|

گفت‌وگو با خسرو شهراز، بازیگر

کشف این دنیا کلید موفقیت بازیگر است

خسرو شهراز بازیگر بی‌ادعایی است که هم از جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، هم از جشن بازیگر خانه تئاتر و هم بارها در دیگر جشنواره‌ها، بازیگر برگزیده شده است اما همچنان تواضع و فروتنی‌اش مثال‌زدنی است؛ بازیگری که در تئاتر کرمانشاه رشد کرده و دوره بالندگی‌اش را در تهران طی طریق کرده است. او این روزها در تئاترشهر و در نمایش «سفر به نهایت دور» نوشته و کار محمد میرعلی‌اکبری بازی می‌کند؛ با او دراین‌باره گفت‌وگو کرده‌ایم:

‌ خسرو شهراز را در سال‌های اخیر در نقش‌ها و چهره‌های مختلف دیده‌ایم. چطور به این همه تفاوت و رنگ‌بندی در بازیگری می‌رسید؟
سؤال‌تان به من انرژی می‌دهد، متشکرم. احساس می‌کنم نقش‌هایی که در این سال‌ها داشتم متفاوت‌بودنشان دیده شده، از این بابت خوشحالم. هر نقشی، کاراکتری، رازورمز و پیچیدگی خاص خودش را به‌همراه دارد. من این پیچیدگی و رازورمز را دنیای درونی شخصیتی می‌دانم که می‌خواهم بازی‌اش کنم. هر چقدر هم این کاراکترها به هم نزدیک و مشابه باشند، باز هم دنیایشان از هم فاصله دارد و متفاوت است. کشف این دنیا کلید موفقیت بازیگر است، کار ساده و آسانی هم نیست. ممارست می‌خواهد و صبوری، باید جدی باشی، از زمان درست استفاده کنی، متمرکز باشی و ذهن و تخیلت را به‌موقع به‌کار بگیری. وقتی این دنیا کشف شد و تسخیرش کردی، آن‌وقت کنجکاو می‌شوی که کجایی؟ همه اجزایی که این محیط‌ را ساختند، می‌بینی و شرایط محیطی را که نویسنده نمایش به‌عنوان یک حقیقت در اختیار شما قرار داده است، می‌پذیری و درنهایت از سلیقه خودت برای آن رنگ‌بندی مدنظر استفاده می‌کنی.
‌ چقدر کارگردانان و خودتان در ساخت نقش سهیم هستید؟
هیچ‌وقت به این تقسیم‌بندی فکر نکردم، چون اعتقاد دارم هرآنچه روی صحنه اتفاق می‌افتد و تماشاگر نظاره‌گر آن است، متعلق به کارگردان است و مُهر کارگردان زیرش حک شده.
همیشه تلاش می‌کنم با تفکر کارگردان همراه شوم. به‌همین دلیل در شروع کار و تمرین، بیشتر شاخک‌های حسی و دریافتی من فعال می‌شود، گوشم برای دریافت مطلب به‌مراتب شنواتر می‌شود و با تخیلم از طریق همین دریافت‌ها شروع به طراحی می‌کنم. این کار و تلاش درواقع جزئی از وظیفه من بازیگر است که کارگردان درنهایت آن را تأیید یا رد می‌کند.
‌ آیا برای بازی هر نقش به مطالعات پیرامون نقش اعتقاد دارید؟
بله، دقیقا. اگر این اتفاق نیفتد، قادر به کشف دنیای پیرامون نقش‌مان نخواهیم بود. کشف ابعاد مختلف شخصیت موردنظر، شناخت و درک درستی از موقعیت‌ها و لحظات خاص و رسیدن به تحلیلی درست و جامع از نقش، متن و اجرا، ارتباط مستقیم با تأثیری دارد که مطالعه روی ما می‌گذارد. بازیگر برای رسیدن به موفقیت، نیازمند بینش و آگاهی است. آموخته‌هایی که از طریق مطالعه کسب می‌شوند، درواقع مقدمه‌ای برای موفقیت هستند. یکی از مهم‌ترین راه‌های دستیابی به الگوهای رفتاری، مطالعه است؛ شیوه‌ای که حتی می‌تواند تأثیر بسزایی در ساختن شخصیت خودمان داشته باشد. وجود حس همانند‌سازی در انسان و نیاز به الگوهای رفتاری، ایجاب می‌کند به الگوهای شایسته‌ای دسترسی داشته باشی تا به این وسیله شخصیت و رفتار خود را شکل بدهی. الگوهایی که از طریق مطالعه به ما معرفی می‌شوند، نقش مهمی در شکل‌دادن شخصیت انسان ایفا می‌کنند.
‌ از سابقه آَشنایی‌تان با گروه «وَ ناگهان» بگویید.
قبلا روزبه حسینی را می‌شناختم. سال‌ها پیش زمانی که هنوز ساکن تهران نبودم، در جشنواره‌های مختلف به‌ویژه جشنواره فجر حضور داشت و نقد و بررسی کارها برعهده‌اش بود، باوقار و متین بود و تشخص خاصی داشت. از گفتار و نوع ادبیاتش فهمیدم نویسنده است. بعدها که به تهران آمدم، هر از گاهی به دیدار دوست فرهیخته‌ام مرحوم «محمود استادمحمد» می‌رفتم. از زبان محمود عزیز هم شنیدم نویسنده و کارگردان و اهل کتاب و مطالعه و انسانی والا و باکمالات است. دوستی با مرحوم محمود نازنین درواقع فاصله را کم کرد و باعث تحکیم دوستی و بعد حضورم در نمایش «مشروطه بانو» استاد حسین کیانی و نزدیکی بیشتر من با روزبه بزرگوار شد؛ بدون اینکه بفهمم و بدانم «وَ ناگهان» در تملک اوست. با وجود درگیری زیادم با کار تصویر و نمایش، تلاش می‌کردم کارهایش را ببینم. حدودا از دوسال پیش سعی کردم در خدمتش باشم. این تلاش حضور من در نمایش‌نامه‌خوانی «روز بیست‌ویکم» را رقم زد و بعد هم نمایش «سفر به نهایت دور» و این‌طور که پیداست، قرار است ادامه داشته باشد. من از این اتفاق بسیار خوشحالم و افتخار می‌کنم در کنار دوستان خوبی قرار گرفته‌ام.
‌ شما با گروه‌های مختلفی کار کرده‌اید. نظرتان درباره شکل و ماهیت گروه وَ ناگهان چیست؟
دوست دارم در یک کلام با فونتی زیبا و تیتری درشت نوشته شود: «گروه باتشخصی است» و این امر مرهون حضور «روزبه حسینی است» که سرپرستی و مدیریت گروه «وَ ناگهان» را برعهده دارد؛ انسانی متواضع، بردبار، مهربان، فهیم، بافرهنگ و با دانش که بر ‌کارش اشراف دارد و صادقانه دلش برای تئاتر می‌سوزد و تلاش کرده گروهی منسجم، پرانرژی، بااخلاق و تحصیل‌کرده به شکلی ثابت دور هم جمع کند. خوشبختانه اعضای ثابت گروه هم تحت‌تأثیر این ویژگی شخصیتی منحصربه‌فرد روزبه حسینی، همگی از رفتاری شایسته و تحسین‌برانگیزی برخوردار هستند و هرکدام جایگاه ویژه‌ای در گروه دارند. این موضوع اتفاق خجسته‌ای است که نظیرش را در سایر گروه‌هایی که بوده‌ام، کمتر دیده‌ام. تعامل و حضور جوانان تحصیل‌کرده در کنار پیش‌کسوتان گروه ستودنی است و من از این حضور لذت می‌برم.

خسرو شهراز بازیگر بی‌ادعایی است که هم از جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر، هم از جشن بازیگر خانه تئاتر و هم بارها در دیگر جشنواره‌ها، بازیگر برگزیده شده است اما همچنان تواضع و فروتنی‌اش مثال‌زدنی است؛ بازیگری که در تئاتر کرمانشاه رشد کرده و دوره بالندگی‌اش را در تهران طی طریق کرده است. او این روزها در تئاترشهر و در نمایش «سفر به نهایت دور» نوشته و کار محمد میرعلی‌اکبری بازی می‌کند؛ با او دراین‌باره گفت‌وگو کرده‌ایم:

‌ خسرو شهراز را در سال‌های اخیر در نقش‌ها و چهره‌های مختلف دیده‌ایم. چطور به این همه تفاوت و رنگ‌بندی در بازیگری می‌رسید؟
سؤال‌تان به من انرژی می‌دهد، متشکرم. احساس می‌کنم نقش‌هایی که در این سال‌ها داشتم متفاوت‌بودنشان دیده شده، از این بابت خوشحالم. هر نقشی، کاراکتری، رازورمز و پیچیدگی خاص خودش را به‌همراه دارد. من این پیچیدگی و رازورمز را دنیای درونی شخصیتی می‌دانم که می‌خواهم بازی‌اش کنم. هر چقدر هم این کاراکترها به هم نزدیک و مشابه باشند، باز هم دنیایشان از هم فاصله دارد و متفاوت است. کشف این دنیا کلید موفقیت بازیگر است، کار ساده و آسانی هم نیست. ممارست می‌خواهد و صبوری، باید جدی باشی، از زمان درست استفاده کنی، متمرکز باشی و ذهن و تخیلت را به‌موقع به‌کار بگیری. وقتی این دنیا کشف شد و تسخیرش کردی، آن‌وقت کنجکاو می‌شوی که کجایی؟ همه اجزایی که این محیط‌ را ساختند، می‌بینی و شرایط محیطی را که نویسنده نمایش به‌عنوان یک حقیقت در اختیار شما قرار داده است، می‌پذیری و درنهایت از سلیقه خودت برای آن رنگ‌بندی مدنظر استفاده می‌کنی.
‌ چقدر کارگردانان و خودتان در ساخت نقش سهیم هستید؟
هیچ‌وقت به این تقسیم‌بندی فکر نکردم، چون اعتقاد دارم هرآنچه روی صحنه اتفاق می‌افتد و تماشاگر نظاره‌گر آن است، متعلق به کارگردان است و مُهر کارگردان زیرش حک شده.
همیشه تلاش می‌کنم با تفکر کارگردان همراه شوم. به‌همین دلیل در شروع کار و تمرین، بیشتر شاخک‌های حسی و دریافتی من فعال می‌شود، گوشم برای دریافت مطلب به‌مراتب شنواتر می‌شود و با تخیلم از طریق همین دریافت‌ها شروع به طراحی می‌کنم. این کار و تلاش درواقع جزئی از وظیفه من بازیگر است که کارگردان درنهایت آن را تأیید یا رد می‌کند.
‌ آیا برای بازی هر نقش به مطالعات پیرامون نقش اعتقاد دارید؟
بله، دقیقا. اگر این اتفاق نیفتد، قادر به کشف دنیای پیرامون نقش‌مان نخواهیم بود. کشف ابعاد مختلف شخصیت موردنظر، شناخت و درک درستی از موقعیت‌ها و لحظات خاص و رسیدن به تحلیلی درست و جامع از نقش، متن و اجرا، ارتباط مستقیم با تأثیری دارد که مطالعه روی ما می‌گذارد. بازیگر برای رسیدن به موفقیت، نیازمند بینش و آگاهی است. آموخته‌هایی که از طریق مطالعه کسب می‌شوند، درواقع مقدمه‌ای برای موفقیت هستند. یکی از مهم‌ترین راه‌های دستیابی به الگوهای رفتاری، مطالعه است؛ شیوه‌ای که حتی می‌تواند تأثیر بسزایی در ساختن شخصیت خودمان داشته باشد. وجود حس همانند‌سازی در انسان و نیاز به الگوهای رفتاری، ایجاب می‌کند به الگوهای شایسته‌ای دسترسی داشته باشی تا به این وسیله شخصیت و رفتار خود را شکل بدهی. الگوهایی که از طریق مطالعه به ما معرفی می‌شوند، نقش مهمی در شکل‌دادن شخصیت انسان ایفا می‌کنند.
‌ از سابقه آَشنایی‌تان با گروه «وَ ناگهان» بگویید.
قبلا روزبه حسینی را می‌شناختم. سال‌ها پیش زمانی که هنوز ساکن تهران نبودم، در جشنواره‌های مختلف به‌ویژه جشنواره فجر حضور داشت و نقد و بررسی کارها برعهده‌اش بود، باوقار و متین بود و تشخص خاصی داشت. از گفتار و نوع ادبیاتش فهمیدم نویسنده است. بعدها که به تهران آمدم، هر از گاهی به دیدار دوست فرهیخته‌ام مرحوم «محمود استادمحمد» می‌رفتم. از زبان محمود عزیز هم شنیدم نویسنده و کارگردان و اهل کتاب و مطالعه و انسانی والا و باکمالات است. دوستی با مرحوم محمود نازنین درواقع فاصله را کم کرد و باعث تحکیم دوستی و بعد حضورم در نمایش «مشروطه بانو» استاد حسین کیانی و نزدیکی بیشتر من با روزبه بزرگوار شد؛ بدون اینکه بفهمم و بدانم «وَ ناگهان» در تملک اوست. با وجود درگیری زیادم با کار تصویر و نمایش، تلاش می‌کردم کارهایش را ببینم. حدودا از دوسال پیش سعی کردم در خدمتش باشم. این تلاش حضور من در نمایش‌نامه‌خوانی «روز بیست‌ویکم» را رقم زد و بعد هم نمایش «سفر به نهایت دور» و این‌طور که پیداست، قرار است ادامه داشته باشد. من از این اتفاق بسیار خوشحالم و افتخار می‌کنم در کنار دوستان خوبی قرار گرفته‌ام.
‌ شما با گروه‌های مختلفی کار کرده‌اید. نظرتان درباره شکل و ماهیت گروه وَ ناگهان چیست؟
دوست دارم در یک کلام با فونتی زیبا و تیتری درشت نوشته شود: «گروه باتشخصی است» و این امر مرهون حضور «روزبه حسینی است» که سرپرستی و مدیریت گروه «وَ ناگهان» را برعهده دارد؛ انسانی متواضع، بردبار، مهربان، فهیم، بافرهنگ و با دانش که بر ‌کارش اشراف دارد و صادقانه دلش برای تئاتر می‌سوزد و تلاش کرده گروهی منسجم، پرانرژی، بااخلاق و تحصیل‌کرده به شکلی ثابت دور هم جمع کند. خوشبختانه اعضای ثابت گروه هم تحت‌تأثیر این ویژگی شخصیتی منحصربه‌فرد روزبه حسینی، همگی از رفتاری شایسته و تحسین‌برانگیزی برخوردار هستند و هرکدام جایگاه ویژه‌ای در گروه دارند. این موضوع اتفاق خجسته‌ای است که نظیرش را در سایر گروه‌هایی که بوده‌ام، کمتر دیده‌ام. تعامل و حضور جوانان تحصیل‌کرده در کنار پیش‌کسوتان گروه ستودنی است و من از این حضور لذت می‌برم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.