|

«محمدعلی کِلِی»، اردوغان را «ناک‌اوت» کرد

با مرگ «محمدعلی کلی»، قهرمان اسطوره بوکس جهان و فعال حقوق اقلیت‌ها و همچنین معترض به جنگ آمریکا در ویتنام، سیل پیام‌های تسلیت و تجلیل از وی در چند روز گذشته جهان را به‌شدت تکان داد. از آنجا که آوازه قهرمان از دنیای ورزش بسیار فراتر می‌رفت، بالطبع بسیاری از سیاست‌مداران و دولتمردان از سراسر جهان نیز برای اینکه از قافله عقب نمانند، هریک به زعم خود از مرگ محمدعلی کِلی استفاده کردند تا برای خود اعتباری فراهم کنند.
مسلمان‌بودن این اسطوره بوکس به همان نسبت که رهبران سیاسی جهان اسلام را به تکاپوی اخلاقی برای کسب اعتبار انداخت، در فضای مجازی نیز فرصتی شد تا بسیاری از کاربران اجتماعی نسبت به میراث وی در نزدیکی به کشورهای مسلمان، مواضع دوگانه نقد و تجلیل را به نمایش بگذارند. ولی در‌این‌بین حداقل بین مخاطبان مسلمان از رؤسای دولت‌ها تا کاربران شبکه‌های اجتماعی، آنچه تا حدود زیادی نادیده گرفته شد، نقش واقعی محمدعلی در تحولات معاصر دوران زندگی او بود که به لحاظ عینی وی را به یک کنشگر اجتماعی در دفاع از حقوق بنیادین اقلیت‌های نژادی - مذهبی، فعال ضدجنگ، تمکین‌نکردن از نهاد قدرت برای تثبیت موقعیت فردی، مبارزه تا آخرین نفس حتی در دوران سخت بیماری پارکینسون و حضور مستمر در کمپین‌های حقوق‌بشری بود که در زیر سایه ستایش‌های متملقانه فراموش می‌شد.
مراسم خاک‌سپاری محمدعلی کلی جمعه دهم ژوئن در زادگاه وی شهر «لویی ویل» در ایالت کنتاکی با حضور رهبران، شخصیت‌های جهانی و بیش از 14‌هزار نفر از مردم هوادار این بوکسور سنگین‌وزن جهان انجام شد. این مراسم پرشکوه و مردمی هرچند درخور این قهرمان بزرگ بود، اما در حاشیه آن، اتفاقی افتاد که تا حدود زیادی بار دیگر نام و یاد قهرمان کلی را با تصمیم خانواده وی و برگزارکنندگان مراسم، به آخرین مبارزه او در رینگ بوکس سیاست کشاند.
رئیس‌جمهوری ترکیه، «رجب طیب اردوغان»، که عادت به مطرح‌شدن و خودنمایی در مراسم‌های جهانی دارد، این‌بار نیز طبق همین عادت، رهسپار مراسمی شد که از پیش برای آن برنامه‌ریزی کرده بود. به نظر آقای اردوغان، محمدعلی چون مسلمان بود وی به‌عنوان رهبر کشور بزرگی از جهان اسلام حق خود می‌دید که بر این میراث مهر خویش را بکوبد و به‌نوعی این قهرمان جهانی را مصادره‌به‌مطلوب کند. اردوغان که در دو سال اخیر به‌شدت خود را درگیر جنگ با اقلیت کُرد ساکن ترکیه، همدستی با تروریست‌های بنیادگرا ازجمله «داعش» و «جبهه النصره» در جنگ سوریه، حکومت اقتدارگرای نوعثمانی، سرکوب رسانه‌های منتقد، حذف سیاست‌مداران مخالف و نقض روندهای دموکراتیک در عرصه داخلی ترکیه کرده است، از این فرصت با حضور خود در مراسم تدفین کلی نیز می‌خواست در راستای اهداف خود بهره ببرد.
حضور اردوغان در مراسم خواندن نماز بر جنازه محمدعلی کلی به‌همین‌دلیل برای وی بیش از آنچه نشانه تجلیل از قهرمان باشد، به‌عنوان یک فرصت برای مطرح‌کردن خود به‌عنوان رهبر بزرگ جهان اسلام تلقی می‌شد. اما این‌بار خانواده و برگزار‌کنندگان مراسم به تأسی از میراث جهانی و صلح‌جویانه محمدعلی، که به‌خوبی دست اردوغان را خوانده بودند، مرعوب قدرت و تعارفات دیپلماتیک نشده و اسم وی و شاه اردن را از فهرست سخنرانان مراسم حذف کردند.
رئیس‌جمهوری ترکیه که این روزها معمولا هیچ نوع مخالفتی با خود را برنمی‌تابد، بلافاصله با خشم بدون شرکت در مراسم تدفین راه بازگشت به ترکیه را برگزید. بازگشت اردوغان در میانه مراسم بزرگداشت قهرمان بوکس به حاشیه تبدیل شد که کمتر از «متن» نبود. به‌همین‌دلیل به‌جرئت می‌توان ادعا کرد محمدعلی کلی حتی بعد از مرگ خود نیز در مبارزه با اقتدارگرایی و در آخرین بازی خود در رینگ، کسی را ناک‌اوت کرد که بسیار قوی‌تر از «جورج فورمن»، رقیب افسانه دوران حیاتش، بود. هرچند این رخداد درسی فراموش‌نشدنی برای اردوغان بود، ولی روحیه و منش وی ظاهرا پندآموز نیست و هنوز از این بیراهه نرسیده به کشور، وکلای وی علیه 11 نفر از نمایندگان ترک‌تبار مجلس آلمان (بوندس‌تاک) به دلیل رأی آنان به قطع‌نامه «نسل‌کشی» ارامنه در دوران عثمانی در جنگ جهانی اول شکایت‌نامه را ارسال کردند تا پرونده دومی باشد برای الحاق به پرونده که قبلا علیه طنزپرداز آلمانی به دلیل انتقاد از اردوغان در دادگاه‌های آلمان گشوده شده بود. هرچند محمدعلی کلی و جورج فورمن دو قهرمان بوکس و حریف همیشگی بودند که در رینگ با هم مبارزه می‌کردند، ولی ناک‌اوت‌شدن‌های فورمن هرگز نتوانست مانع شود تا در همان روز مرگ رقیب خود به‌صراحت بگوید: «امروز بهترین بخش از زندگی خود را از دست دادم». درصورتی‌که در مبارزه کلی با اردوغان، به نظر نمی‌رسد رقیب از این ناک‌اوت‌شدن درس‌های لازم را گرفته باشد.

با مرگ «محمدعلی کلی»، قهرمان اسطوره بوکس جهان و فعال حقوق اقلیت‌ها و همچنین معترض به جنگ آمریکا در ویتنام، سیل پیام‌های تسلیت و تجلیل از وی در چند روز گذشته جهان را به‌شدت تکان داد. از آنجا که آوازه قهرمان از دنیای ورزش بسیار فراتر می‌رفت، بالطبع بسیاری از سیاست‌مداران و دولتمردان از سراسر جهان نیز برای اینکه از قافله عقب نمانند، هریک به زعم خود از مرگ محمدعلی کِلی استفاده کردند تا برای خود اعتباری فراهم کنند.
مسلمان‌بودن این اسطوره بوکس به همان نسبت که رهبران سیاسی جهان اسلام را به تکاپوی اخلاقی برای کسب اعتبار انداخت، در فضای مجازی نیز فرصتی شد تا بسیاری از کاربران اجتماعی نسبت به میراث وی در نزدیکی به کشورهای مسلمان، مواضع دوگانه نقد و تجلیل را به نمایش بگذارند. ولی در‌این‌بین حداقل بین مخاطبان مسلمان از رؤسای دولت‌ها تا کاربران شبکه‌های اجتماعی، آنچه تا حدود زیادی نادیده گرفته شد، نقش واقعی محمدعلی در تحولات معاصر دوران زندگی او بود که به لحاظ عینی وی را به یک کنشگر اجتماعی در دفاع از حقوق بنیادین اقلیت‌های نژادی - مذهبی، فعال ضدجنگ، تمکین‌نکردن از نهاد قدرت برای تثبیت موقعیت فردی، مبارزه تا آخرین نفس حتی در دوران سخت بیماری پارکینسون و حضور مستمر در کمپین‌های حقوق‌بشری بود که در زیر سایه ستایش‌های متملقانه فراموش می‌شد.
مراسم خاک‌سپاری محمدعلی کلی جمعه دهم ژوئن در زادگاه وی شهر «لویی ویل» در ایالت کنتاکی با حضور رهبران، شخصیت‌های جهانی و بیش از 14‌هزار نفر از مردم هوادار این بوکسور سنگین‌وزن جهان انجام شد. این مراسم پرشکوه و مردمی هرچند درخور این قهرمان بزرگ بود، اما در حاشیه آن، اتفاقی افتاد که تا حدود زیادی بار دیگر نام و یاد قهرمان کلی را با تصمیم خانواده وی و برگزارکنندگان مراسم، به آخرین مبارزه او در رینگ بوکس سیاست کشاند.
رئیس‌جمهوری ترکیه، «رجب طیب اردوغان»، که عادت به مطرح‌شدن و خودنمایی در مراسم‌های جهانی دارد، این‌بار نیز طبق همین عادت، رهسپار مراسمی شد که از پیش برای آن برنامه‌ریزی کرده بود. به نظر آقای اردوغان، محمدعلی چون مسلمان بود وی به‌عنوان رهبر کشور بزرگی از جهان اسلام حق خود می‌دید که بر این میراث مهر خویش را بکوبد و به‌نوعی این قهرمان جهانی را مصادره‌به‌مطلوب کند. اردوغان که در دو سال اخیر به‌شدت خود را درگیر جنگ با اقلیت کُرد ساکن ترکیه، همدستی با تروریست‌های بنیادگرا ازجمله «داعش» و «جبهه النصره» در جنگ سوریه، حکومت اقتدارگرای نوعثمانی، سرکوب رسانه‌های منتقد، حذف سیاست‌مداران مخالف و نقض روندهای دموکراتیک در عرصه داخلی ترکیه کرده است، از این فرصت با حضور خود در مراسم تدفین کلی نیز می‌خواست در راستای اهداف خود بهره ببرد.
حضور اردوغان در مراسم خواندن نماز بر جنازه محمدعلی کلی به‌همین‌دلیل برای وی بیش از آنچه نشانه تجلیل از قهرمان باشد، به‌عنوان یک فرصت برای مطرح‌کردن خود به‌عنوان رهبر بزرگ جهان اسلام تلقی می‌شد. اما این‌بار خانواده و برگزار‌کنندگان مراسم به تأسی از میراث جهانی و صلح‌جویانه محمدعلی، که به‌خوبی دست اردوغان را خوانده بودند، مرعوب قدرت و تعارفات دیپلماتیک نشده و اسم وی و شاه اردن را از فهرست سخنرانان مراسم حذف کردند.
رئیس‌جمهوری ترکیه که این روزها معمولا هیچ نوع مخالفتی با خود را برنمی‌تابد، بلافاصله با خشم بدون شرکت در مراسم تدفین راه بازگشت به ترکیه را برگزید. بازگشت اردوغان در میانه مراسم بزرگداشت قهرمان بوکس به حاشیه تبدیل شد که کمتر از «متن» نبود. به‌همین‌دلیل به‌جرئت می‌توان ادعا کرد محمدعلی کلی حتی بعد از مرگ خود نیز در مبارزه با اقتدارگرایی و در آخرین بازی خود در رینگ، کسی را ناک‌اوت کرد که بسیار قوی‌تر از «جورج فورمن»، رقیب افسانه دوران حیاتش، بود. هرچند این رخداد درسی فراموش‌نشدنی برای اردوغان بود، ولی روحیه و منش وی ظاهرا پندآموز نیست و هنوز از این بیراهه نرسیده به کشور، وکلای وی علیه 11 نفر از نمایندگان ترک‌تبار مجلس آلمان (بوندس‌تاک) به دلیل رأی آنان به قطع‌نامه «نسل‌کشی» ارامنه در دوران عثمانی در جنگ جهانی اول شکایت‌نامه را ارسال کردند تا پرونده دومی باشد برای الحاق به پرونده که قبلا علیه طنزپرداز آلمانی به دلیل انتقاد از اردوغان در دادگاه‌های آلمان گشوده شده بود. هرچند محمدعلی کلی و جورج فورمن دو قهرمان بوکس و حریف همیشگی بودند که در رینگ با هم مبارزه می‌کردند، ولی ناک‌اوت‌شدن‌های فورمن هرگز نتوانست مانع شود تا در همان روز مرگ رقیب خود به‌صراحت بگوید: «امروز بهترین بخش از زندگی خود را از دست دادم». درصورتی‌که در مبارزه کلی با اردوغان، به نظر نمی‌رسد رقیب از این ناک‌اوت‌شدن درس‌های لازم را گرفته باشد.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.