مردم اسپانیا هم به پای صندوقهای رأی میروند
پایانی برای بحران سیاسی
اردشیر زارعیقنواتی: در اسپانیا بعد از چهار ماه شکست مذاکرات فشرده بین چهار حزب اصلی این کشور برای توافق برای تشکیل یک دولت ائتلافی، با انحلال پارلمان به دستور «فلیپه ششم»، پادشاه این کشور، مردم باید بار دیگر به پای صندوقهای رأی بروند.
هرچند حزب حاکم «مردم» در انتخابات ماه دسامبر موفق شد 123 کرسی از مجموع 350 کرسی پارلمان را کسب کند، اما به دلیل کسبنکردن حدنصاب لازم، موفق به تمدید دوران صدارت «ماریانو راخوی»، نخستوزیر راستگرای این کشور، نشد. از طرف دیگر، هیچکدام از احزاب بزرگ اپوزیسیون نیز به دلیل پراکندگی آرای آنان و تفاوتهای اساسی در سیاستهای کلان بین خود نتوانستند برای تشکیل دولت ائتلافی به توافق برسند. این بست چهارماهه در عرصه سیاسی اسپانیا انتخابات زودرس پارلمانی را ناگزیر کرد و امروز بار دیگر این احزاب در رقابت با هم وارد گود انتخاباتی میشوند؛ آنهم در شرایطی که هیچکدام از این احزاب قادر به کسب اکثریت نسبی آرا نیستند. در دور قبل هرچند راخوی توانست موافقت حزب راست میانه «سیودادانوس» را که 40 کرسی داشت جلب کند، اما جمع کرسیهای این دو حزب به حدنصاب لازم 176 کرسی نرسید. مذاکرات حزب مردم با حزب «سوسیالیست» رقیب سنتی خود با 90 کرسی نیز با شکست روبهرو شد و از همان ابتدا نیز حزب چپ رادیکال «پودموس» اعلام کرد تحت هیچ شرایطی با حزب راستگرای مردم وارد ائتلاف نخواهد شد. بعد از شکست حزب مردم برای تشکیل دولت ائتلافی از طرف پادشاه این
مأموریت به حزب سوسیالیست سپرده شد که امیدهای آنان برای جلب رضایت حزب پودموس به دلیل اختلاف محتوایی دو حزب حول بودونبود سیاست «ریاضت اقتصادی» راه به جایی نبرد و در مرحله سوم نیز چپ رادیکال با 69 کرسی که مواضعی متفاوت از سه حزب دیگر داشت، امکان تشکیل دولت ائتلافی را پیدا نکرد.
آنچه هماکنون در اسپانیا میگذرد، تا حدود زیادی متأثر از بیماری ساختار اتحادیه اروپا و شکست سیاستهای ریاضتی در سالهای اخیر بوده است که این جوامع را بهشدت قطبی کرده و امکان مصالحه و تعامل حول یک برنامه و دولت ائتلافی را سخت میکند.
انتخابات امروز اسپانیا در شرایطی برگزار میشود که بریتانیاییها به همهپرسی خروج از اتحادیه اروپا رأی دادند. با توجه به درهمتنیدگی و پیوند بین اعضای اتحادیه اروپا و تأثیر مباحث موردنظر مردم این کشورها حول موضوعاتی مانند برنامه ریاضت اقتصادی، مهاجرت، رشد بیکاری، ناخرسندی از سیاستهای بروکسل، بحران اقتصادی در سطح اتحادیه و رشد گرایشات راست افراطی از یکسو و تقویت گرایش به سمت سیاستهای چپ رادیکال از سوی دیگر، به نظر میرسد نتیجه همهپرسی بریتانیا میتواند تأثیر بزرگی بر انتخابات پارلمانی اسپانیا بگذارد.
بنا بر نظرسنجیهای انجامگرفته در این دور از انتخابات اسپانیا، تغییرات اساسی در اصل معادله انجام نخواهد گرفت و فقط میتواند منجر به جابهجایی در جایگاه احزاب چهارگانه شود. پیشبینی میشود حزب پودموس در این دور از انتخابات بتواند جایگاه دوم را کسب کرده و حزب سوسیالیست را به مرتبه پایینتری سوق دهد که این شکست برای سوسیالیستها بسیار پرهزینه خواهد بود.
هرچند هنوز هیچ نظرسنجیای از احتمال کسب جایگاه اول پودموس سخن نگفته است، اما پس از آری مردم بریتانیا، این احتمال که چپهای رادیکال بتوانند حزب مردم را نیز به زیر بکشند، قوت گرفته است.
اما در چنین شرایطی به دلیل خشم رهبران اتحادیه از احتمال فروپاشی دومینویی اتحادیه اروپا، دخالت فعالتر آنان برای ایجاد اجماع بین سه حزب مردم، سوسیالیست و سیودادانوس جزمتر شده و کارشکنی در تشکیل دولت ائتلافی به رهبری پودموس سختتر میشود.
موج ضدسیستمی که هماکنون از آمریکا تا اروپا گسترش یافته، شانس حزب پودموس برای کسب آرایی بیش از دور گذشته را بیشتر کرده است اما این گرایش هنوز به میزانی نیست که بتواند برای آنان اکثریت کرسیهای پارلمان را به همراه داشته باشد. هرچند پودموس امکان این را دارد که بتواند حمایت احزاب کوچک، ازجمله کمونیستها و ملیگرایان «کاتالونیا» و «باسک» را به خود جلب کند، ولی بدون جلب نظر یکی از چهار حزب اصلی، توان تشکیل دولت ائتلافی را نخواهد داشت.
از طرف دیگر، سقوط آرا و اعتبار حزب سوسیالیست میتواند انگیزهای باشد برای تندادن به یک ائتلاف بزرگ با حزب مردم که به دلیل همسویی نسبی حزب سیودادانوس با این طیف، هنوز شانس جناح راست را نسبت به چپ رادیکال برای تشکیل دولت ائتلافی بیشتر میکند. فقط در صورت درسگیری حزب سوسیالیست از تجربه این شکست احتمالی و بازگشت به مطالبات سنتی سوسیالدموکراسی اروپایی برای رسیدن به دولت رفاه، میتواند رهبران این حزب را وادار به نزدیکی با حزب پودموس برای تشکیل یک دولت ائتلافی کند. بههمیندلیل و براساس ارزیابی در چارچوب منطق سیاسی وضعیت سیاسی اسپانیای امروز، از قبل نمیتوان به صورت قاطع هیچ نوع پیشبینیای درباره چیدمان سیاسی آینده این کشور داشت. از طرف دیگر، نتیجه همهپرسی بریتانیا بدونشک بهعنوان یک تجربه و هشدار نسبت به سیاستهای شکستخورده کنونی آن، میتواند مورد استفاده قرار گرفته و دراینصورت امکان تغییر در پارامترهای سیاست در اسپانیا هم تأثیر تعیینکنندهای بر جای خواهد گذاشت.
اردشیر زارعیقنواتی: در اسپانیا بعد از چهار ماه شکست مذاکرات فشرده بین چهار حزب اصلی این کشور برای توافق برای تشکیل یک دولت ائتلافی، با انحلال پارلمان به دستور «فلیپه ششم»، پادشاه این کشور، مردم باید بار دیگر به پای صندوقهای رأی بروند.
هرچند حزب حاکم «مردم» در انتخابات ماه دسامبر موفق شد 123 کرسی از مجموع 350 کرسی پارلمان را کسب کند، اما به دلیل کسبنکردن حدنصاب لازم، موفق به تمدید دوران صدارت «ماریانو راخوی»، نخستوزیر راستگرای این کشور، نشد. از طرف دیگر، هیچکدام از احزاب بزرگ اپوزیسیون نیز به دلیل پراکندگی آرای آنان و تفاوتهای اساسی در سیاستهای کلان بین خود نتوانستند برای تشکیل دولت ائتلافی به توافق برسند. این بست چهارماهه در عرصه سیاسی اسپانیا انتخابات زودرس پارلمانی را ناگزیر کرد و امروز بار دیگر این احزاب در رقابت با هم وارد گود انتخاباتی میشوند؛ آنهم در شرایطی که هیچکدام از این احزاب قادر به کسب اکثریت نسبی آرا نیستند. در دور قبل هرچند راخوی توانست موافقت حزب راست میانه «سیودادانوس» را که 40 کرسی داشت جلب کند، اما جمع کرسیهای این دو حزب به حدنصاب لازم 176 کرسی نرسید. مذاکرات حزب مردم با حزب «سوسیالیست» رقیب سنتی خود با 90 کرسی نیز با شکست روبهرو شد و از همان ابتدا نیز حزب چپ رادیکال «پودموس» اعلام کرد تحت هیچ شرایطی با حزب راستگرای مردم وارد ائتلاف نخواهد شد. بعد از شکست حزب مردم برای تشکیل دولت ائتلافی از طرف پادشاه این
مأموریت به حزب سوسیالیست سپرده شد که امیدهای آنان برای جلب رضایت حزب پودموس به دلیل اختلاف محتوایی دو حزب حول بودونبود سیاست «ریاضت اقتصادی» راه به جایی نبرد و در مرحله سوم نیز چپ رادیکال با 69 کرسی که مواضعی متفاوت از سه حزب دیگر داشت، امکان تشکیل دولت ائتلافی را پیدا نکرد.
آنچه هماکنون در اسپانیا میگذرد، تا حدود زیادی متأثر از بیماری ساختار اتحادیه اروپا و شکست سیاستهای ریاضتی در سالهای اخیر بوده است که این جوامع را بهشدت قطبی کرده و امکان مصالحه و تعامل حول یک برنامه و دولت ائتلافی را سخت میکند.
انتخابات امروز اسپانیا در شرایطی برگزار میشود که بریتانیاییها به همهپرسی خروج از اتحادیه اروپا رأی دادند. با توجه به درهمتنیدگی و پیوند بین اعضای اتحادیه اروپا و تأثیر مباحث موردنظر مردم این کشورها حول موضوعاتی مانند برنامه ریاضت اقتصادی، مهاجرت، رشد بیکاری، ناخرسندی از سیاستهای بروکسل، بحران اقتصادی در سطح اتحادیه و رشد گرایشات راست افراطی از یکسو و تقویت گرایش به سمت سیاستهای چپ رادیکال از سوی دیگر، به نظر میرسد نتیجه همهپرسی بریتانیا میتواند تأثیر بزرگی بر انتخابات پارلمانی اسپانیا بگذارد.
بنا بر نظرسنجیهای انجامگرفته در این دور از انتخابات اسپانیا، تغییرات اساسی در اصل معادله انجام نخواهد گرفت و فقط میتواند منجر به جابهجایی در جایگاه احزاب چهارگانه شود. پیشبینی میشود حزب پودموس در این دور از انتخابات بتواند جایگاه دوم را کسب کرده و حزب سوسیالیست را به مرتبه پایینتری سوق دهد که این شکست برای سوسیالیستها بسیار پرهزینه خواهد بود.
هرچند هنوز هیچ نظرسنجیای از احتمال کسب جایگاه اول پودموس سخن نگفته است، اما پس از آری مردم بریتانیا، این احتمال که چپهای رادیکال بتوانند حزب مردم را نیز به زیر بکشند، قوت گرفته است.
اما در چنین شرایطی به دلیل خشم رهبران اتحادیه از احتمال فروپاشی دومینویی اتحادیه اروپا، دخالت فعالتر آنان برای ایجاد اجماع بین سه حزب مردم، سوسیالیست و سیودادانوس جزمتر شده و کارشکنی در تشکیل دولت ائتلافی به رهبری پودموس سختتر میشود.
موج ضدسیستمی که هماکنون از آمریکا تا اروپا گسترش یافته، شانس حزب پودموس برای کسب آرایی بیش از دور گذشته را بیشتر کرده است اما این گرایش هنوز به میزانی نیست که بتواند برای آنان اکثریت کرسیهای پارلمان را به همراه داشته باشد. هرچند پودموس امکان این را دارد که بتواند حمایت احزاب کوچک، ازجمله کمونیستها و ملیگرایان «کاتالونیا» و «باسک» را به خود جلب کند، ولی بدون جلب نظر یکی از چهار حزب اصلی، توان تشکیل دولت ائتلافی را نخواهد داشت.
از طرف دیگر، سقوط آرا و اعتبار حزب سوسیالیست میتواند انگیزهای باشد برای تندادن به یک ائتلاف بزرگ با حزب مردم که به دلیل همسویی نسبی حزب سیودادانوس با این طیف، هنوز شانس جناح راست را نسبت به چپ رادیکال برای تشکیل دولت ائتلافی بیشتر میکند. فقط در صورت درسگیری حزب سوسیالیست از تجربه این شکست احتمالی و بازگشت به مطالبات سنتی سوسیالدموکراسی اروپایی برای رسیدن به دولت رفاه، میتواند رهبران این حزب را وادار به نزدیکی با حزب پودموس برای تشکیل یک دولت ائتلافی کند. بههمیندلیل و براساس ارزیابی در چارچوب منطق سیاسی وضعیت سیاسی اسپانیای امروز، از قبل نمیتوان به صورت قاطع هیچ نوع پیشبینیای درباره چیدمان سیاسی آینده این کشور داشت. از طرف دیگر، نتیجه همهپرسی بریتانیا بدونشک بهعنوان یک تجربه و هشدار نسبت به سیاستهای شکستخورده کنونی آن، میتواند مورد استفاده قرار گرفته و دراینصورت امکان تغییر در پارامترهای سیاست در اسپانیا هم تأثیر تعیینکنندهای بر جای خواهد گذاشت.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.