|

پاكستان، چالش اصلي رهبر جديد طالبان

بزرگ‌ترین چالش برای «هيبت‌الله آخوندزاده» رهبر جدید طالبان، مدیریت روابط با پاکستان خواهد بود. رهبران طالبان این فرضیه را دنبال می‌کنند که باید به گونه‌ای رفتار کنند که مقامات پاکستان آنها را تحمل کنند تا آنها بتوانند از پاکستان به عنوان پایگاهی برای فعالیت‌های شبه‌نظامی‌شان در افغانستان استفاده کنند.
طالبان افغانستان همیشه اعتقاد داشته تا زمانی که از فعالیت‌های نظامی در خاک پاکستان اجتناب کند، امکان حضور و پناه‌گرفتن در این کشور را خواهد داشت. در شش ماه گذشته مقامات پاکستان به طالبان گفته‌اند که قوانین تغییر کرده است. طالبان باید با دولت کابل مذاکره کند؛ در غیراین‌صورت با پیامدهای نامشخص آن مواجه خواهد شد.
«ملا منصور» سلف آخوندزاده، تا آخرین نفس سرسختانه در مقابل این فشار مقاومت کرده و به مقامات طالبان اجازه شرکت در مذاکرات را نداد؛ اما یک‌سری بهانه و تاکتیک‌های وقت‌کشی را برای این مسئله به کار گرفت. اكنون رهبر جدید طالبان باید میزان جدیت پاکستان درباره حضور طالبان بر سر میز مذاکره را دوباره ارزیابی و استنباط کند که اگر به رویکرد ملامنصور درباره دورماندن از مذاکرات صلح به میانجیگری پاکستان ادامه دهد، آیا درحقیقت با پیامدهایی مواجه خواهد شد یا خیر.
رهبر جدید طالبان همچنين باید درباره نحوه رسیدگی به شبکه‌های افراطی بین‌المللی، به‌ویژه «القاعده» و «داعش» که هر دو در افغانستان و پاکستان فعال هستند، تصمیماتی بگیرد. منصور نیز مانند بسیاری دیگر در خاورمیانه، داعش را هم یک تهدید و هم یک فرصت می‌دید.
داعش تلاش کرده تا امتیاز انحصاری طالبان درباره رهبری اقدامات شبه‌نظامی در افغانستان را به چالش بکشد. ملامنصور با صدور دستور به طالبان برای انجام عملیات نظامی تمام‌عیار علیه داعش ثابت کرد که در عقب‌راندن آنها دست به هر کاری می‌زند و می‌تواند به‌شدت ظالم باشد. موضع تندروانه طالبان علیه داعش به آنها کمک کرد تا سر صحبت را با دیگر کشورهای منطقه باز کنند.
به‌هرحال داعش اکنون نسبت به سال گذشته در افغانستان ضعیف‌تر به نظر می‌رسد. در نتیجه رهبر جدید طالبان باید به دنبال راه‌های جدید بازاریابی برای طالبان به عنوان یک نیروی بالقوه ضدداعش که ارزش حمایت را دارد، باشد؛ اما باوجود القاعده، رهبر جدید طالبان با مشکل دیگری نیز مواجه است.
ملامنصور با قبول دعوت بیعت از سوی «ایمن‌الظواهری» رهبر القاعده، خود و جنبشش را در معرض خطری قرار داد که نشان می‌دهد نخستین درس از دوران حملات تروریستی 11 سپتامبر سال 2001 میلادی را نگرفته است؛ به آن معنا که میزبانی گروه‌های تروریستی بین‌المللی که علیه آمریکا نقشه می‌کشند، می‌تواند مجازات شدیدی داشته باشد. به‌همين‌دليل رهبر جدید طالبان تلاش خواهد کرد تا شهرت طالبان را به عنوان یک گروه شبه‌نظامی ‌انعطاف‌ناپذیر حفظ کند. برای رسیدن به این هدف ائتلاف طالبان با القاعده مفید خواهد بود. علاوه‌براین رهبر جدید طالبان نسبت به تغییر پایگاه این گروه بسیار محتاط خواهد بود؛ چراکه اکنون بسیاری نسبت به حضور و نقش شبه‌نظامیان خارجی طالبان حساس هستند.

بزرگ‌ترین چالش برای «هيبت‌الله آخوندزاده» رهبر جدید طالبان، مدیریت روابط با پاکستان خواهد بود. رهبران طالبان این فرضیه را دنبال می‌کنند که باید به گونه‌ای رفتار کنند که مقامات پاکستان آنها را تحمل کنند تا آنها بتوانند از پاکستان به عنوان پایگاهی برای فعالیت‌های شبه‌نظامی‌شان در افغانستان استفاده کنند.
طالبان افغانستان همیشه اعتقاد داشته تا زمانی که از فعالیت‌های نظامی در خاک پاکستان اجتناب کند، امکان حضور و پناه‌گرفتن در این کشور را خواهد داشت. در شش ماه گذشته مقامات پاکستان به طالبان گفته‌اند که قوانین تغییر کرده است. طالبان باید با دولت کابل مذاکره کند؛ در غیراین‌صورت با پیامدهای نامشخص آن مواجه خواهد شد.
«ملا منصور» سلف آخوندزاده، تا آخرین نفس سرسختانه در مقابل این فشار مقاومت کرده و به مقامات طالبان اجازه شرکت در مذاکرات را نداد؛ اما یک‌سری بهانه و تاکتیک‌های وقت‌کشی را برای این مسئله به کار گرفت. اكنون رهبر جدید طالبان باید میزان جدیت پاکستان درباره حضور طالبان بر سر میز مذاکره را دوباره ارزیابی و استنباط کند که اگر به رویکرد ملامنصور درباره دورماندن از مذاکرات صلح به میانجیگری پاکستان ادامه دهد، آیا درحقیقت با پیامدهایی مواجه خواهد شد یا خیر.
رهبر جدید طالبان همچنين باید درباره نحوه رسیدگی به شبکه‌های افراطی بین‌المللی، به‌ویژه «القاعده» و «داعش» که هر دو در افغانستان و پاکستان فعال هستند، تصمیماتی بگیرد. منصور نیز مانند بسیاری دیگر در خاورمیانه، داعش را هم یک تهدید و هم یک فرصت می‌دید.
داعش تلاش کرده تا امتیاز انحصاری طالبان درباره رهبری اقدامات شبه‌نظامی در افغانستان را به چالش بکشد. ملامنصور با صدور دستور به طالبان برای انجام عملیات نظامی تمام‌عیار علیه داعش ثابت کرد که در عقب‌راندن آنها دست به هر کاری می‌زند و می‌تواند به‌شدت ظالم باشد. موضع تندروانه طالبان علیه داعش به آنها کمک کرد تا سر صحبت را با دیگر کشورهای منطقه باز کنند.
به‌هرحال داعش اکنون نسبت به سال گذشته در افغانستان ضعیف‌تر به نظر می‌رسد. در نتیجه رهبر جدید طالبان باید به دنبال راه‌های جدید بازاریابی برای طالبان به عنوان یک نیروی بالقوه ضدداعش که ارزش حمایت را دارد، باشد؛ اما باوجود القاعده، رهبر جدید طالبان با مشکل دیگری نیز مواجه است.
ملامنصور با قبول دعوت بیعت از سوی «ایمن‌الظواهری» رهبر القاعده، خود و جنبشش را در معرض خطری قرار داد که نشان می‌دهد نخستین درس از دوران حملات تروریستی 11 سپتامبر سال 2001 میلادی را نگرفته است؛ به آن معنا که میزبانی گروه‌های تروریستی بین‌المللی که علیه آمریکا نقشه می‌کشند، می‌تواند مجازات شدیدی داشته باشد. به‌همين‌دليل رهبر جدید طالبان تلاش خواهد کرد تا شهرت طالبان را به عنوان یک گروه شبه‌نظامی ‌انعطاف‌ناپذیر حفظ کند. برای رسیدن به این هدف ائتلاف طالبان با القاعده مفید خواهد بود. علاوه‌براین رهبر جدید طالبان نسبت به تغییر پایگاه این گروه بسیار محتاط خواهد بود؛ چراکه اکنون بسیاری نسبت به حضور و نقش شبه‌نظامیان خارجی طالبان حساس هستند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.