پیش باورکردنی نبود، در زنجیره‌ای از خطاها یا بدشانسی‌ها یا... آب شده است بنابراین باید احساسات عمومی را درک کرد و تا روشن‌شدن نتیجه تحقیقات پاسخ تند نداد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.