|

ناصر پلنگی:

باندبازی در کیوریتوری

ناصر پلنگی، نقاش و هنرمندی که در زمینه دیجیتال‌آرت فعالیت می‌کند، پس از 10 سال اقامت در استرالیا، چندسالی است که به ایران بازگشته است. او در سال‌هایی که خارج از ایران بوده، در کشورهای دیگر نمایشگاه‌هایی را کیوریت کرده است. با او درباره تجربه‌هایش در این زمینه صحبت کردیم.

‌در کیوریت‌کردن یک رویداد چه ملاک‌هایی را در نظر می‌گیرید؟
در ارتباط با کیوریت‌کردن یک جریان نمایشگاهی، دوسالانه، جشنواره یا سمپوزیوم، نکته اول که مورد نظر کیوریتورها قرار می‌گیرد، کانسپت یا مفهوم است. گاهی هم محتوا موردنظر نیست و به لحاظ سبک، یک رویداد کیوریت می‌شود. کار کیوریتور براساس یک استیتمنت است که ملاک‌های انتخاب و گزینش خود را توضیح می‌دهد. مسئله بعدی چیدمان آثار است که کیوریتور از لحاظ بصری تعریف می‌کند استیتمنت چه باشد، آثار در کجا و در کنار کدام آثار دیگر قرار بگیرند. من جشنواره upcycle را در سال 2013 در امارات کیوریت کردم که به لحاظ تکنیکی خلاقیت هنری با ضایعات است و محتوای آن ارتباط و همدلی میان انسان‌ها بود. حدود 30 هنرمند از تمام جهان آمدند و در یک ورک‌شاپ به مدت یک ماه کار کردند که 116 مجسمه در قطعات مختلف خلق شد. کار یک کیوریتور بستگی به این دارد که با چه قدرت و شناختی هنرمندان حرفه‌ای و آماتور را مشخص کند. اگر محتوا، تکنیک، سبک و در حقیقت ساختار بصری آثار موردنظر باشد، خودبه‌خود ملاکی برای گزینش می‌شود اما میزان حرفه‌ای‌بودن یا غیرحرفه‌ای‌بودن آثار معمولا از طریق شورای هیأت داوری صورت می‌گیرد و معمولا تصمیم‌گیری‌ها در سطح کلان و گزینش‌ها در نمایشگاه‌ها، دوسالانه‌ها و سمپوزیوم‌ها از طریق شورا انجام می‌شود. این شورا شامل هیأت انتخاب و داوران است که عمدتا از همان رشته نیستند و گاهی موسیقی‌دان‌ها، روان‌شناسان، ادیبان یا معماران هم حضور دارند.
‌پس در این میان نقش کیوریتور چیست؟ تفاوت کار شورا با کیوریتور چه می‌شود؟
اگر یک رویداد هیأت انتخاب یا داوری هم نداشته باشد و کیوریتور بخواهد درست کارش را انجام دهد، بهتر است از مشاورانی بهره بگیرد. در ایران اما این موضوع به دلیل تازگی، معمولا براساس سلیقه، رفیق‌بازی و باندبازی اتفاق می‌افتد. حاصل آن را هم می‌بینیم.
‌وضعیت کیوریتورها در خاورمیانه چگونه است و کدام کشورها کیوریتورهای صاحب‌نامی دارند؟
لبنان، ترکیه، قطر و امارات و حتی هندوستان در این زمینه فوق‌العاده عمل می‌کنند. این کشورها با چندین دوسالانه و نمایشگاه‌های مختلف، با تجربه و هوشمندانه و خارج از مقوله‌هایی که در ایران هست، عمل می‌کنند. در ایران مقوله هنر مطرح نیست، بیشتر باندبازی مطرح است و به همین خاطر خیلی از استعدادهای هنری ناشناخته می‌مانند. اگر کسی خارج از محدوده‌های باند عمل کند، محصول کارش درست‌تر و کامل‌تر است؛ مثلا من الان اگر به یک گالری بگویم می‌خواهم درباره بحران در خاورمیانه نمایشگاه بگذارم و اگر گالری‌دار بگوید با هنرمندانی که کار می‌کنم، نمایشگاه برگزار کن، همین مسئله من را محدود می‌کند.

ناصر پلنگی، نقاش و هنرمندی که در زمینه دیجیتال‌آرت فعالیت می‌کند، پس از 10 سال اقامت در استرالیا، چندسالی است که به ایران بازگشته است. او در سال‌هایی که خارج از ایران بوده، در کشورهای دیگر نمایشگاه‌هایی را کیوریت کرده است. با او درباره تجربه‌هایش در این زمینه صحبت کردیم.

‌در کیوریت‌کردن یک رویداد چه ملاک‌هایی را در نظر می‌گیرید؟
در ارتباط با کیوریت‌کردن یک جریان نمایشگاهی، دوسالانه، جشنواره یا سمپوزیوم، نکته اول که مورد نظر کیوریتورها قرار می‌گیرد، کانسپت یا مفهوم است. گاهی هم محتوا موردنظر نیست و به لحاظ سبک، یک رویداد کیوریت می‌شود. کار کیوریتور براساس یک استیتمنت است که ملاک‌های انتخاب و گزینش خود را توضیح می‌دهد. مسئله بعدی چیدمان آثار است که کیوریتور از لحاظ بصری تعریف می‌کند استیتمنت چه باشد، آثار در کجا و در کنار کدام آثار دیگر قرار بگیرند. من جشنواره upcycle را در سال 2013 در امارات کیوریت کردم که به لحاظ تکنیکی خلاقیت هنری با ضایعات است و محتوای آن ارتباط و همدلی میان انسان‌ها بود. حدود 30 هنرمند از تمام جهان آمدند و در یک ورک‌شاپ به مدت یک ماه کار کردند که 116 مجسمه در قطعات مختلف خلق شد. کار یک کیوریتور بستگی به این دارد که با چه قدرت و شناختی هنرمندان حرفه‌ای و آماتور را مشخص کند. اگر محتوا، تکنیک، سبک و در حقیقت ساختار بصری آثار موردنظر باشد، خودبه‌خود ملاکی برای گزینش می‌شود اما میزان حرفه‌ای‌بودن یا غیرحرفه‌ای‌بودن آثار معمولا از طریق شورای هیأت داوری صورت می‌گیرد و معمولا تصمیم‌گیری‌ها در سطح کلان و گزینش‌ها در نمایشگاه‌ها، دوسالانه‌ها و سمپوزیوم‌ها از طریق شورا انجام می‌شود. این شورا شامل هیأت انتخاب و داوران است که عمدتا از همان رشته نیستند و گاهی موسیقی‌دان‌ها، روان‌شناسان، ادیبان یا معماران هم حضور دارند.
‌پس در این میان نقش کیوریتور چیست؟ تفاوت کار شورا با کیوریتور چه می‌شود؟
اگر یک رویداد هیأت انتخاب یا داوری هم نداشته باشد و کیوریتور بخواهد درست کارش را انجام دهد، بهتر است از مشاورانی بهره بگیرد. در ایران اما این موضوع به دلیل تازگی، معمولا براساس سلیقه، رفیق‌بازی و باندبازی اتفاق می‌افتد. حاصل آن را هم می‌بینیم.
‌وضعیت کیوریتورها در خاورمیانه چگونه است و کدام کشورها کیوریتورهای صاحب‌نامی دارند؟
لبنان، ترکیه، قطر و امارات و حتی هندوستان در این زمینه فوق‌العاده عمل می‌کنند. این کشورها با چندین دوسالانه و نمایشگاه‌های مختلف، با تجربه و هوشمندانه و خارج از مقوله‌هایی که در ایران هست، عمل می‌کنند. در ایران مقوله هنر مطرح نیست، بیشتر باندبازی مطرح است و به همین خاطر خیلی از استعدادهای هنری ناشناخته می‌مانند. اگر کسی خارج از محدوده‌های باند عمل کند، محصول کارش درست‌تر و کامل‌تر است؛ مثلا من الان اگر به یک گالری بگویم می‌خواهم درباره بحران در خاورمیانه نمایشگاه بگذارم و اگر گالری‌دار بگوید با هنرمندانی که کار می‌کنم، نمایشگاه برگزار کن، همین مسئله من را محدود می‌کند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.