|

مردی که می‌خنداند

مهدی کرم‌پور

اگر همین الان بخواهیم آماری از محبوب‌ترین ایرانیان مقیم کشور در همه عرصه‌های فرهنگی و هنری و ورزشی و حتی سیاسی گلچین کنیم، به گمانم در فهرست کمتر از انگشتان یک دست‌مان، حتما به نام مهران مدیری می‌رسیم. مهران یک پدیده است. از همان اول هم بود؛ یک سوپراستار به معنای واقعی کلمه گرچه اینجا همیشه معنای کلمات و اطلاق معانی لوث می‌شوند، متأسفانه. محبوب، دوست‌داشتنی، متفاوت و خلاق که از اعماق مردمی‌ترین طبقات اجتماعی نسل خود برکشید و به اوج رفت. هیچ صله‌ای نگرفت و دست به زانو زد و متکی بر هوش کم‌مانند فردی‌ و پسند هواداران پرشمارش، بر صدر نشست. غیرقابل انکار و حذف‌ناشدنی... حتی اگر طنازی‌هایش، گاه باب سلیقه‌ات نباشند. وقتی برای فیلم سینمایی «پل چوبی» با وسواس دنبال شخصیت دکتر صبوحی می‌گشتم، به مهران رسیدم. به دلایل شخصی می‌دانستم فقط کار اوست. گفتند خیلی خوش‌اخلاق نیست و در سال ده‌ها سناریو کارگردانان بنام و پیشنهادهای پروپیمان تهیه‌کنندگان سینمای پرمخاطب را رد می‌کند. راستش خیلی هم امیدی نبود، نقش کوچک بود و او هم سر سریال «قهوه تلخ» بسیار پرمشغله می‌نمود. درضمن تنها سابقه آشنایی دوری هم که از هم داشتیم، قابل یادآوری نبود! یادداشت تندی که چند سال قبلش در ستون هفتگی‌ام در روزنامه «اعتماد» نوشته بودم و تعریضی به سریال پرمخاطب تلویزیونی‌اش به حمایت از توکا نیستانی و اعتراضی به نمایش و تلقی‌اش از روشنفکران که آن موقع به مذاقم خوش نیامده بود.
وقتی تلفنی حرف زدیم، بسیار فروتنانه از آشنایی و لطفش به فیلم‌هایم گفت و قرار گذاشتیم و وقتی آمد، در همان نشست اول، با همه محدودیت‌های مالی تهیه‌کننده کنار آمد. او یکی از باهوش‌ترین بازیگرانی‌ است که تابه‌حال دیده‌ام. خیلی زود تلقی من از نقش را فهمید و خیلی زود قرارش را با نقش گذاشت. در همه دورخوانی‌ها منظم‌ و متعهد، حاضر بود و خیلی خوب گوش می‌کرد تا اظهارنظر. به وقت فیلم‌برداری در شمال کشور به دلیل ابر و آفتاب، فیلم‌برداری سکانس‌های دکتر صبوحی بیش از زمان فیلم‌برداری طول کشید و مهران که از وسط فیلم‌برداری قهوه تلخ آمده بود و می‌بایست به تهران برمی‌گشت، دائم به من اطمینان می‌داد در تمام عمرش این‌قدر راحت نبوده و آرامش نداشته... نه استرسی به ما وارد کرد و نه زمان قرارداد را به رخ ما کشید.
بیشتر شب‌ها در پیاده‌روی‌های طولانی یا سر بازی بیلیارد، از علقه‌های مشترک‌مان حرف می‌زدیم؛ از شعر و موسیقی کلاسیک. قرابت‌های دوری به هم داشتیم، اما در دو عرصه متفاوت حرکت کرده بودیم. دوستان بسیار نزدیکی دارم که معتقدند من هم باید یک روز یک فیلم طنز بسازم. مهران بر عکس کارهایش، بسیار تنها، تلخ و جدی‌ است... اما می‌تواند با صدای بلند و بی‌محابا بخندد. بعدها که به دلیل این نزدیکی مقطعی به هم، کارهایش را دنبال کردم، دریافتم در مضمون و بازی، طنزی میان و نظیر عزیز نسین و پرویز صیاد را دنبال می‌کند که گه‌گاه فرازونشیب‌هایی دارد، اما آن را منحصربه‌فرد و مال خود کرده... و از همه مهم‌تر آن است که مردم بسیار دوستش دارند و می‌پسندند و هر تقلید بدون خلاقیتی از او، رسوا و لوس، رخت چرکش آویز عمومی سری‌دوزی‌های تلویزیون است و فقط عابربانک بازیگران و برنامه‌سازان جلف و کم‌استعدادی که یکی پشت دیگری می‌آیند، اما بی‌اثر، بی‌هنر و بی‌فایده‌اند.
مهران دوست دارد فیلم جدی بسازد. دوست دارد خلوت تنهایی و تلخی‌ نگاهش را عریان کند، اما روزگار برای او سرنوشتی دیگر رقم زده. مردم او را جور دیگری خواستند و پسندیدند و به صدر نشاندند. اکنون او آقای کمدی ایران است و خود این هم از طنازی‌های سرنوشت است... و یونانی‌ها معتقد بودند سرنوشت از زئوس هم بزرگ‌تر است!

اگر همین الان بخواهیم آماری از محبوب‌ترین ایرانیان مقیم کشور در همه عرصه‌های فرهنگی و هنری و ورزشی و حتی سیاسی گلچین کنیم، به گمانم در فهرست کمتر از انگشتان یک دست‌مان، حتما به نام مهران مدیری می‌رسیم. مهران یک پدیده است. از همان اول هم بود؛ یک سوپراستار به معنای واقعی کلمه گرچه اینجا همیشه معنای کلمات و اطلاق معانی لوث می‌شوند، متأسفانه. محبوب، دوست‌داشتنی، متفاوت و خلاق که از اعماق مردمی‌ترین طبقات اجتماعی نسل خود برکشید و به اوج رفت. هیچ صله‌ای نگرفت و دست به زانو زد و متکی بر هوش کم‌مانند فردی‌ و پسند هواداران پرشمارش، بر صدر نشست. غیرقابل انکار و حذف‌ناشدنی... حتی اگر طنازی‌هایش، گاه باب سلیقه‌ات نباشند. وقتی برای فیلم سینمایی «پل چوبی» با وسواس دنبال شخصیت دکتر صبوحی می‌گشتم، به مهران رسیدم. به دلایل شخصی می‌دانستم فقط کار اوست. گفتند خیلی خوش‌اخلاق نیست و در سال ده‌ها سناریو کارگردانان بنام و پیشنهادهای پروپیمان تهیه‌کنندگان سینمای پرمخاطب را رد می‌کند. راستش خیلی هم امیدی نبود، نقش کوچک بود و او هم سر سریال «قهوه تلخ» بسیار پرمشغله می‌نمود. درضمن تنها سابقه آشنایی دوری هم که از هم داشتیم، قابل یادآوری نبود! یادداشت تندی که چند سال قبلش در ستون هفتگی‌ام در روزنامه «اعتماد» نوشته بودم و تعریضی به سریال پرمخاطب تلویزیونی‌اش به حمایت از توکا نیستانی و اعتراضی به نمایش و تلقی‌اش از روشنفکران که آن موقع به مذاقم خوش نیامده بود.
وقتی تلفنی حرف زدیم، بسیار فروتنانه از آشنایی و لطفش به فیلم‌هایم گفت و قرار گذاشتیم و وقتی آمد، در همان نشست اول، با همه محدودیت‌های مالی تهیه‌کننده کنار آمد. او یکی از باهوش‌ترین بازیگرانی‌ است که تابه‌حال دیده‌ام. خیلی زود تلقی من از نقش را فهمید و خیلی زود قرارش را با نقش گذاشت. در همه دورخوانی‌ها منظم‌ و متعهد، حاضر بود و خیلی خوب گوش می‌کرد تا اظهارنظر. به وقت فیلم‌برداری در شمال کشور به دلیل ابر و آفتاب، فیلم‌برداری سکانس‌های دکتر صبوحی بیش از زمان فیلم‌برداری طول کشید و مهران که از وسط فیلم‌برداری قهوه تلخ آمده بود و می‌بایست به تهران برمی‌گشت، دائم به من اطمینان می‌داد در تمام عمرش این‌قدر راحت نبوده و آرامش نداشته... نه استرسی به ما وارد کرد و نه زمان قرارداد را به رخ ما کشید.
بیشتر شب‌ها در پیاده‌روی‌های طولانی یا سر بازی بیلیارد، از علقه‌های مشترک‌مان حرف می‌زدیم؛ از شعر و موسیقی کلاسیک. قرابت‌های دوری به هم داشتیم، اما در دو عرصه متفاوت حرکت کرده بودیم. دوستان بسیار نزدیکی دارم که معتقدند من هم باید یک روز یک فیلم طنز بسازم. مهران بر عکس کارهایش، بسیار تنها، تلخ و جدی‌ است... اما می‌تواند با صدای بلند و بی‌محابا بخندد. بعدها که به دلیل این نزدیکی مقطعی به هم، کارهایش را دنبال کردم، دریافتم در مضمون و بازی، طنزی میان و نظیر عزیز نسین و پرویز صیاد را دنبال می‌کند که گه‌گاه فرازونشیب‌هایی دارد، اما آن را منحصربه‌فرد و مال خود کرده... و از همه مهم‌تر آن است که مردم بسیار دوستش دارند و می‌پسندند و هر تقلید بدون خلاقیتی از او، رسوا و لوس، رخت چرکش آویز عمومی سری‌دوزی‌های تلویزیون است و فقط عابربانک بازیگران و برنامه‌سازان جلف و کم‌استعدادی که یکی پشت دیگری می‌آیند، اما بی‌اثر، بی‌هنر و بی‌فایده‌اند.
مهران دوست دارد فیلم جدی بسازد. دوست دارد خلوت تنهایی و تلخی‌ نگاهش را عریان کند، اما روزگار برای او سرنوشتی دیگر رقم زده. مردم او را جور دیگری خواستند و پسندیدند و به صدر نشاندند. اکنون او آقای کمدی ایران است و خود این هم از طنازی‌های سرنوشت است... و یونانی‌ها معتقد بودند سرنوشت از زئوس هم بزرگ‌تر است!

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.