|

راه‌حل بحران لیبی داخلی است

20 کشور و نمایندگان سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در کنفرانس وین بر حمایت جامعه بین‌المللی از دولت وفاق ملی به ریاست «فایز السراج» در لیبی تأکید کردند. حتی تصمیم گرفته شد تحریم‌های تسلیحاتی از قبل برای این دولت برداشته شود تا بتواند با گروه‌های تروریستی مقابله کند. به اعتقاد حامیان خارجی، هیأت وزیران کنونی فقط طرفی است که شایستگی داشتن سلاح را دارد و هرگونه تعاملی باید فقط با این طرف صورت گیرد. ازاین‌رو از دولت وفاق ملی خواسته شد نقش فرماندهی نهاد نظامی را هم در لیبی برعهده گیرد. درعین‌حال طرف‌های خارجی تعهد کردند از این شورا حمایت اقتصادی کنند تا بتواند بحران‌های کنونی را که کشور درگیر آن است، پشت‌سر گذاشته و در همان حال، رقیبانش را از طریق راه مسالمت‌آمیز و تحریم‌های بین‌المللی تسلیم کند.
این خلاصه تلاش‌هایی است که تاکنون صورت گرفته؛ هرچند این تلاش‌ها می‌تواند خبرهای امیدوارکننده‌ای برای دولت وفاق ملی و حامیانش در داخل باشد، اما با تأسف شدید باید گفت اینها نمی‌تواند راه‌حلی برای بحران لیبی بوده و این کشور را از وضعیتی که اکنون بدان دچار شده، نجات دهد. این کمک‌ها قادر نیست کشت‌وکشتار فعلی را در کشور مهار کرده و مشکلات امنیتی و شکسته‌شدن مرزهای خارجی لیبی را چاره کرده یا شبح گروه‌های مسلح و در حال منازعه با یکدیگر را از لیبی دور کند. حتی اینها نمی‌تواند آرزوهای جامعه بین‌المللی را برای ایجاد ثبات و غلبه بر گروه‌های تروریستی به‌ویژه داعش برآورده کرده یا جلو مهاجرت‌های غیرقانونی را از این پس بگیرد. لیبی اکنون به سرزمینی مباح برای باندهای قاچاق سلاح و پول و تروریسم تبدیل شده است. این کشور اکنون پایگاهی برای صدور انواع جرائم و جریان‌های تروریستی به کشورهای همسایه و سواحل شمالی متصل به دریای مدیترانه و از آنجا به اروپا شده است.
هدف از این صحبت‌ها دست‌کم گرفتن قدرت جامعه بین‌المللی یا کشورهای کمک‌کننده و دارای نفوذ در سطح جهان مثل ایالات متحده آمریکا، روسیه، آلمان، انگلستان، فرانسه و ایتالیا نیست زیرا هیچ دولتی در جهان وجود ندارد که بدون حمایت و پشتیبانی این دولت‌ها بتواند امورات خود را بگذراند یا در عرصه‌های خارجی و بین‌المللی از همکاری با آنها بی‌نیاز باشد. اما همه این حمایت‌های بین‌المللی زمانی می‌تواند به ثمر نشسته و چنان‌که انتظار می‌رود نتیجه دهد که درهمان‌حال با واقعیت‌های داخلی کشور هماهنگ و همسو شود و بتواند برای پیشبرد برنامه‌های خود از توان داخلی بهره‌برداری کند. درواقع این تلاش‌ها باید با راهکارهایی عجین شود که به لحاظ اقتصادی، نظامی، اجتماعی و سیاسی در داخل قابل اجراست. متأسفانه واقعیت درونی لیبی و طرف‌های درگیر در آن به‌گونه‌ای است که بیشتر بر محور پراکندگی، رقابت و چرخیدن در حلقه‌های بسته را تداعی می‌کند. برخی از این درگیری‌ها رنگ طایفه‌ای و عشایری دارد و برخی منطقه‌ای یا بین‌المللی است و هرکدام از بازیگران نیز منافع خاص خود را دنبال می‌کنند.
هم‌اینک می‌بینیم کسانی که در دولت وفاق ملی حضور ندارند، در رسانه‌ها علیه آن تبلیغ می‌کنند و ماحصل کنفرانس وین را ایجاد شکاف بیشتر در بین ملت لیبی می‌دانند. «ابوبکر بعیره»، عضو مجلس نمایندگان، یکی از آنهاست که می‌گوید برداشتن تحریم‌های تسلیحاتی به این صورت به نفع لیبی نیست چون برای مثال این تحریم‌ها از بخشي از شبه‌نظامیان موجود در طرابلس برداشته شده و از طرف دیگر، بر نیروهای ارتش که در بخش شرقی کشور علیه گروه‌های تروریستی مبارزه می‌کنند، از بین نرفته است. به‌هرحال کسانی که با دولت وفاق ملی کنونی مخالفت می‌کنند برای خود ملاحظاتی دارند. گروهی از آنها احساس می‌کنند نمایندگان سازمان‌ملل متحد از «طارق متری» لبنانی گرفته تا «برنارد ینولیون» اسپانیایی تا «مارتین کوبلر» آلمانی، به‌نوعی از گروه‌های وابسته به اخوان‌المسلمین جانب‌داری می‌کنند. این در حالی است که چنین گروه‌هایی امتحان خود را در جریان جنبش‌های بهار عربی پس داده و هم‌اکنون از محبوبیت اندکی حتی در لیبی برخوردارند. حال آنکه کشورهای غربی همچنان از زاویه صندوق رأی و دموکراسی به این قضیه نگریسته و این گروه‌ها را متحد قابل اطمینان خود می‌دانند. حال آنکه همین گروه‌های وابسته به اخوان‌المسلمین بودند که مشروعیت دولت طرابلس را از ابتدا نپذیرفته و علیه آن کودتا کردند و با تصرف پایتخت و حذف مجلس نمایندگان، اوضاع را به این شکل درآوردند.
درمجموع هرچند بسیاری از مردم لیبی به کنفرانس‌های خارجی چشم دوخته‌اند و از آنها انتظار معجزه دارند، اما باید بدانند راه‌حلی که انتظارش را می‌کشند نه از خارج، بلکه از داخل پدید می‌آید؛ یعنی از طریق شهروندان همین کشور؛ از درون همان‌هایی که خودشان این مشکلات را به وجود آورده و فقط به دست خودشان نیز این مشکلات حل خواهد شد.
منبع: العرب

20 کشور و نمایندگان سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی در کنفرانس وین بر حمایت جامعه بین‌المللی از دولت وفاق ملی به ریاست «فایز السراج» در لیبی تأکید کردند. حتی تصمیم گرفته شد تحریم‌های تسلیحاتی از قبل برای این دولت برداشته شود تا بتواند با گروه‌های تروریستی مقابله کند. به اعتقاد حامیان خارجی، هیأت وزیران کنونی فقط طرفی است که شایستگی داشتن سلاح را دارد و هرگونه تعاملی باید فقط با این طرف صورت گیرد. ازاین‌رو از دولت وفاق ملی خواسته شد نقش فرماندهی نهاد نظامی را هم در لیبی برعهده گیرد. درعین‌حال طرف‌های خارجی تعهد کردند از این شورا حمایت اقتصادی کنند تا بتواند بحران‌های کنونی را که کشور درگیر آن است، پشت‌سر گذاشته و در همان حال، رقیبانش را از طریق راه مسالمت‌آمیز و تحریم‌های بین‌المللی تسلیم کند.
این خلاصه تلاش‌هایی است که تاکنون صورت گرفته؛ هرچند این تلاش‌ها می‌تواند خبرهای امیدوارکننده‌ای برای دولت وفاق ملی و حامیانش در داخل باشد، اما با تأسف شدید باید گفت اینها نمی‌تواند راه‌حلی برای بحران لیبی بوده و این کشور را از وضعیتی که اکنون بدان دچار شده، نجات دهد. این کمک‌ها قادر نیست کشت‌وکشتار فعلی را در کشور مهار کرده و مشکلات امنیتی و شکسته‌شدن مرزهای خارجی لیبی را چاره کرده یا شبح گروه‌های مسلح و در حال منازعه با یکدیگر را از لیبی دور کند. حتی اینها نمی‌تواند آرزوهای جامعه بین‌المللی را برای ایجاد ثبات و غلبه بر گروه‌های تروریستی به‌ویژه داعش برآورده کرده یا جلو مهاجرت‌های غیرقانونی را از این پس بگیرد. لیبی اکنون به سرزمینی مباح برای باندهای قاچاق سلاح و پول و تروریسم تبدیل شده است. این کشور اکنون پایگاهی برای صدور انواع جرائم و جریان‌های تروریستی به کشورهای همسایه و سواحل شمالی متصل به دریای مدیترانه و از آنجا به اروپا شده است.
هدف از این صحبت‌ها دست‌کم گرفتن قدرت جامعه بین‌المللی یا کشورهای کمک‌کننده و دارای نفوذ در سطح جهان مثل ایالات متحده آمریکا، روسیه، آلمان، انگلستان، فرانسه و ایتالیا نیست زیرا هیچ دولتی در جهان وجود ندارد که بدون حمایت و پشتیبانی این دولت‌ها بتواند امورات خود را بگذراند یا در عرصه‌های خارجی و بین‌المللی از همکاری با آنها بی‌نیاز باشد. اما همه این حمایت‌های بین‌المللی زمانی می‌تواند به ثمر نشسته و چنان‌که انتظار می‌رود نتیجه دهد که درهمان‌حال با واقعیت‌های داخلی کشور هماهنگ و همسو شود و بتواند برای پیشبرد برنامه‌های خود از توان داخلی بهره‌برداری کند. درواقع این تلاش‌ها باید با راهکارهایی عجین شود که به لحاظ اقتصادی، نظامی، اجتماعی و سیاسی در داخل قابل اجراست. متأسفانه واقعیت درونی لیبی و طرف‌های درگیر در آن به‌گونه‌ای است که بیشتر بر محور پراکندگی، رقابت و چرخیدن در حلقه‌های بسته را تداعی می‌کند. برخی از این درگیری‌ها رنگ طایفه‌ای و عشایری دارد و برخی منطقه‌ای یا بین‌المللی است و هرکدام از بازیگران نیز منافع خاص خود را دنبال می‌کنند.
هم‌اینک می‌بینیم کسانی که در دولت وفاق ملی حضور ندارند، در رسانه‌ها علیه آن تبلیغ می‌کنند و ماحصل کنفرانس وین را ایجاد شکاف بیشتر در بین ملت لیبی می‌دانند. «ابوبکر بعیره»، عضو مجلس نمایندگان، یکی از آنهاست که می‌گوید برداشتن تحریم‌های تسلیحاتی به این صورت به نفع لیبی نیست چون برای مثال این تحریم‌ها از بخشي از شبه‌نظامیان موجود در طرابلس برداشته شده و از طرف دیگر، بر نیروهای ارتش که در بخش شرقی کشور علیه گروه‌های تروریستی مبارزه می‌کنند، از بین نرفته است. به‌هرحال کسانی که با دولت وفاق ملی کنونی مخالفت می‌کنند برای خود ملاحظاتی دارند. گروهی از آنها احساس می‌کنند نمایندگان سازمان‌ملل متحد از «طارق متری» لبنانی گرفته تا «برنارد ینولیون» اسپانیایی تا «مارتین کوبلر» آلمانی، به‌نوعی از گروه‌های وابسته به اخوان‌المسلمین جانب‌داری می‌کنند. این در حالی است که چنین گروه‌هایی امتحان خود را در جریان جنبش‌های بهار عربی پس داده و هم‌اکنون از محبوبیت اندکی حتی در لیبی برخوردارند. حال آنکه کشورهای غربی همچنان از زاویه صندوق رأی و دموکراسی به این قضیه نگریسته و این گروه‌ها را متحد قابل اطمینان خود می‌دانند. حال آنکه همین گروه‌های وابسته به اخوان‌المسلمین بودند که مشروعیت دولت طرابلس را از ابتدا نپذیرفته و علیه آن کودتا کردند و با تصرف پایتخت و حذف مجلس نمایندگان، اوضاع را به این شکل درآوردند.
درمجموع هرچند بسیاری از مردم لیبی به کنفرانس‌های خارجی چشم دوخته‌اند و از آنها انتظار معجزه دارند، اما باید بدانند راه‌حلی که انتظارش را می‌کشند نه از خارج، بلکه از داخل پدید می‌آید؛ یعنی از طریق شهروندان همین کشور؛ از درون همان‌هایی که خودشان این مشکلات را به وجود آورده و فقط به دست خودشان نیز این مشکلات حل خواهد شد.
منبع: العرب

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.