|

کافه استثنائی

مهرداد حجتی

«یک تلویزیون بزرگ اندازه زمین فوتبال گذاشته‌اند روی دیوار کافه، باید ببینی؛ از اینجا تا آنجا، همه هم میخ نشسته‌اند تا ببینند کدام تیم گل می‌زند بپرند هوا. اصلا یک وضعی. انگار نه انگار کافه است. خیر سرمان آمده‌ایم یک گوشه بنشینیم دو کلام با رفقا اختلاط کنیم ببینیم تو دنیا چه خبر است. آن‌وقت می‌بینی همه چیز کُن فیکون شده. اصلا صدا به صدا نمی‌رسد، چه رسد به اینکه بخواهی آرام هم حرف بزنی. می‌شنوی؟». مشتری میز کناری با موبایل به کسی آن‌سوی خط گزارش می‌داد. تب فوتبال کافه را از وضعیت عادی خارج کرده است. کافه‌چی می‌گفت به خواست مشتری‌ها تلویزیون نصب کرده است. می‌گوید: «این‌طوری مشتری‌های فوتبالی را از دست نمی‌دهم. این هم فرصتی است که باید از آن استفاده کرد». به‌همین‌خاطر است که چند صندلی هم به میزها اضافه کرده است تا تعداد بیشتری دور میزها بنشینند. «دست‌راستی» می‌گوید:
«هرکسی به فکر منفعت خودش است. کسی به رفاه دیگری فکر نمی‌کند. انگار مردم مهم نیستند. هرکس دستش رسیده هر کار که خواسته کرده تا منفعت بیشتری ببرد؛ مثل همین «فیش‌های حقوق». حالا حسابش از دست همه در رفته. هیچ‌کس نمی‌داند در این سال‌ها داشته چه بر سرشان می‌آمده. عجب وضعی شده؟». «دست‌چپی» که سر و صدای زیاد حواسش را پرت کرده، با صدای بلند می‌گوید:
«وضعیت استثنا!».
دست‌راستی که فقط یک وجب با او فاصله دارد، از آن سر میز با فریاد می‌گوید:
«چه گفتی؟».
دست‌چپی بلندتر می‌گوید: «اَبنُرمال. وضعیت را می‌گویم». دست‌راستی با همان فریاد: «از استثنا هم آن‌طرف‌تر. ماهی 300 ‌میلیون مگر می‌شود؟ یعنی اینها این‌قدر «استثنائی» هستند که باید برای «مدیریت استثنائی‌شان» حقوق و پادش «استثنائی» داد؟».
دست‌چپی با همان صدای بلند: «در «وضعیت استثنا» از این معجزه‌ها رخ می‌دهد.
دست‌راستی با همان فریاد: «واقعا».
دست‌چپی با صدای بلند: «منّت هم می‌گذارند؛ لابد». دست‌راستی با فریاد: «منّت برای تخصّص؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «برای «استثنا»‌بودن».
دست‌راستی با فریاد: «چه استثنائی؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «که یکی‌یکدانه‌اند. اینکه نظیرشان پیدا نمی‌شود که اگر بگذارند بروند، کارها می‌خوابد و چرخ مملکت از کار می‌افتد».دست‌راستی با فریاد: «از کجا بدانیم؟ شاید هم خوابید؟».دست‌چپی با صدای بلند: «این یعنی «وضعیت استثنا». اینکه کل امور مملکت به چند نفر وابسته باشد و اگر آنها نباشند، همه کارها لنگ می‌ماند. کلا «وضعیت استثنا» رانت ایجاد می‌کند».دست‌راستی با فریاد: «پُر بَدَک نیست. اینکه بتوانی بین 80 ‌میلیون آدم «استثنا» باشی! عجب «وضعیتی» است!».دست‌چپی با صدای بلند: «به‌همین‌دلیل به این «وضعیت» می‌گویند «استثنا»، چون «عادی» نیست. در شرایط عادی وضع روال عادی دارد. هر چیزی سر جای خودش است. هر روز با کشف یک وضعیت «غیرعادی» شگفت‌زده نمی‌شویم». شگفتی «از ویژگی‌های «وضعیت استثنا» است. اینکه کودک 10‌ساله‌ای با تیر و تخته بتواند در زیر زمین خانه‌اش«انرژی هسته‌ای» تولید کند! و یا فردی بدون داشتن وسایل اکتشاف، با چشم غیرمسلح بتواند ذخایر و معادن نهفته در زیرزمین را ببیند و حتی نوع مواد کانی‌اش را تشخیص دهد! «استثنا» است».دست‌راستی با فریاد: «داشتیم از امروز حرف می‌زدیم، نه دیروز. موضوع آن کودک هسته‌ای و آن مرد معدن‌یاب مال گذشته است. گذشته هم تمام شد و رفت. الان داریم از «فیش‌های نجومی» در دوره دولت «اعتدال و امید» حرف می‌زنیم، نه «دولت مهرورزی».دست‌چپی با صدای بلند: «نشد. آن‌موقع و این‌موقع ندارد. «فساد» فساد است. آن دولت و این دولت هم ندارد. چه «مهرورزی» چه «اعتدال و امید». نباید کتمان کرد. همین کتمان پدر همه را درآورده. این در ادامه همان گذشته است. انکار نباید کرد».
دست‌راستی با فریاد: «ما چه را کتمان کرده‌ایم؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «گذشته را».
دست‌راستی با فریاد: «کتمان نکرده‌ایم».
دست‌چپی با صدای بلند: «همین الان گذشته را انکار کردی!».
دست‌راستی با فریاد: «گفتم گذشته تمام شده رفته. دیگر چیزی نگفتم».
دست‌چپی با صدای بلند: «پس انکار نمی‌کنی؟».
دست‌راستی با فریاد: «چه را؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «اینکه رئیس دولت مهرورزی به «استثنا» علاقه داشت؟».
دست‌راستی با فریاد: «بر منکرش لعنت».
گارسون چند دقیقه‌ای هست که بالای سرشان ایستاده و می‌خواهد سفارش بگیرد. از فرط جنجال و هیاهو صدایش به آن دو نمی‌رسد. به خودش می‌گوید: «توی عجب «وضعیتی» ‌گیر کرده‌ام!».

«یک تلویزیون بزرگ اندازه زمین فوتبال گذاشته‌اند روی دیوار کافه، باید ببینی؛ از اینجا تا آنجا، همه هم میخ نشسته‌اند تا ببینند کدام تیم گل می‌زند بپرند هوا. اصلا یک وضعی. انگار نه انگار کافه است. خیر سرمان آمده‌ایم یک گوشه بنشینیم دو کلام با رفقا اختلاط کنیم ببینیم تو دنیا چه خبر است. آن‌وقت می‌بینی همه چیز کُن فیکون شده. اصلا صدا به صدا نمی‌رسد، چه رسد به اینکه بخواهی آرام هم حرف بزنی. می‌شنوی؟». مشتری میز کناری با موبایل به کسی آن‌سوی خط گزارش می‌داد. تب فوتبال کافه را از وضعیت عادی خارج کرده است. کافه‌چی می‌گفت به خواست مشتری‌ها تلویزیون نصب کرده است. می‌گوید: «این‌طوری مشتری‌های فوتبالی را از دست نمی‌دهم. این هم فرصتی است که باید از آن استفاده کرد». به‌همین‌خاطر است که چند صندلی هم به میزها اضافه کرده است تا تعداد بیشتری دور میزها بنشینند. «دست‌راستی» می‌گوید:
«هرکسی به فکر منفعت خودش است. کسی به رفاه دیگری فکر نمی‌کند. انگار مردم مهم نیستند. هرکس دستش رسیده هر کار که خواسته کرده تا منفعت بیشتری ببرد؛ مثل همین «فیش‌های حقوق». حالا حسابش از دست همه در رفته. هیچ‌کس نمی‌داند در این سال‌ها داشته چه بر سرشان می‌آمده. عجب وضعی شده؟». «دست‌چپی» که سر و صدای زیاد حواسش را پرت کرده، با صدای بلند می‌گوید:
«وضعیت استثنا!».
دست‌راستی که فقط یک وجب با او فاصله دارد، از آن سر میز با فریاد می‌گوید:
«چه گفتی؟».
دست‌چپی بلندتر می‌گوید: «اَبنُرمال. وضعیت را می‌گویم». دست‌راستی با همان فریاد: «از استثنا هم آن‌طرف‌تر. ماهی 300 ‌میلیون مگر می‌شود؟ یعنی اینها این‌قدر «استثنائی» هستند که باید برای «مدیریت استثنائی‌شان» حقوق و پادش «استثنائی» داد؟».
دست‌چپی با همان صدای بلند: «در «وضعیت استثنا» از این معجزه‌ها رخ می‌دهد.
دست‌راستی با همان فریاد: «واقعا».
دست‌چپی با صدای بلند: «منّت هم می‌گذارند؛ لابد». دست‌راستی با فریاد: «منّت برای تخصّص؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «برای «استثنا»‌بودن».
دست‌راستی با فریاد: «چه استثنائی؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «که یکی‌یکدانه‌اند. اینکه نظیرشان پیدا نمی‌شود که اگر بگذارند بروند، کارها می‌خوابد و چرخ مملکت از کار می‌افتد».دست‌راستی با فریاد: «از کجا بدانیم؟ شاید هم خوابید؟».دست‌چپی با صدای بلند: «این یعنی «وضعیت استثنا». اینکه کل امور مملکت به چند نفر وابسته باشد و اگر آنها نباشند، همه کارها لنگ می‌ماند. کلا «وضعیت استثنا» رانت ایجاد می‌کند».دست‌راستی با فریاد: «پُر بَدَک نیست. اینکه بتوانی بین 80 ‌میلیون آدم «استثنا» باشی! عجب «وضعیتی» است!».دست‌چپی با صدای بلند: «به‌همین‌دلیل به این «وضعیت» می‌گویند «استثنا»، چون «عادی» نیست. در شرایط عادی وضع روال عادی دارد. هر چیزی سر جای خودش است. هر روز با کشف یک وضعیت «غیرعادی» شگفت‌زده نمی‌شویم». شگفتی «از ویژگی‌های «وضعیت استثنا» است. اینکه کودک 10‌ساله‌ای با تیر و تخته بتواند در زیر زمین خانه‌اش«انرژی هسته‌ای» تولید کند! و یا فردی بدون داشتن وسایل اکتشاف، با چشم غیرمسلح بتواند ذخایر و معادن نهفته در زیرزمین را ببیند و حتی نوع مواد کانی‌اش را تشخیص دهد! «استثنا» است».دست‌راستی با فریاد: «داشتیم از امروز حرف می‌زدیم، نه دیروز. موضوع آن کودک هسته‌ای و آن مرد معدن‌یاب مال گذشته است. گذشته هم تمام شد و رفت. الان داریم از «فیش‌های نجومی» در دوره دولت «اعتدال و امید» حرف می‌زنیم، نه «دولت مهرورزی».دست‌چپی با صدای بلند: «نشد. آن‌موقع و این‌موقع ندارد. «فساد» فساد است. آن دولت و این دولت هم ندارد. چه «مهرورزی» چه «اعتدال و امید». نباید کتمان کرد. همین کتمان پدر همه را درآورده. این در ادامه همان گذشته است. انکار نباید کرد».
دست‌راستی با فریاد: «ما چه را کتمان کرده‌ایم؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «گذشته را».
دست‌راستی با فریاد: «کتمان نکرده‌ایم».
دست‌چپی با صدای بلند: «همین الان گذشته را انکار کردی!».
دست‌راستی با فریاد: «گفتم گذشته تمام شده رفته. دیگر چیزی نگفتم».
دست‌چپی با صدای بلند: «پس انکار نمی‌کنی؟».
دست‌راستی با فریاد: «چه را؟».
دست‌چپی با صدای بلند: «اینکه رئیس دولت مهرورزی به «استثنا» علاقه داشت؟».
دست‌راستی با فریاد: «بر منکرش لعنت».
گارسون چند دقیقه‌ای هست که بالای سرشان ایستاده و می‌خواهد سفارش بگیرد. از فرط جنجال و هیاهو صدایش به آن دو نمی‌رسد. به خودش می‌گوید: «توی عجب «وضعیتی» ‌گیر کرده‌ام!».

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.