|

پاشنه‌آشیل انجمن 18 ساله

محمود برآبادی : هرچند ردپای نهادهای مدنی را در گذشته‌های دور می‌توان یافت، اما این نهادها با سازوکار فعلی، محصول دوران جدیدند؛ دورانی که جامعه تکامل یافته، تقسیم کار اجتماعی صورت گرفته و روابط اجتماعی پیچیده‌تر شده است. نهادهای مدنی به یک تعبیر، حدواسط دولت‌ها و مردم‌اند. هرچقدر نهادهای مدنی در جامعه قوی‌تر و فعال‌تر باشند، نشان‌دهنده رشد آن جامعه است. نهادهای مدنی کارکردهای متفاوتی دارند و از امور خیریه گرفته تا انجمن‌های فرهنگی و گروه‌های اجتماعی در شبکه‌های مجازی را دربر می‌گیرند، اما همه در یک چیز مشترک‌اند و آن غیرانتفاعی‌بودن آنهاست. غیرانتفاعی‌بودن به این معنا نیست که درآمد و هزینه ندارند، یا به افرادی حقوق نمی‌دهند یا در قبال اجرای پروژه‌ای پول دریافت نمی‌کنند، بلکه به‌این معناست که اعضا و گردانندگان آن سودی دریافت نمی‌کنند؛ هرچند ممکن است بابت کاری که انجام می‌دهند، دستمزدی یا حق‌الجلسه‌ای بگیرند. در این‌گونه نهادها اغلب کارها داوطلبانه انجام می‌شود و افراد با نیات خیرخواهانه و بشردوستانه در آن فعالیت می‌کنند. غیرانتفاعی و داوطلبانه‌بودن گرچه فواید بسیاری دارد اما یک عیب هم دارد و آن این است که بسیاری از اعضا انگیزه‌ای برای این‌گونه فعالیت‌ها ندارند. چنین وضعیتی نهادهای مدنی را نیمه‌فعال می‌کند. انجمن نویسندگان کودک‌ونوجوان هم که وارد هجدهمین سال فعالیت خود شده و چندروز دیگر یازدهمین مجمع عمومی خود را برگزار می‌کند، از این قاعده مستثنا نیست. هرچند بیش از 450 نویسنده، شاعر، مترجم و پژوهشگر ادبیات کودک در آن جمع شده‌اند اما عملا یک‌چهارم اعضا فعالند و بقیه یا درگیر کارهای خود هستند، یا انگیزه‌ای برای فعالیت داوطلبانه ندارند. درست آن است که این انجمن‌ها به‌سوی نهادهای صنفی و سندیکایی پیش بروند و مدیریت اجرائی به‌دست افراد حرفه‌‌ای سپرده شود و به ‌آنها حقوق پرداخت و از آنها مسئولیت خواسته شود و وظیفه هیأت‌مدیره فقط نظارت بر عوامل اجرائی باشد، اما مادامی که چنین نشده، این نهادها همچنان به افراد خیرخواه، دلسوز، مسئول و متعهد که حاضر به انجام کار داوطلبانه باشند، نیاز دارند.

محمود برآبادی : هرچند ردپای نهادهای مدنی را در گذشته‌های دور می‌توان یافت، اما این نهادها با سازوکار فعلی، محصول دوران جدیدند؛ دورانی که جامعه تکامل یافته، تقسیم کار اجتماعی صورت گرفته و روابط اجتماعی پیچیده‌تر شده است. نهادهای مدنی به یک تعبیر، حدواسط دولت‌ها و مردم‌اند. هرچقدر نهادهای مدنی در جامعه قوی‌تر و فعال‌تر باشند، نشان‌دهنده رشد آن جامعه است. نهادهای مدنی کارکردهای متفاوتی دارند و از امور خیریه گرفته تا انجمن‌های فرهنگی و گروه‌های اجتماعی در شبکه‌های مجازی را دربر می‌گیرند، اما همه در یک چیز مشترک‌اند و آن غیرانتفاعی‌بودن آنهاست. غیرانتفاعی‌بودن به این معنا نیست که درآمد و هزینه ندارند، یا به افرادی حقوق نمی‌دهند یا در قبال اجرای پروژه‌ای پول دریافت نمی‌کنند، بلکه به‌این معناست که اعضا و گردانندگان آن سودی دریافت نمی‌کنند؛ هرچند ممکن است بابت کاری که انجام می‌دهند، دستمزدی یا حق‌الجلسه‌ای بگیرند. در این‌گونه نهادها اغلب کارها داوطلبانه انجام می‌شود و افراد با نیات خیرخواهانه و بشردوستانه در آن فعالیت می‌کنند. غیرانتفاعی و داوطلبانه‌بودن گرچه فواید بسیاری دارد اما یک عیب هم دارد و آن این است که بسیاری از اعضا انگیزه‌ای برای این‌گونه فعالیت‌ها ندارند. چنین وضعیتی نهادهای مدنی را نیمه‌فعال می‌کند. انجمن نویسندگان کودک‌ونوجوان هم که وارد هجدهمین سال فعالیت خود شده و چندروز دیگر یازدهمین مجمع عمومی خود را برگزار می‌کند، از این قاعده مستثنا نیست. هرچند بیش از 450 نویسنده، شاعر، مترجم و پژوهشگر ادبیات کودک در آن جمع شده‌اند اما عملا یک‌چهارم اعضا فعالند و بقیه یا درگیر کارهای خود هستند، یا انگیزه‌ای برای فعالیت داوطلبانه ندارند. درست آن است که این انجمن‌ها به‌سوی نهادهای صنفی و سندیکایی پیش بروند و مدیریت اجرائی به‌دست افراد حرفه‌‌ای سپرده شود و به ‌آنها حقوق پرداخت و از آنها مسئولیت خواسته شود و وظیفه هیأت‌مدیره فقط نظارت بر عوامل اجرائی باشد، اما مادامی که چنین نشده، این نهادها همچنان به افراد خیرخواه، دلسوز، مسئول و متعهد که حاضر به انجام کار داوطلبانه باشند، نیاز دارند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.