|

بالتیك و اسكاندیناوی، مقصد سفر یك‌هفته‌ای ظریف

شرق: بعد از موفقیت ایران در به‌سرانجام‌رساندن پرونده هسته‌ای، اكنون فصل رفت‌‌وآمدهای دیپلماتیك - عموما با محوریت اقتصاد- آغاز شده است. هیأت‌های سیاسی و اقتصادی عریض‌وطویلی از اروپا و دیگر نقاط جهان راهی ایرانی شدند تا در فضای پساتحریمی به تعاملات خود با ایران شكل و نظم دهند. ازآنجاكه هر رفتی، یك آمدی دارد و برعكس، دیپلمات‌ها و فعالان اقتصادی كشورمان نیز در چارچوب هیأت‌هایی مشابه همین رویكرد را در پیش گرفته و سفرهایی را در دستور كار قرار داده‌اند. سفر محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه كشورمان، به چهار كشور اروپایی لهستان، فنلاند، سوئد و لتونی كه از امروز (یكشنبه) آغاز می‌شود، یكی از همین سفرها است. به گفته حسین جابری‌انصاری، ظریف در این سفر كه از 9 الی 15 خرداد انجام می‌شود با مقامات این چهار كشور درباره مناسبات دوجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو خواهد كرد. با توجه به اینكه ظریف دیروز در تهران میزبان لینکه ویچیوس وزیرخارجه لیتوانی نیز بود باید كشورهای حوزه بالتیك را یكی از اهداف سفر اروپایی او به حساب آورد. فنلاند و سوئد نیز كشورهای مهم حوزه اسكاندیناوی هستند.
لیتوانی آماده گسترش همكاری‌ها
ظریف در جلسه دیروز با اشاره به اینكه روابط ایران و لیتوانی روند روبـه‌جلو دارد، ابراز امیدواری كرد كه از طریق رایزنی‌های جاری بتوانند زمینه‌های همکاری‌ها در بخش‌های سیاسی و پارلمانی را بیش‌ازپیش گسترش دهند. او همچنین بـا تشریح ظرفیت‌هـای اقتصادی و تجـاری گفت: «مؤسسات جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارند درزمینه‌های فناوری، انرژی ال‌ان‌اجی (LNG) نفت، کشاورزی، آموزش عالی، خدمات فنی ومهندسی با شرکت‌های دولتی و خصوصی و صاحبان صنایع و تجار لیتوانی در چارچوب منافع مشترک و متقابل، گام‌های بلندی را برای گسترش همکاری‌های اقتصادی دو کشور بردارند».او با اشاره به گام‌هایی که 1+5 در آخرین اجلاس وزرای خارجه آمریکا و انگلیس با مسئولان بانکی اروپایی در لندن برداشته‌‌اند، درباره زمینه معاملات بانکی با ایران گفت: «گام‌های جدید، آثاری برای تحرک‌بخشیدن به تعاملات مالی بانک‌های اروپایی به همراه داشته است ولی ما انتظار داریم که به‌طور عینی و ملموس، گام‌های لازم را طرف‌های اروپایی برای تسهیل مراودات بانکی برداشته که پیامدهای آن را در اقتصاد کشورمان شاهد باشیم». لینکه ویچیوس، وزیر امور خارجه لیتوانی، نیز با ارزیابی مثبت از روابط ویلنیوس با تهران نسبت به گسترش روابط اقتصادی و تجاری با ایران ابراز علاقه كرد و گفت: «شرکت‌های مختلف لیتوانی در شرایـط جاری در پـرتو توافق بـرجام درزمینه‌های تکنولوژیک و انرژی و کشاورزی، آمادگی دارند همکاری‌های خود را با شرکت‌های ذی‌ربط جمهوری اسلامی ایران تعمیق کنند».
كشورهای حوزه بالتیك
همان‌طور كه وزیر خارجه لیتوانی در میان حرف‌های خود گفته است، حوزه كشاورزی یكی از مهم‌ترین زمینه‌های همكاری بین ایران و كشورهای حوزه دریای بالتیك است. چند ماه قبل نیز هومن فتحی، مدیرکل دفتر امور بین‌الملل و سازمان‌های تخصصی وزارت جهاد کشاورزی در حاشیه نشست با سفیر لتونی كه یك از مقاصد سفر ظریف است، گفته بود كه دولت یازدهم توسعه بسترهای همکاری مشترک کشاورزی با کشورهای این حوزه را در دستور كار دارد.این رویكرد در دولت یازدهم به این دلیل است كه بهره‌برداری خوب از فناوری در بخش کشاورزی یكی از مشخصات کشورهای حوزه بالتیک است. به‌علاوه اینكه آنها می‌توانند بازارهای بسیار خوبی برای بخشی از محصولات كشورمان باشند. آن‌طور كه معاون وزیر جهاد كشاورزی پیش از این اعلام كرده بود سفر ظریف به فنلاند نیز در این راستا مؤثر خواهد بود چراكه قبلا تبادل هیأت‌هایی صورت گرفته است. به گفته او همکاری با لهستان در حوزه مسائل فناوری و تبادل هیأت‌های تخصصی ذی‌ربط نیز انجام شده است.تلاش برای توسعه روابط در بخش‌های مختلف اقتصاد با این كشورها در حالی است كه بررسی ظرفیت‌های تجاری کالایی دوجانبه بین ایران و 25 کشور عضو اتحادیه اروپا نشان می‌دهد کشورهای اسلوونی، لیتوانی، لتونی، اسلواکی، استونی و مالت كمترین توانمندی صادراتی و كمترین ارزش وارداتی ایرانی را دارند. محسن جلال‌پور، رئیس اتاق بازرگانی ایران، نیز در فروردین‌ماه سال جاری با وزیر خارجه استونی دیدار و بر گسترش همكاری‌ها تأكید كرده بود. او با این اعتقاد كه در سال‌های گذشته از برقراری روابط تجاری، تبادل هیأت‌های تجاری و شناخت متقابل تجار کشورهای حوزه بالتیک مغفول بوده‌ایم، سفر ظریف و هیأت اقتصادی به فنلاند را كه امروز زمان آن فرا رسیده است، فرصتی دانسته بود كه در دوران پسا‌تحریم علاوه بر زمینه‌های نفت، مواد نفتی و پتروشیمی، محصولات چوبی، مواد غذایی، شیلات، گردشگری و نساجی می‌توانیم درزمینه سرمایه‌گذاری کارآفرین، همکاری‌های مشترک خوبی داشته باشیم. روشن است كه این سفرها كاملا به اقتصاد مربوط نیست و در حوزه همكاری‌های سیاسی در سطوح منطقه و بین‌الملل نیز اثرگذار خواهد بود. ازهمین‌رو نمی‌توان نادیده گرفت كه لتونی، استونی و لیتوانی به دلیل پیشینه تاریخی خود رویكردی ضدروسیه دارند. لهستان نیز به دلیل ماجرای سپر موشكی رویكرد مشابهی نسبت به روسیه دارد؛ چنانكه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، روز شنبه میزبانی از سپر موشکی آمریکا را اقدامی مغایر با امنیت دولت مسکو قلمداد كرد و به رومانی و لهستان هشدار داد كه با پذیرش این میزبانی خود را در تیررس راکت‌های روسیه قرار می‌دهند.
رفت‌وآمدها به سوئد و فنلاند
بنا بر اعلام سخنگوی وزارت امور خارجه كشورمان، سوئد و فنلاند نیز از دیگر مقاصد سفر ظریف هستند. فنلاند در حالی دومین مقصد سفر ظریف و هیأت بزرگ تجاری ایران است كه پیش از این نیز یك هیأت 200نفره از فعالان اقتصادی ایران به منظور سرمایه‌گذاری از این كشور بازدید كرده بود. هیأت اقتصادی صدنفره فنلاند نیز به همراه وزیر راه و ترابری، وزیر کشاورزی و محیط زیست و هیأتی از پارلمان این كشور سال گذشته به ایران آمده بودند. حسن قشقاوی، معاون كنسولی وزارت خارجه، نیز اردیبهشت امسال به هلسینگی رفت و در راستای ایجاد تسهیلات برای رفت‌وآمد تجار و گردشگران بین دو کشور، مبارزه با تروریسم، قاچاق انسان، قاچاق مواد مخدر و جرائم سازمان‌یافته با مقامات فنلاندی گفت‌وگوهایی انجام داد.
ظریف نیز در این سفر با تیمو سوئینی وزیر امور خارجه فنلاند دیدار و در مورد روابط دوجانبه، مسائل منطقه‌ای خاورمیانه و خلیج‌فارس، روابط ایران و اتحادیه اروپا و دیگر موضوع‌های بین‌المللی تبادل نظر خواهد كرد. او همچنین قرار است با «سائولی نینیستو» رئیس‌جمهور و رئیس مجلس این كشور نیز ملاقات كند.گفتنی است وزیر خارجه كشورمان در ادامه سفر خود، به استكهلم می‌رود. نگاهی به رفت‌وآمدهای دو سال گذشته نشان می‌دهد كه روابط گرم و روبه‌بهبودی با سوئد داشته‌ایم. «کارل بیلت» وزیر امور خارجه سوئد اواخر سال ۹۲ در حالی به ایران آمد كه در 13 سال قبل از آن، هیچ وزیرخارجه‌ای از این كشور به ایران نیامده بود. وی در آن سفر با مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد و پیرامون مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی به بحث و تبادل‌نظر پرداخت.او در مصاحبه‌ای پس از بازگشت از تهران، هدف خود را از سفر به ایران این‌گونه عنوان کرد: «ما در سفر به تهران چند هدف را در نظر گرفته بودیم. نخست آن که دولت جدید ایران نشانه‌هایی از گشایش فضا در داخل اما به صورت محتاطانه نشان داده است. این نکته مهمی است چراکه می‌تواند تحولات را در مسیر صحیحی قرار دهد. نکته دوم آنکه ما خواستار تقویت و ادامه روند پیشرفت در مذاکرات بر سر برنامه فناوری هسته‌ای ایران هستیم. نکته سوم آنکه بیش از صد هزار نفر که دارای تبار ایرانی هستند در سوئد زندگی می‌کنند. این به آن معناست که روابطی قوی میان دو کشور وجود دارد و از این رو امنیت روابط دوجانبه از اهمیت زیادی برخوردار است. من به صورت بی‌پرده و باز درباره موضوعات مختلفی با مقام‌های سیاسی ایران مذاکره کردم از جمله مسائل منطقه‌ای ایران و مسائل مرتبط با روابط دوجانبه آن کشور با سوئد».هیأت اقتصادی این كشور نیز به‌تازگی از ایران برگشته‌‌اند و اكنون سفر ظریف و هیأت اقتصادی‌ همراهش درحالی‌كه موانع تعاملات بانكی با ایران نیز برداشته شده است، می‌تواند در توسعه همكاری‌های سیاسی و اقتصادی نقش مهمی ایفا كند.
گفتنی است كه این سفر حائزاهمیت خصوصا از منظر توسعه روابط اقتصادی از لهستان آغاز می‌شود. ظریف در حالی به لهستان می‌رود كه عبدالرضا رحمانی‌فضلی، وزیر كشور دولت یازدهم، به‌تازگی از این كشور بازگشته است. او هفته گذشته در دیدار با همتای لهستانی خود یك موافقت‌نامه همكاری 9ماده‌ای مبنی بر همكاری در زمینه مبارزه مؤثر با جرائم سازمان‌یافته میان دو كشور امضا كرد.
ظریف سفر اروپایی خود را با لتونی كه یكی از اعضای اتحادیه اروپا و ناتو است و از ابتدای سال ۲۰۱۴ نیز به حوزه یورو پیوسته است، پایان می‌دهد. «ادگار رینکویچ» وزیر امور خارجه این كشور بهار ۹۳ در رأس یک هیأت بلندپایه سیاسی و اقتصادی برای اولین‌بار بعد از استقلالش به ایران آمده و با ظریف، حسن روحانی رئیس‌جمهوری و علی لاریجانی رئیس مجلس نهم دیدار و پیرامون مناسبات دوجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو كرده بود.

شرق: بعد از موفقیت ایران در به‌سرانجام‌رساندن پرونده هسته‌ای، اكنون فصل رفت‌‌وآمدهای دیپلماتیك - عموما با محوریت اقتصاد- آغاز شده است. هیأت‌های سیاسی و اقتصادی عریض‌وطویلی از اروپا و دیگر نقاط جهان راهی ایرانی شدند تا در فضای پساتحریمی به تعاملات خود با ایران شكل و نظم دهند. ازآنجاكه هر رفتی، یك آمدی دارد و برعكس، دیپلمات‌ها و فعالان اقتصادی كشورمان نیز در چارچوب هیأت‌هایی مشابه همین رویكرد را در پیش گرفته و سفرهایی را در دستور كار قرار داده‌اند. سفر محمدجواد ظریف، وزیر امورخارجه كشورمان، به چهار كشور اروپایی لهستان، فنلاند، سوئد و لتونی كه از امروز (یكشنبه) آغاز می‌شود، یكی از همین سفرها است. به گفته حسین جابری‌انصاری، ظریف در این سفر كه از 9 الی 15 خرداد انجام می‌شود با مقامات این چهار كشور درباره مناسبات دوجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو خواهد كرد. با توجه به اینكه ظریف دیروز در تهران میزبان لینکه ویچیوس وزیرخارجه لیتوانی نیز بود باید كشورهای حوزه بالتیك را یكی از اهداف سفر اروپایی او به حساب آورد. فنلاند و سوئد نیز كشورهای مهم حوزه اسكاندیناوی هستند.
لیتوانی آماده گسترش همكاری‌ها
ظریف در جلسه دیروز با اشاره به اینكه روابط ایران و لیتوانی روند روبـه‌جلو دارد، ابراز امیدواری كرد كه از طریق رایزنی‌های جاری بتوانند زمینه‌های همکاری‌ها در بخش‌های سیاسی و پارلمانی را بیش‌ازپیش گسترش دهند. او همچنین بـا تشریح ظرفیت‌هـای اقتصادی و تجـاری گفت: «مؤسسات جمهوری اسلامی ایران آمادگی دارند درزمینه‌های فناوری، انرژی ال‌ان‌اجی (LNG) نفت، کشاورزی، آموزش عالی، خدمات فنی ومهندسی با شرکت‌های دولتی و خصوصی و صاحبان صنایع و تجار لیتوانی در چارچوب منافع مشترک و متقابل، گام‌های بلندی را برای گسترش همکاری‌های اقتصادی دو کشور بردارند».او با اشاره به گام‌هایی که 1+5 در آخرین اجلاس وزرای خارجه آمریکا و انگلیس با مسئولان بانکی اروپایی در لندن برداشته‌‌اند، درباره زمینه معاملات بانکی با ایران گفت: «گام‌های جدید، آثاری برای تحرک‌بخشیدن به تعاملات مالی بانک‌های اروپایی به همراه داشته است ولی ما انتظار داریم که به‌طور عینی و ملموس، گام‌های لازم را طرف‌های اروپایی برای تسهیل مراودات بانکی برداشته که پیامدهای آن را در اقتصاد کشورمان شاهد باشیم». لینکه ویچیوس، وزیر امور خارجه لیتوانی، نیز با ارزیابی مثبت از روابط ویلنیوس با تهران نسبت به گسترش روابط اقتصادی و تجاری با ایران ابراز علاقه كرد و گفت: «شرکت‌های مختلف لیتوانی در شرایـط جاری در پـرتو توافق بـرجام درزمینه‌های تکنولوژیک و انرژی و کشاورزی، آمادگی دارند همکاری‌های خود را با شرکت‌های ذی‌ربط جمهوری اسلامی ایران تعمیق کنند».
كشورهای حوزه بالتیك
همان‌طور كه وزیر خارجه لیتوانی در میان حرف‌های خود گفته است، حوزه كشاورزی یكی از مهم‌ترین زمینه‌های همكاری بین ایران و كشورهای حوزه دریای بالتیك است. چند ماه قبل نیز هومن فتحی، مدیرکل دفتر امور بین‌الملل و سازمان‌های تخصصی وزارت جهاد کشاورزی در حاشیه نشست با سفیر لتونی كه یك از مقاصد سفر ظریف است، گفته بود كه دولت یازدهم توسعه بسترهای همکاری مشترک کشاورزی با کشورهای این حوزه را در دستور كار دارد.این رویكرد در دولت یازدهم به این دلیل است كه بهره‌برداری خوب از فناوری در بخش کشاورزی یكی از مشخصات کشورهای حوزه بالتیک است. به‌علاوه اینكه آنها می‌توانند بازارهای بسیار خوبی برای بخشی از محصولات كشورمان باشند. آن‌طور كه معاون وزیر جهاد كشاورزی پیش از این اعلام كرده بود سفر ظریف به فنلاند نیز در این راستا مؤثر خواهد بود چراكه قبلا تبادل هیأت‌هایی صورت گرفته است. به گفته او همکاری با لهستان در حوزه مسائل فناوری و تبادل هیأت‌های تخصصی ذی‌ربط نیز انجام شده است.تلاش برای توسعه روابط در بخش‌های مختلف اقتصاد با این كشورها در حالی است كه بررسی ظرفیت‌های تجاری کالایی دوجانبه بین ایران و 25 کشور عضو اتحادیه اروپا نشان می‌دهد کشورهای اسلوونی، لیتوانی، لتونی، اسلواکی، استونی و مالت كمترین توانمندی صادراتی و كمترین ارزش وارداتی ایرانی را دارند. محسن جلال‌پور، رئیس اتاق بازرگانی ایران، نیز در فروردین‌ماه سال جاری با وزیر خارجه استونی دیدار و بر گسترش همكاری‌ها تأكید كرده بود. او با این اعتقاد كه در سال‌های گذشته از برقراری روابط تجاری، تبادل هیأت‌های تجاری و شناخت متقابل تجار کشورهای حوزه بالتیک مغفول بوده‌ایم، سفر ظریف و هیأت اقتصادی به فنلاند را كه امروز زمان آن فرا رسیده است، فرصتی دانسته بود كه در دوران پسا‌تحریم علاوه بر زمینه‌های نفت، مواد نفتی و پتروشیمی، محصولات چوبی، مواد غذایی، شیلات، گردشگری و نساجی می‌توانیم درزمینه سرمایه‌گذاری کارآفرین، همکاری‌های مشترک خوبی داشته باشیم. روشن است كه این سفرها كاملا به اقتصاد مربوط نیست و در حوزه همكاری‌های سیاسی در سطوح منطقه و بین‌الملل نیز اثرگذار خواهد بود. ازهمین‌رو نمی‌توان نادیده گرفت كه لتونی، استونی و لیتوانی به دلیل پیشینه تاریخی خود رویكردی ضدروسیه دارند. لهستان نیز به دلیل ماجرای سپر موشكی رویكرد مشابهی نسبت به روسیه دارد؛ چنانكه ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، روز شنبه میزبانی از سپر موشکی آمریکا را اقدامی مغایر با امنیت دولت مسکو قلمداد كرد و به رومانی و لهستان هشدار داد كه با پذیرش این میزبانی خود را در تیررس راکت‌های روسیه قرار می‌دهند.
رفت‌وآمدها به سوئد و فنلاند
بنا بر اعلام سخنگوی وزارت امور خارجه كشورمان، سوئد و فنلاند نیز از دیگر مقاصد سفر ظریف هستند. فنلاند در حالی دومین مقصد سفر ظریف و هیأت بزرگ تجاری ایران است كه پیش از این نیز یك هیأت 200نفره از فعالان اقتصادی ایران به منظور سرمایه‌گذاری از این كشور بازدید كرده بود. هیأت اقتصادی صدنفره فنلاند نیز به همراه وزیر راه و ترابری، وزیر کشاورزی و محیط زیست و هیأتی از پارلمان این كشور سال گذشته به ایران آمده بودند. حسن قشقاوی، معاون كنسولی وزارت خارجه، نیز اردیبهشت امسال به هلسینگی رفت و در راستای ایجاد تسهیلات برای رفت‌وآمد تجار و گردشگران بین دو کشور، مبارزه با تروریسم، قاچاق انسان، قاچاق مواد مخدر و جرائم سازمان‌یافته با مقامات فنلاندی گفت‌وگوهایی انجام داد.
ظریف نیز در این سفر با تیمو سوئینی وزیر امور خارجه فنلاند دیدار و در مورد روابط دوجانبه، مسائل منطقه‌ای خاورمیانه و خلیج‌فارس، روابط ایران و اتحادیه اروپا و دیگر موضوع‌های بین‌المللی تبادل نظر خواهد كرد. او همچنین قرار است با «سائولی نینیستو» رئیس‌جمهور و رئیس مجلس این كشور نیز ملاقات كند.گفتنی است وزیر خارجه كشورمان در ادامه سفر خود، به استكهلم می‌رود. نگاهی به رفت‌وآمدهای دو سال گذشته نشان می‌دهد كه روابط گرم و روبه‌بهبودی با سوئد داشته‌ایم. «کارل بیلت» وزیر امور خارجه سوئد اواخر سال ۹۲ در حالی به ایران آمد كه در 13 سال قبل از آن، هیچ وزیرخارجه‌ای از این كشور به ایران نیامده بود. وی در آن سفر با مقامات ارشد جمهوری اسلامی ایران دیدار کرد و پیرامون مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی به بحث و تبادل‌نظر پرداخت.او در مصاحبه‌ای پس از بازگشت از تهران، هدف خود را از سفر به ایران این‌گونه عنوان کرد: «ما در سفر به تهران چند هدف را در نظر گرفته بودیم. نخست آن که دولت جدید ایران نشانه‌هایی از گشایش فضا در داخل اما به صورت محتاطانه نشان داده است. این نکته مهمی است چراکه می‌تواند تحولات را در مسیر صحیحی قرار دهد. نکته دوم آنکه ما خواستار تقویت و ادامه روند پیشرفت در مذاکرات بر سر برنامه فناوری هسته‌ای ایران هستیم. نکته سوم آنکه بیش از صد هزار نفر که دارای تبار ایرانی هستند در سوئد زندگی می‌کنند. این به آن معناست که روابطی قوی میان دو کشور وجود دارد و از این رو امنیت روابط دوجانبه از اهمیت زیادی برخوردار است. من به صورت بی‌پرده و باز درباره موضوعات مختلفی با مقام‌های سیاسی ایران مذاکره کردم از جمله مسائل منطقه‌ای ایران و مسائل مرتبط با روابط دوجانبه آن کشور با سوئد».هیأت اقتصادی این كشور نیز به‌تازگی از ایران برگشته‌‌اند و اكنون سفر ظریف و هیأت اقتصادی‌ همراهش درحالی‌كه موانع تعاملات بانكی با ایران نیز برداشته شده است، می‌تواند در توسعه همكاری‌های سیاسی و اقتصادی نقش مهمی ایفا كند.
گفتنی است كه این سفر حائزاهمیت خصوصا از منظر توسعه روابط اقتصادی از لهستان آغاز می‌شود. ظریف در حالی به لهستان می‌رود كه عبدالرضا رحمانی‌فضلی، وزیر كشور دولت یازدهم، به‌تازگی از این كشور بازگشته است. او هفته گذشته در دیدار با همتای لهستانی خود یك موافقت‌نامه همكاری 9ماده‌ای مبنی بر همكاری در زمینه مبارزه مؤثر با جرائم سازمان‌یافته میان دو كشور امضا كرد.
ظریف سفر اروپایی خود را با لتونی كه یكی از اعضای اتحادیه اروپا و ناتو است و از ابتدای سال ۲۰۱۴ نیز به حوزه یورو پیوسته است، پایان می‌دهد. «ادگار رینکویچ» وزیر امور خارجه این كشور بهار ۹۳ در رأس یک هیأت بلندپایه سیاسی و اقتصادی برای اولین‌بار بعد از استقلالش به ایران آمده و با ظریف، حسن روحانی رئیس‌جمهوری و علی لاریجانی رئیس مجلس نهم دیدار و پیرامون مناسبات دوجانبه و تحولات منطقه‌ای و بین‌المللی گفت‌وگو كرده بود.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.