رشد پول 5برابر رشد تولید
هادی حقشناس . نماینده مجلس هفتم
بازار پول مهمترین بازار در میان چهار بازار اقتصادی است. در واقع بازار پول کارآمدی سه بازار کار، سرمایه و کالا را تضمین میکند. اگر بخواهیم این سه بازار به حداکثر بهرهوری برسند باید بسترسازی مناسبی در بازار پول فراهم شود. اصولا بخش عمدهای از رشد اقتصادی کشور به واسطه بازار پول محقق میشود بنابراین سازوکار این بازار بسیار مهم است. در ایران به دلیل اینکه حجم پول متناسب با تولید افزایش نمییابد، تورم همواره دورقمی است. برای نمونه رشد نقدینگی کشور سالانه بیش از 20 درصد است در حالی که تولید در بلندمدت چهاردرصد رشد کرده است. یعنی رشد پول در کشور پنج برابر رشد تولید است در نتیجه اگر این حجم از پول درست هدایت نشود، نه تنها به حال اقتصاد مفید نیست بلکه این اتفاق آثار مخربی بر سایر شاخصها خواهد گذاشت. نمونه آن، نرخ تورم دورقمی است که گریبان اقتصاد ایران را میگيرد.اصلیترین دلیل هم این است که بازار پول بیش از اندازه متورم شده و بانکها و موسسات پولی و مالی پولها را نه تنها به سوی تولید هدایت نکردهاند بلکه صرف فعالیتهایی شده که بیشترین سود را هم عاید آنها کرده است گهگاه هم شنیده میشود که بانکها و موسسات مالی و اعتباری این پولها را صرف منافع خود کردهاند. در واقع چیزی که اصلا برای بانکها مهم نیست، تولید ناخالص ملی و رشد آن است. با تشکیل دولتهای رفاه در اروپا در دهه80، همه به این نتیجه رسیدند که هرچه دولتها کمتر دخالت کنند وضعیت اقتصادی کشورها بهتر خواهد شد. در واقع دولت باید نقش نظارتی در اقتصاد داشته باشد و از هرگونه دخالت در آن خودداری کند. حالا وقتی پول در دست نهادهای شبهدولتی باشد یعنی بنگاههایی که کاملا خصوصی نیستند، طبیعی است که شبهه دخالت دولت در این نهادها شکل بگیرد. همین نکته هم کافی است تا بازار پول به سوی ناکارآمدی هدایت شود و گمانه دولتی بودن این نهادها بر سر زبانها بیفتد. در اقتصاد ایران استعداد زیادی برای فرار سرمایهها به بازارهای سودده چون ارز، سکه، مسکن و سرمایه وجود دارد که بخش اعظم آن هم به دلیل وجود نقدینگی مازاد است. بنابراین بیش از هر زمان دیگری نیاز به کنترل نقدینگی احساس میشود. بازار پول هم باید کاملا خصوصی شود و دولت از ورود به این بازار خودداری کند مگر اینکه سیاستگذاریها برای رسیدن به اهداف کلان تدوین شوند.
بازار پول مهمترین بازار در میان چهار بازار اقتصادی است. در واقع بازار پول کارآمدی سه بازار کار، سرمایه و کالا را تضمین میکند. اگر بخواهیم این سه بازار به حداکثر بهرهوری برسند باید بسترسازی مناسبی در بازار پول فراهم شود. اصولا بخش عمدهای از رشد اقتصادی کشور به واسطه بازار پول محقق میشود بنابراین سازوکار این بازار بسیار مهم است. در ایران به دلیل اینکه حجم پول متناسب با تولید افزایش نمییابد، تورم همواره دورقمی است. برای نمونه رشد نقدینگی کشور سالانه بیش از 20 درصد است در حالی که تولید در بلندمدت چهاردرصد رشد کرده است. یعنی رشد پول در کشور پنج برابر رشد تولید است در نتیجه اگر این حجم از پول درست هدایت نشود، نه تنها به حال اقتصاد مفید نیست بلکه این اتفاق آثار مخربی بر سایر شاخصها خواهد گذاشت. نمونه آن، نرخ تورم دورقمی است که گریبان اقتصاد ایران را میگيرد.اصلیترین دلیل هم این است که بازار پول بیش از اندازه متورم شده و بانکها و موسسات پولی و مالی پولها را نه تنها به سوی تولید هدایت نکردهاند بلکه صرف فعالیتهایی شده که بیشترین سود را هم عاید آنها کرده است گهگاه هم شنیده میشود که بانکها و موسسات مالی و اعتباری این پولها را صرف منافع خود کردهاند. در واقع چیزی که اصلا برای بانکها مهم نیست، تولید ناخالص ملی و رشد آن است. با تشکیل دولتهای رفاه در اروپا در دهه80، همه به این نتیجه رسیدند که هرچه دولتها کمتر دخالت کنند وضعیت اقتصادی کشورها بهتر خواهد شد. در واقع دولت باید نقش نظارتی در اقتصاد داشته باشد و از هرگونه دخالت در آن خودداری کند. حالا وقتی پول در دست نهادهای شبهدولتی باشد یعنی بنگاههایی که کاملا خصوصی نیستند، طبیعی است که شبهه دخالت دولت در این نهادها شکل بگیرد. همین نکته هم کافی است تا بازار پول به سوی ناکارآمدی هدایت شود و گمانه دولتی بودن این نهادها بر سر زبانها بیفتد. در اقتصاد ایران استعداد زیادی برای فرار سرمایهها به بازارهای سودده چون ارز، سکه، مسکن و سرمایه وجود دارد که بخش اعظم آن هم به دلیل وجود نقدینگی مازاد است. بنابراین بیش از هر زمان دیگری نیاز به کنترل نقدینگی احساس میشود. بازار پول هم باید کاملا خصوصی شود و دولت از ورود به این بازار خودداری کند مگر اینکه سیاستگذاریها برای رسیدن به اهداف کلان تدوین شوند.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.