محمدجواد فتحی:
باید رقابت میکردیم
از رئیس مجلس میخواهیم اعتبارنامه مینو خالقی در صحن بررسی شود
گروه سیاست: محمدجواد فتحی، نماینده مردم تهران در مجلس دهم و از اعضای فراکسیون امید که سابقه عضویت هیأت علمی دانشگاه تهران و همچنین مدیرکل حقوقی سازمان امور دانشجویان و مشاور حقوقی ریاست دانشگاه تهران را در کارنامه دارد، دیروز پس از پایان جلسه علنی مجلس در جمع خبرنگاران، به سؤالات آنها درباره انتخابات هیأترئیسه، وضعیت فراکسیون امید و آخرین پیشنهاد درباره موضوع مینو خالقی پاسخ داد.
بعد از اعلام نتایج انتخابات هیأترئیسه، نقدهایی نسبت به رقابت آقای عارف با آقای لاریجانی مطرح شده است. نظر شما درباره این رقابت چیست؟
به نظر من اگر آقای دکتر عارف کمتر از این تعداد رأی هم داشت، باید رقابت میکرد؛ چون بالاخره ما نماینده یک تفکر غالب در جامعه هستیم و مردم از ما انتظار دارند که این نمایندگی را اینجا ایفا کنیم؛ اما بالاخره یکسری از افراد نیاز دارند که بیرون از اینجا تظاهر به اصلاحطلبی داشته باشند و مردم آنها را اصلاحطلب بدانند؛ ولی خودشان واقعا چنین تفکری ندارند و ما هم این افراد را میشناسیم. برخی از این افراد در جلسات ما میآمدند و نظر میدادند و بعضی از آنها اتفاقا خیلی نظرات تندی هم میدادند؛ اما میدانستیم که به آقای دکتر عارف رأی نمیدهند. ما خودمان میدانستیم که همه افرادی که در جلسات ما شرکت میکنند، به آقای عارف رأی نمیدهند؛ اما باوجود همین شرایط هم میگویم باید این رقابت انجام میشد. هرچند اگر آن افرادی که میآمدند و اعلام حمایت میکردند، به آقای عارف رأی میدادند، قطعا در نتیجه تأثیر میگذاشت. البته این به معنای تأیید کار آنها نیست. معتقدم که یک نماینده مجلس باید از این نظر صادقانهتر عمل کند.
بهدستآوردن کرسیهای کمتر از هیأترئیسه، نتیجه همین رقابت نبود؟
این اشکالی ندارد. آنچه وزن را مشخص میکند، رأی صریحی است که داده میشود. من میگویم یکی مرد جنگی به از صد هزار. ما اگر 10 نفر باشیم و با برنامه و مبتنی بر اخلاق عمل کنیم، حتما جلوتر و موفقتر خواهیم بود.
بنابر گفته شما، ما اگر این 103 رأی آقای عارف را بهعنوان وزن اصلی آن تفکر در نظر بگیریم، باید برای اجرای «برنامه جامع اصلاحطلبان» و عمل به وعدههایی که به بدنه اجتماعی دادهایم، امیدوار باشیم.
شما مطمئن باشید که برخی از این 103 نفر، عضو فراکسیون امید هم نبودند و به دکتر عارف رأی دادند. من خودم مشخصا یک مورد را دیدم؛ بنابراین این عدد 103 خیلی مرزبندی دقیقی نیست. همیشه هم بین نمایندگان، بخشی هستند که ژلهای عمل میکنند و گاهی به این طرف و گاهی به آن طرف میروند که آنها در این انتخابات همه به سمت آقای لاریجانی رفتند؛ اما نظر شخصی من این است که ما اگر تعداد کم، اما برنامه دقیق و اعتقاد و انسجام داشته باشیم، قطعا برنده خواهیم بود.
الان فراکسیون امید، به اعتبار این نتیجه رأیگیری، فراکسیون اقلیت است یا وضعیت دیگری دارید؟
در مقایسه بین دو فراکسیون اصلی، وضعیت ما بهتر است. اگر دو فراکسیون اصلی را حساب کنید، تعداد ما بیشتر است. عدهای دراینمیان مردد هستند که من به اینها مستقل نمیگویم و شاید اسم خاکستری برای توصیف آنها بهتر باشد. اینها تعدادی هستند که به هر سمت بروند، عدد آن سمت بیشتر میشود. الان دکتر پزشکیان بهعنوان نامزد فراکسیون امید، 154 رأی آورد و ما میدانیم که افرادی که به صورت اعتقادی به جریان سیاسی مقابل ما تعلق دارند، به نامزد فراکسیون امید رأی نمیدهند؛ بنابراین از آن طیف خاکستری برخیها به ایشان رأی دادهاند که اینها در سایر موارد هم احتمالا تمایل به همراهی با فراکسیون امید خواهند داشت.
ما در مجلس قبل، فراکسیونی با هویت اصلاحطلبانه نداشتیم. الان که چنین فراکسیونی شکل گرفته، مردمی که به این تفکر رأی دادهاند و امید دارند، به تحقق چه میزان از وعدهها و مطالبات میتوانند امیدوار باشند؟
قطعا برنامههایی که ما داریم، مبتنی بر تعقلی است که میتوان آن را اجرا کرد. ما برای اجرای این برنامهها حتی به صد عضو هم نیاز نداریم. ما که دنبال بازی سیاسی نیستیم. ما برای اصلاح امور کشور و بهبود وضع زندگی مردم برنامه داریم و قطعا بسیاری از افراد میانه و حتی جناح مقابل هم وقتی ببینند برنامههای ما توأم با عقلانیت است، همراهی خواهند کرد.
بالاخره شما اگر در کمیسیون فرهنگی و اصل 90 و برخی دیگر از کمیسیونها اکثریت نداشته باشید، بسیاری از وعدهها و برنامهها را نمیتوانید انجام دهید.
طبیعتا هر چیزی که ما میگوییم، استثنا هم دارد. از نظر من هم کمیسیونها همه مهم هستند؛ چون ما در همه زمینهها برنامه داریم و اگر بخواهیم کار کنیم، در همه کمیسیونها جای کار هست. آنچه مردم از ما انتظار دارند، وعدههایی است که داده شده، ما هم با تکیه بر قابلیت و توانایی خود در همان مسیر حرکت خود را انجام میدهیم. اینکه در مسیر حرکت چند درصد از نمایندگان با ما همراهی کنند و به نظر ما رأی میدهند یا نه، دیگر در اختیار ما نیست. چه بسا افراد طرف مقابل در یک طرح یا لایحه به سمت ما بیایند و برخی از افراد ما هم برعکس عمل کنند.
نظرتان درباره ائتلافی که بین دو طیف مقابل فراکسیون امید شکل گرفت، چیست؟ فکر میکنید این ائتلاف ادامه خواهد داشت؟
من فکر میکنم رأی اصلی آن طرف همان حدود 80 رأی است و بقیه همان رأیهای ژلهای است. اگر همه اینها بخواهند به یک فراکسیون تبدیل شود، هم به عقیده من خیلی فراکسیون شکنندهای خواهد بود و در ادامه به انشقاق خواهند رسید.
فکر میکنید در چه مواردی میشود با این بخش میانه تعامل کرد؟
من حتی معتقدم با همان افرادی که شما فکر میکنید خیلی تندرو و خشک هستند، هم میشود تعامل کنیم؛ چون وقتی با آنها وارد گفتوگو میشویم، میبینیم آنطور که از بیرون به نظر میآید، نیستند. من روز یکشنبه در شعبه بررسی اعتبارنامه، در حضور دو نفر از چهرههای شاخص آنها بهطور مفصل درباره ضرورت طرح اعتبارنامه خانم مینو خالقی در مجلس صحبت کردم. من با استدلال حقوقی گفتم که باید اعتبارنامه ایشان به مجلس بیاید و این جزء صلاحیت مجلس است و شورای نگهبان اصلا صلاحیت ورود به این قضیه را نداشته است. ما برای حفظ حقوق ملت قسم خوردهایم و این اولین نمونهاش است که میتواند بهعنوان یک آزمون برای ما قلمداد شود. جالب است که بدانید بازخورد حرفهای من در شعبه خیلی خوب بود و همین افرادی که به نظر شما تندرو هستند، هم استدلال من را پذیرفتند.
تا امروز وزارت کشور و رئیسجمهوری و رئیس مجلس و بسیاری از افراد دیگر نظر دادهاند و اتفاقی نیفتاده است. فکر میکنید با نظردادن در شعبه بررسی اعتبارنامهها، برای کسی که شورای نگهبان اعتبارنامه اش را امضا نکرده و وزارت کشور به مجلس نفرستاده، اتفاقی میافتد؟
بحثی که ما مطرح کردیم، این بود که از رئیس مجلس بخواهیم اعتبارنامه در صحن مطرح شود. حتی اگر وزارت کشور و رئیسجمهوری هم این اعتبارنامه را ارسال نکنند، برگه اعتبارنامه یک برگه تشریفاتی است، نه یک سند حقوقی. همین اندازه که برای مجلس محرز شود که انتخابات یک حوزه توسط هیأت نظارت تأیید شده، وزارت کشور موظف است اعتبارنامه را بفرستد و اگر نفرستاد، مجلس خودش باید ورود کند. به نظر من دراینباره هیأت حل اختلاف بین قوا هم صلاحیت رسیدگی ندارد. من در شعبه تقاضا کردم که انجام این کار را از آقای رئیس مجلس درخواست کنیم.
گروه سیاست: محمدجواد فتحی، نماینده مردم تهران در مجلس دهم و از اعضای فراکسیون امید که سابقه عضویت هیأت علمی دانشگاه تهران و همچنین مدیرکل حقوقی سازمان امور دانشجویان و مشاور حقوقی ریاست دانشگاه تهران را در کارنامه دارد، دیروز پس از پایان جلسه علنی مجلس در جمع خبرنگاران، به سؤالات آنها درباره انتخابات هیأترئیسه، وضعیت فراکسیون امید و آخرین پیشنهاد درباره موضوع مینو خالقی پاسخ داد.
بعد از اعلام نتایج انتخابات هیأترئیسه، نقدهایی نسبت به رقابت آقای عارف با آقای لاریجانی مطرح شده است. نظر شما درباره این رقابت چیست؟
به نظر من اگر آقای دکتر عارف کمتر از این تعداد رأی هم داشت، باید رقابت میکرد؛ چون بالاخره ما نماینده یک تفکر غالب در جامعه هستیم و مردم از ما انتظار دارند که این نمایندگی را اینجا ایفا کنیم؛ اما بالاخره یکسری از افراد نیاز دارند که بیرون از اینجا تظاهر به اصلاحطلبی داشته باشند و مردم آنها را اصلاحطلب بدانند؛ ولی خودشان واقعا چنین تفکری ندارند و ما هم این افراد را میشناسیم. برخی از این افراد در جلسات ما میآمدند و نظر میدادند و بعضی از آنها اتفاقا خیلی نظرات تندی هم میدادند؛ اما میدانستیم که به آقای دکتر عارف رأی نمیدهند. ما خودمان میدانستیم که همه افرادی که در جلسات ما شرکت میکنند، به آقای عارف رأی نمیدهند؛ اما باوجود همین شرایط هم میگویم باید این رقابت انجام میشد. هرچند اگر آن افرادی که میآمدند و اعلام حمایت میکردند، به آقای عارف رأی میدادند، قطعا در نتیجه تأثیر میگذاشت. البته این به معنای تأیید کار آنها نیست. معتقدم که یک نماینده مجلس باید از این نظر صادقانهتر عمل کند.
بهدستآوردن کرسیهای کمتر از هیأترئیسه، نتیجه همین رقابت نبود؟
این اشکالی ندارد. آنچه وزن را مشخص میکند، رأی صریحی است که داده میشود. من میگویم یکی مرد جنگی به از صد هزار. ما اگر 10 نفر باشیم و با برنامه و مبتنی بر اخلاق عمل کنیم، حتما جلوتر و موفقتر خواهیم بود.
بنابر گفته شما، ما اگر این 103 رأی آقای عارف را بهعنوان وزن اصلی آن تفکر در نظر بگیریم، باید برای اجرای «برنامه جامع اصلاحطلبان» و عمل به وعدههایی که به بدنه اجتماعی دادهایم، امیدوار باشیم.
شما مطمئن باشید که برخی از این 103 نفر، عضو فراکسیون امید هم نبودند و به دکتر عارف رأی دادند. من خودم مشخصا یک مورد را دیدم؛ بنابراین این عدد 103 خیلی مرزبندی دقیقی نیست. همیشه هم بین نمایندگان، بخشی هستند که ژلهای عمل میکنند و گاهی به این طرف و گاهی به آن طرف میروند که آنها در این انتخابات همه به سمت آقای لاریجانی رفتند؛ اما نظر شخصی من این است که ما اگر تعداد کم، اما برنامه دقیق و اعتقاد و انسجام داشته باشیم، قطعا برنده خواهیم بود.
الان فراکسیون امید، به اعتبار این نتیجه رأیگیری، فراکسیون اقلیت است یا وضعیت دیگری دارید؟
در مقایسه بین دو فراکسیون اصلی، وضعیت ما بهتر است. اگر دو فراکسیون اصلی را حساب کنید، تعداد ما بیشتر است. عدهای دراینمیان مردد هستند که من به اینها مستقل نمیگویم و شاید اسم خاکستری برای توصیف آنها بهتر باشد. اینها تعدادی هستند که به هر سمت بروند، عدد آن سمت بیشتر میشود. الان دکتر پزشکیان بهعنوان نامزد فراکسیون امید، 154 رأی آورد و ما میدانیم که افرادی که به صورت اعتقادی به جریان سیاسی مقابل ما تعلق دارند، به نامزد فراکسیون امید رأی نمیدهند؛ بنابراین از آن طیف خاکستری برخیها به ایشان رأی دادهاند که اینها در سایر موارد هم احتمالا تمایل به همراهی با فراکسیون امید خواهند داشت.
ما در مجلس قبل، فراکسیونی با هویت اصلاحطلبانه نداشتیم. الان که چنین فراکسیونی شکل گرفته، مردمی که به این تفکر رأی دادهاند و امید دارند، به تحقق چه میزان از وعدهها و مطالبات میتوانند امیدوار باشند؟
قطعا برنامههایی که ما داریم، مبتنی بر تعقلی است که میتوان آن را اجرا کرد. ما برای اجرای این برنامهها حتی به صد عضو هم نیاز نداریم. ما که دنبال بازی سیاسی نیستیم. ما برای اصلاح امور کشور و بهبود وضع زندگی مردم برنامه داریم و قطعا بسیاری از افراد میانه و حتی جناح مقابل هم وقتی ببینند برنامههای ما توأم با عقلانیت است، همراهی خواهند کرد.
بالاخره شما اگر در کمیسیون فرهنگی و اصل 90 و برخی دیگر از کمیسیونها اکثریت نداشته باشید، بسیاری از وعدهها و برنامهها را نمیتوانید انجام دهید.
طبیعتا هر چیزی که ما میگوییم، استثنا هم دارد. از نظر من هم کمیسیونها همه مهم هستند؛ چون ما در همه زمینهها برنامه داریم و اگر بخواهیم کار کنیم، در همه کمیسیونها جای کار هست. آنچه مردم از ما انتظار دارند، وعدههایی است که داده شده، ما هم با تکیه بر قابلیت و توانایی خود در همان مسیر حرکت خود را انجام میدهیم. اینکه در مسیر حرکت چند درصد از نمایندگان با ما همراهی کنند و به نظر ما رأی میدهند یا نه، دیگر در اختیار ما نیست. چه بسا افراد طرف مقابل در یک طرح یا لایحه به سمت ما بیایند و برخی از افراد ما هم برعکس عمل کنند.
نظرتان درباره ائتلافی که بین دو طیف مقابل فراکسیون امید شکل گرفت، چیست؟ فکر میکنید این ائتلاف ادامه خواهد داشت؟
من فکر میکنم رأی اصلی آن طرف همان حدود 80 رأی است و بقیه همان رأیهای ژلهای است. اگر همه اینها بخواهند به یک فراکسیون تبدیل شود، هم به عقیده من خیلی فراکسیون شکنندهای خواهد بود و در ادامه به انشقاق خواهند رسید.
فکر میکنید در چه مواردی میشود با این بخش میانه تعامل کرد؟
من حتی معتقدم با همان افرادی که شما فکر میکنید خیلی تندرو و خشک هستند، هم میشود تعامل کنیم؛ چون وقتی با آنها وارد گفتوگو میشویم، میبینیم آنطور که از بیرون به نظر میآید، نیستند. من روز یکشنبه در شعبه بررسی اعتبارنامه، در حضور دو نفر از چهرههای شاخص آنها بهطور مفصل درباره ضرورت طرح اعتبارنامه خانم مینو خالقی در مجلس صحبت کردم. من با استدلال حقوقی گفتم که باید اعتبارنامه ایشان به مجلس بیاید و این جزء صلاحیت مجلس است و شورای نگهبان اصلا صلاحیت ورود به این قضیه را نداشته است. ما برای حفظ حقوق ملت قسم خوردهایم و این اولین نمونهاش است که میتواند بهعنوان یک آزمون برای ما قلمداد شود. جالب است که بدانید بازخورد حرفهای من در شعبه خیلی خوب بود و همین افرادی که به نظر شما تندرو هستند، هم استدلال من را پذیرفتند.
تا امروز وزارت کشور و رئیسجمهوری و رئیس مجلس و بسیاری از افراد دیگر نظر دادهاند و اتفاقی نیفتاده است. فکر میکنید با نظردادن در شعبه بررسی اعتبارنامهها، برای کسی که شورای نگهبان اعتبارنامه اش را امضا نکرده و وزارت کشور به مجلس نفرستاده، اتفاقی میافتد؟
بحثی که ما مطرح کردیم، این بود که از رئیس مجلس بخواهیم اعتبارنامه در صحن مطرح شود. حتی اگر وزارت کشور و رئیسجمهوری هم این اعتبارنامه را ارسال نکنند، برگه اعتبارنامه یک برگه تشریفاتی است، نه یک سند حقوقی. همین اندازه که برای مجلس محرز شود که انتخابات یک حوزه توسط هیأت نظارت تأیید شده، وزارت کشور موظف است اعتبارنامه را بفرستد و اگر نفرستاد، مجلس خودش باید ورود کند. به نظر من دراینباره هیأت حل اختلاف بین قوا هم صلاحیت رسیدگی ندارد. من در شعبه تقاضا کردم که انجام این کار را از آقای رئیس مجلس درخواست کنیم.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.