|

من امیرحسین، یکی از 11 میلیون

مهسا علی‌بیگی: به چشم‌هایش که نگاه می‌کنی، همان معصومیتی را می‌بینی که در چشمان همه کودکان پنج‌ساله موج می‌زند. اما کافی است دهان باز کند تا کلمات رکیکی را بشنوی که حتی نجواکردن آنها نیز سخت است. این قصه امیرحسین است. او یکی از همان 11 میلیون حاشیه‌نشینی است که «عبدالرضا رحمانی‌فضلی»، وزیر کشور، در گزارش خود به مجلس بر حضورشان در کشور صحه گذاشته بود. امیرحسین در شهرک ولی‌عصر(عج) یا همان محله معروف به پاسگاه نعمت‌آباد زندگی می‌کند. زندگی؟ شاید نتوان نامش را زندگی گذاشت. زندگی برای یک کودک پنج‌ساله یعنی دویدن، بازی‌کردن و خندیدن؛ اما امیرحسین از سوی جوانان و نوجوانان هم‌محله‌اش تا این سن بارها مورد آزار واقع شده است و این موضوع، کودکی او را تبدیل به یک دوران بلوغ پرتب‌وتاب کرده است. همان‌طور که کلامش نیز پر است از کلماتی با دلالت‌های آشکار و پنهان خشونت‌زا. او با مشکلی مواجه است که جامعه‌شناسان آن را «اختلال در اجتماعی‌شدن جنسی» می‌نامند. اما این تنها تعرض نیست که او را به این نقطه رسانده است. وقتی در خانه‌ای روزگار می‌گذرانی که مساحتش به 40 مترمربع هم نمی‌رسد و به‌جز والدینت، سه خواهر و برادر هم داری که در همان اتاق شب‌ها سر بر بالین می‌گذارند، چیزهایی را تجربه می‌کنی که دیگران سال‌ها بعدتر درباره آن می‌شنوند و می‌گویند. این «اتاق‌نشینی» برای امیرحسین و دیگر کودکان محله پاسگاه نعمت‌آباد یعنی مشاهده رابطه پدر و مادر و تکرار آن در کوچه که زمینه‌ساز تعرض خواهد بود. جاده قدیم ساوه که روزگاری کلانتری 153 در کنار آن قرار داشت، حالا مملو از اتاق‌هایی است که نام خانه بر آن گذاشته شده و امیرحسین‌های زیادی در آنها روز را شب و شب را روز می‌کنند. اتاقی که در یک سوی آن اجاق و یخچالی قرار گرفته و قلمرو مادر خانواده است و در سوی دیگر چندین دست رختخواب روی هم چیده شده و با یک موکت سخت و رنگ‌ورورفته مفروش شده است. مادر روزها در همین اتاق غذا آماده می‌کند و امیرحسین و دیگر خواهران و برادرانش را برای بازی به کوچه می‌فرستد. البته خودش هم گاهی برای شستن رخت‌ها و ظرف‌ها به کوچه می‌رود. اما بیش از آنکه شاهد بازی‌کردن فرزندش، امیرحسین، با بچه‌های هم‌سن‌وسال باشد، شاهد دعواهای اوست. امیرحسین همان‌طور که از ارتباط صحیح و سالم با بزرگسالان محروم است، توان ارتباط با کودکان هم‌سن را هم ندارد. او به‌ندرت می‌تواند با کودک دیگری بدون آنکه او را کتک نزند یا نسبت به او فحاشی نکند، کنار بیاید. شب که می‌شود رختخواب پدر و مادر و امیرحسین و بقیه کودکان در کنار هم پهن می‌شود و همه کنار هم می‌خوابند. صبح فردا دوباره زمانی است برای تجربه خشونت و تعرض. امیرحسین تنها کودکی نیست که با چنین معضلاتی روبه‌روست. سکونتگاه‌های غیررسمی که در حاشیه تهران قد علم کرده‌اند از امیرحسین‌ها پر است؛ پاسگاه نعمت‌آباد، اسلام‌آباد، بهارستان و چندین و چند سکونتگاه غیررسمی دیگر در کشور وجود دارد که گاهی حتی شاهد اتفاق‌هایی خشن‌تر مانند قتل «ستایش قریشی»، کودک شش‌ساله افغانستانی، هم هستند. امیرحسین البته شانس این را داشته که پسر بوده. دختران این محله‌ها به گفته یکی از ساکنان محله گلستان، از شهرهای شهرستان بهارستان، که بنگاه معاملات املاک دارد، تن به ازدواج زودهنگام می‌دهند تا از شر تعرضات جنسی بیشتر که گاهی از سوی پدر معتاد به آنها روا داشته می‌شود، در امان بمانند. در این میان شاید این بهترین راه باشد؛ چراکه معمولا سیاست‌های دولت‌ها سکوت در برابر حاشینه‌نشینی و تبعات آن است و فعالان اجتماعی نیز کاری جز آگاه‌سازی از دستشان برنمی‌آید. فعالان اجتماعی اخیرا تلاش کرده‌اند با انتشار و توزیع کتاب‌هایی مثل «لک‌لکی در کار نیست» در محله پاسگاه نعمت‌آباد، آگاهی کودکان این محله درباره مسائل جنسی را بالا ببرند.

مهسا علی‌بیگی: به چشم‌هایش که نگاه می‌کنی، همان معصومیتی را می‌بینی که در چشمان همه کودکان پنج‌ساله موج می‌زند. اما کافی است دهان باز کند تا کلمات رکیکی را بشنوی که حتی نجواکردن آنها نیز سخت است. این قصه امیرحسین است. او یکی از همان 11 میلیون حاشیه‌نشینی است که «عبدالرضا رحمانی‌فضلی»، وزیر کشور، در گزارش خود به مجلس بر حضورشان در کشور صحه گذاشته بود. امیرحسین در شهرک ولی‌عصر(عج) یا همان محله معروف به پاسگاه نعمت‌آباد زندگی می‌کند. زندگی؟ شاید نتوان نامش را زندگی گذاشت. زندگی برای یک کودک پنج‌ساله یعنی دویدن، بازی‌کردن و خندیدن؛ اما امیرحسین از سوی جوانان و نوجوانان هم‌محله‌اش تا این سن بارها مورد آزار واقع شده است و این موضوع، کودکی او را تبدیل به یک دوران بلوغ پرتب‌وتاب کرده است. همان‌طور که کلامش نیز پر است از کلماتی با دلالت‌های آشکار و پنهان خشونت‌زا. او با مشکلی مواجه است که جامعه‌شناسان آن را «اختلال در اجتماعی‌شدن جنسی» می‌نامند. اما این تنها تعرض نیست که او را به این نقطه رسانده است. وقتی در خانه‌ای روزگار می‌گذرانی که مساحتش به 40 مترمربع هم نمی‌رسد و به‌جز والدینت، سه خواهر و برادر هم داری که در همان اتاق شب‌ها سر بر بالین می‌گذارند، چیزهایی را تجربه می‌کنی که دیگران سال‌ها بعدتر درباره آن می‌شنوند و می‌گویند. این «اتاق‌نشینی» برای امیرحسین و دیگر کودکان محله پاسگاه نعمت‌آباد یعنی مشاهده رابطه پدر و مادر و تکرار آن در کوچه که زمینه‌ساز تعرض خواهد بود. جاده قدیم ساوه که روزگاری کلانتری 153 در کنار آن قرار داشت، حالا مملو از اتاق‌هایی است که نام خانه بر آن گذاشته شده و امیرحسین‌های زیادی در آنها روز را شب و شب را روز می‌کنند. اتاقی که در یک سوی آن اجاق و یخچالی قرار گرفته و قلمرو مادر خانواده است و در سوی دیگر چندین دست رختخواب روی هم چیده شده و با یک موکت سخت و رنگ‌ورورفته مفروش شده است. مادر روزها در همین اتاق غذا آماده می‌کند و امیرحسین و دیگر خواهران و برادرانش را برای بازی به کوچه می‌فرستد. البته خودش هم گاهی برای شستن رخت‌ها و ظرف‌ها به کوچه می‌رود. اما بیش از آنکه شاهد بازی‌کردن فرزندش، امیرحسین، با بچه‌های هم‌سن‌وسال باشد، شاهد دعواهای اوست. امیرحسین همان‌طور که از ارتباط صحیح و سالم با بزرگسالان محروم است، توان ارتباط با کودکان هم‌سن را هم ندارد. او به‌ندرت می‌تواند با کودک دیگری بدون آنکه او را کتک نزند یا نسبت به او فحاشی نکند، کنار بیاید. شب که می‌شود رختخواب پدر و مادر و امیرحسین و بقیه کودکان در کنار هم پهن می‌شود و همه کنار هم می‌خوابند. صبح فردا دوباره زمانی است برای تجربه خشونت و تعرض. امیرحسین تنها کودکی نیست که با چنین معضلاتی روبه‌روست. سکونتگاه‌های غیررسمی که در حاشیه تهران قد علم کرده‌اند از امیرحسین‌ها پر است؛ پاسگاه نعمت‌آباد، اسلام‌آباد، بهارستان و چندین و چند سکونتگاه غیررسمی دیگر در کشور وجود دارد که گاهی حتی شاهد اتفاق‌هایی خشن‌تر مانند قتل «ستایش قریشی»، کودک شش‌ساله افغانستانی، هم هستند. امیرحسین البته شانس این را داشته که پسر بوده. دختران این محله‌ها به گفته یکی از ساکنان محله گلستان، از شهرهای شهرستان بهارستان، که بنگاه معاملات املاک دارد، تن به ازدواج زودهنگام می‌دهند تا از شر تعرضات جنسی بیشتر که گاهی از سوی پدر معتاد به آنها روا داشته می‌شود، در امان بمانند. در این میان شاید این بهترین راه باشد؛ چراکه معمولا سیاست‌های دولت‌ها سکوت در برابر حاشینه‌نشینی و تبعات آن است و فعالان اجتماعی نیز کاری جز آگاه‌سازی از دستشان برنمی‌آید. فعالان اجتماعی اخیرا تلاش کرده‌اند با انتشار و توزیع کتاب‌هایی مثل «لک‌لکی در کار نیست» در محله پاسگاه نعمت‌آباد، آگاهی کودکان این محله درباره مسائل جنسی را بالا ببرند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.