|

مدیری و سؤال‌های بزرگ من

سعید آقاخانی

مهران مدیری تنها فردی بوده که در تمام این سال‌ها توانسته تغییری اساسی در روند ساخت کمدی ایجاد کند. پیش از آن شاید چیزی به نام کمدی در تلویزیون ما وجود نداشت و به‌جرئت می‌توان گفت که مدیری به ساخت کمدی در سینما و تلویزیون نظم داد. با شناختی که نسبت به شخصیت و کار او دارم، می‌توانم بگویم در کارش یک نابغه است. مگر می‌شود 20 سال کار طنز ساخت و مردم مشتاق دیدن کارهای بعدی‌ات باشند و همچنان فردی محبوب برای مردم باشی و از درصد این محبوبیت کاسته نشود؟ با وجود تمام این مشخصات بی‌دلیل نیست که او از نظر من یک نابغه است. طبعا فردی که به مرور زمان کارش رنگ‌وبوی کهنگی نمی‌گیرد، خاصیتی در وجودش دارد که او را از دیگران متمایز می‌کند. بسیاری از افرادی که درحال‌حاضر در زمینه ساخت و تولید آثار کمدی فعالیت می‌کنند، حاصل کار و تجربه‌کردن در کنار مهران مدیری هستند. من مثال بارز این اتفاق هستم که سال‌ها با او کار کردم و تأثیرات مثبت او در کارم قابل‌درک است. مهران مدیری و کارش همیشه برایم قابل‌تحسین است. این اواخر گاهی نقدهایی به برخی از آثار او وارد است و به گمان برخی کیفیت کار مدیری افت کرده است! از شنیدن این جملات تعجب می‌کنم و این سؤال برایم بزرگ‌تر می‌شود که در تمام سال‌هایی که رشد کرد و قد کشید، چرا هیچ‌کس از او تقدیر و کارش را ستایش نکرد؟ متأسفم که این روحیه در جامعه ما و دوستان رسانه‌ای جاری و ساری است که معمولا نقاط قوت کاری را نمی‌بینیم و دست روی نقاط ضعف می‌گذاریم.
این اتفاق گاهی شامل حال من هم می‌شود؛ در میان کارهای قابل‌دفاعی که انجام داده‌ام، به محض ساخت اثری که کمی با آثار قبلی متفاوت است، موجی از انتقادها و قضاوت‌هایی که بسیاری از آنها منصفانه نیست به سمتم پرتاب شده است و حتی دوستان قدیمی و کسانی که سال‌ها از آنها بی‌خبرم هم با من تماس می‌گیرند و من را نقد می‌کنند! اما کمتر بابت انجام کارهای خوب و باکیفیت تشویق شده‌ام. اگر به‌زعم برخی مهران مدیری در آثار اخیرش کمی افت کرده است، دلایل متعددی دارد که اساسا ربط کمی به شخص مهران مدیری دارد. برآوردهای مالی تلویزیون، مدیرانی که برای ساخت برنامه‌ای تصمیم‌گیری می‌کنند و... از جمله همین دلایل هستند. شرایط برنامه‌سازی و سریال‌سازی در تلویزیون تغییر کرده است و مثل گذشته نیست. در گذشته مدیران تلویزیون به‌شدت مراقب کارها بودند و احاطه خوبی به مسائل مختلف داشتند. راهنمایی و تعامل آنها از زمان نوشتن فیلم‌نامه تا ساخت برای برنامه‌سازان دلگرمی بود و یقین داشتیم که کارهای ما با حمایت و نگاه کارشناسی ساخته می‌شود. اما درحال‌حاضر این‌طور نیست و خواسته تلویزیون نسبت به گذشته تغییر کرده است. انتقاد من به مدیریت حال‌حاضر تلویزیون نیست. کمااینکه ممکن است به برخی موضوعات اشراف نداشته باشند و می‌خواهم بگویم باید دید که مهران مدیری تا چه حد توانسته در شرایط حال‌حاضر تأثیرش را بگذارد؟ اساسا کار هنری، شخصی و فردی نیست و حاصل یک تعامل است؛ اینکه مثلا با تهیه‌کننده‌ای کار کنی که آن‌قدر به کار اشراف داشته باشد که در کیفیت مطلوب اثر تأثیر بگذارد و در این مورد خاص یعنی افت کیفی آثار مدیری طی سال‌های اخیر، قطعا نمی‌توان مهران مدیری را مقصر دانست. بی‌تردید از 20 اثر او، 15 اثرش درخشان بوده است و بی‌انصافی است اگر بدون نگاه به گذشته فردی، تمام کارنامه او را زیر سؤال ببریم. مهران مدیری سال‌هاست که مردم سرزمینش را سرگرم کرده است و همیشه در کارهایش خلاقیت داشته. او درحال‌حاضر شاید برای برخی آثارش نقد شود، اما بدون‌شک در سال‌های آینده از او به‌عنوان یک نابغه یاد خواهد شد. شما را به سال‌های پس از جنگ ارجاع می‌دهم؛ زمانی که فضا آن‌قدر تلخ بود که مردم به‌هیچ‌وجه به طنز فکر نمی‌کردند. اما مهران مدیری در آن سال‌ها یک مجاهد محسوب می‌شد و توانست فضای جامعه‌اش را تغییر بدهد. چرا مهران مدیری را از این زاویه نگاه نمی‌کنیم؟
مهران مدیری، مهران مدیری است. سال‌ها هم بگذرد چیزی این واقعیت را تغییر نمی‌دهد که او یک هنرمند بزرگ است. شرایط برای فعالیت در تلویزیون همان‌طور که مهران مدیری می‌خواهد فراهم نیست. اگر زمانی تصمیم گرفت که تلویزیون را ترک کند، به این دلیل بود که شرایط کار برایش در تلویزیون فراهم نبود و فکر کرد در مدیوم دیگری کارش را ادامه بدهد. قطعا اگر باز مدیرانی مثل آقایان پورمحمدی و تخشید که مدیری در کنارشان آثار درخشانی تولید کرد، در زمانی که مدیری از تلویزیون فاصله گرفت، همچنان حضور داشتند شاید او تلویزیون را ترک نمی‌کرد. پس نمی‌توان شرایط را برای فعالیت یک هنرمند بی‌تأثیر دانست. باید کمی منصف بود. باید یک فرد را با تمام شرایطی که برای فعالیتش فراهم است سنجید. به‌زعم من مدیری حتی در شرایط سخت هم تأثیر خودش را گذاشته است. کمی به کارنامه پربار او دقت کنیم.

مهران مدیری تنها فردی بوده که در تمام این سال‌ها توانسته تغییری اساسی در روند ساخت کمدی ایجاد کند. پیش از آن شاید چیزی به نام کمدی در تلویزیون ما وجود نداشت و به‌جرئت می‌توان گفت که مدیری به ساخت کمدی در سینما و تلویزیون نظم داد. با شناختی که نسبت به شخصیت و کار او دارم، می‌توانم بگویم در کارش یک نابغه است. مگر می‌شود 20 سال کار طنز ساخت و مردم مشتاق دیدن کارهای بعدی‌ات باشند و همچنان فردی محبوب برای مردم باشی و از درصد این محبوبیت کاسته نشود؟ با وجود تمام این مشخصات بی‌دلیل نیست که او از نظر من یک نابغه است. طبعا فردی که به مرور زمان کارش رنگ‌وبوی کهنگی نمی‌گیرد، خاصیتی در وجودش دارد که او را از دیگران متمایز می‌کند. بسیاری از افرادی که درحال‌حاضر در زمینه ساخت و تولید آثار کمدی فعالیت می‌کنند، حاصل کار و تجربه‌کردن در کنار مهران مدیری هستند. من مثال بارز این اتفاق هستم که سال‌ها با او کار کردم و تأثیرات مثبت او در کارم قابل‌درک است. مهران مدیری و کارش همیشه برایم قابل‌تحسین است. این اواخر گاهی نقدهایی به برخی از آثار او وارد است و به گمان برخی کیفیت کار مدیری افت کرده است! از شنیدن این جملات تعجب می‌کنم و این سؤال برایم بزرگ‌تر می‌شود که در تمام سال‌هایی که رشد کرد و قد کشید، چرا هیچ‌کس از او تقدیر و کارش را ستایش نکرد؟ متأسفم که این روحیه در جامعه ما و دوستان رسانه‌ای جاری و ساری است که معمولا نقاط قوت کاری را نمی‌بینیم و دست روی نقاط ضعف می‌گذاریم.
این اتفاق گاهی شامل حال من هم می‌شود؛ در میان کارهای قابل‌دفاعی که انجام داده‌ام، به محض ساخت اثری که کمی با آثار قبلی متفاوت است، موجی از انتقادها و قضاوت‌هایی که بسیاری از آنها منصفانه نیست به سمتم پرتاب شده است و حتی دوستان قدیمی و کسانی که سال‌ها از آنها بی‌خبرم هم با من تماس می‌گیرند و من را نقد می‌کنند! اما کمتر بابت انجام کارهای خوب و باکیفیت تشویق شده‌ام. اگر به‌زعم برخی مهران مدیری در آثار اخیرش کمی افت کرده است، دلایل متعددی دارد که اساسا ربط کمی به شخص مهران مدیری دارد. برآوردهای مالی تلویزیون، مدیرانی که برای ساخت برنامه‌ای تصمیم‌گیری می‌کنند و... از جمله همین دلایل هستند. شرایط برنامه‌سازی و سریال‌سازی در تلویزیون تغییر کرده است و مثل گذشته نیست. در گذشته مدیران تلویزیون به‌شدت مراقب کارها بودند و احاطه خوبی به مسائل مختلف داشتند. راهنمایی و تعامل آنها از زمان نوشتن فیلم‌نامه تا ساخت برای برنامه‌سازان دلگرمی بود و یقین داشتیم که کارهای ما با حمایت و نگاه کارشناسی ساخته می‌شود. اما درحال‌حاضر این‌طور نیست و خواسته تلویزیون نسبت به گذشته تغییر کرده است. انتقاد من به مدیریت حال‌حاضر تلویزیون نیست. کمااینکه ممکن است به برخی موضوعات اشراف نداشته باشند و می‌خواهم بگویم باید دید که مهران مدیری تا چه حد توانسته در شرایط حال‌حاضر تأثیرش را بگذارد؟ اساسا کار هنری، شخصی و فردی نیست و حاصل یک تعامل است؛ اینکه مثلا با تهیه‌کننده‌ای کار کنی که آن‌قدر به کار اشراف داشته باشد که در کیفیت مطلوب اثر تأثیر بگذارد و در این مورد خاص یعنی افت کیفی آثار مدیری طی سال‌های اخیر، قطعا نمی‌توان مهران مدیری را مقصر دانست. بی‌تردید از 20 اثر او، 15 اثرش درخشان بوده است و بی‌انصافی است اگر بدون نگاه به گذشته فردی، تمام کارنامه او را زیر سؤال ببریم. مهران مدیری سال‌هاست که مردم سرزمینش را سرگرم کرده است و همیشه در کارهایش خلاقیت داشته. او درحال‌حاضر شاید برای برخی آثارش نقد شود، اما بدون‌شک در سال‌های آینده از او به‌عنوان یک نابغه یاد خواهد شد. شما را به سال‌های پس از جنگ ارجاع می‌دهم؛ زمانی که فضا آن‌قدر تلخ بود که مردم به‌هیچ‌وجه به طنز فکر نمی‌کردند. اما مهران مدیری در آن سال‌ها یک مجاهد محسوب می‌شد و توانست فضای جامعه‌اش را تغییر بدهد. چرا مهران مدیری را از این زاویه نگاه نمی‌کنیم؟
مهران مدیری، مهران مدیری است. سال‌ها هم بگذرد چیزی این واقعیت را تغییر نمی‌دهد که او یک هنرمند بزرگ است. شرایط برای فعالیت در تلویزیون همان‌طور که مهران مدیری می‌خواهد فراهم نیست. اگر زمانی تصمیم گرفت که تلویزیون را ترک کند، به این دلیل بود که شرایط کار برایش در تلویزیون فراهم نبود و فکر کرد در مدیوم دیگری کارش را ادامه بدهد. قطعا اگر باز مدیرانی مثل آقایان پورمحمدی و تخشید که مدیری در کنارشان آثار درخشانی تولید کرد، در زمانی که مدیری از تلویزیون فاصله گرفت، همچنان حضور داشتند شاید او تلویزیون را ترک نمی‌کرد. پس نمی‌توان شرایط را برای فعالیت یک هنرمند بی‌تأثیر دانست. باید کمی منصف بود. باید یک فرد را با تمام شرایطی که برای فعالیتش فراهم است سنجید. به‌زعم من مدیری حتی در شرایط سخت هم تأثیر خودش را گذاشته است. کمی به کارنامه پربار او دقت کنیم.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.