زندگی در میان خطوط
شرق: زندگی هادی لباف در میان خطوط و رنگها بوده است. دراینمیان اما شکل آن تغییر کرده است. او از خطوط در طرحهای گرافیکی گذر کرده و دوباره به خطوطی روی بوم رسیده است. در میان شلوغی فروشندهها و کسبه بازار خیابان لالهزارنو، در یکی از مجتمعها، چراغ آتلیهای که از سالهای گذشته فعالیت داشته، هنوز روشن است. آتلیه لباف که روزی محل انجام طرحهای گرافیکی و تبلیغاتی بود، این روزها میزبان بومهای بزرگی شده است که رنگها و خطها روی آن به نقش درمیآیند. برخی از این بومها در نمایشگاههای پیشین به نمایش درآمدهاند و برخی هم قرار است به نمایش درآیند. نقاش این تابلوها کاری به هیاهوی بیرون ندارد، آرام است و تأکید میکند دوست ندارد در مورد خودش و کارهایش صحبت کند تا بیننده برداشت خود را از آثارش ارائه دهد. او همانطور که تابلوهایش را نشان میدهد، داستان هر یک را هم بیان میکند. در خلال صحبتهایش به این موضوع هم اشاره میکند که روزگاری این آتلیه از آدمهایی پر بود که برای انجام کارهای گرافیکی در آن فعالیت میکردند اما با ورود کامپیوتر، شرایط در بازار کاری هم تغییر کرد و او این سالها در یک اتفاق به عرفان و تهذیب نفس روی آورده است. علاقه او به نقاشیخط از خوشنویسی شروع شده. لباف در مورد علاقهاش به خوشنویسی گفت: «دقیقا نمیدانم، شاید این گرایش و علاقه به هنر، نهفته در نهاد و سرشت آدمی است و مابقی بهانه اما بهخوبی به یاد دارم در دوران تحصیل خط را صحیح و خوانا مینوشتم و به همین دلیل برخی امور مدرسه از جمله نوشتن مطالب روزنامههای دیواری و سؤالات امتحانی کلاسهای دیگر به من سپرده میشد و البته گاهی هم میشد که اگر بهخوبی از عهده آن برمیآمدم، از طرف مسئولان مدرسه مورد تشویق قرار میگرفتم. شاید همین سفارشها و تشویقها در فراگیری خط و ترغیب بیشتر آن بیتأثیر نبوده است». او ادامه داد: «سالها بر همین منوال سپری شد و علاقه من کمکم به اشتیاق تبدیل شد اما در آن روزگار که امکان تعلیم از استادی در زمینه خط را نداشتم، تمرین بنده خلاصه میشد به مشق از روی خطوط چاپی بهخصوص از انواع خطوطی که همهساله در روزهای مناسبتی در قالب پیام تبریک در روزنامهها به چاپ میرسید که اتفاقا خط قالب چنین کارهایی هم نستعلیق و شکسته نستعلیق بود یا از روی خطوطی که در آگهیهای تبلیغاتی آن زمان میدیدم، استفاده میکردم. بههرحال سالها کار من تقلید و تمرین از روی این کارها بود». لباف در مورد روند فعالیتهایش چنین عنوان کرد: «بعد از گذراندن دوران تحصیل، در مجله اقتصادی تهران اکونومیست و پس از چندی بهعنوان طراح گرافیک در یک سازمان تبلیغاتی مشغول به کار شدم. بهدنبال آموختن و تجربه در کار گرافیک مصمم شدم خط را زیر نظر یک استاد ياد بگیرم. به همین منظور در انجمن خوشنویسان نامنویسی کردم. هنوز یکسالی از شرکت من در کلاس خط نگذشته بود که کشور در مسیر انقلاب قرار گرفت. پس از انقلاب و در پی تغییر و تحولات آن، تنها تعدادی از سازمانهای تبلیغاتی توانستند به فعالیت خود ادامه دهند». او سپس به تأثیر این تحولات بر زندگیاش اشاره کرد: «از طرفی تعطیلی مؤسسهای که در آن کار میکردم و از طرف دیگر همین اتفاقها مانع از این شد که در کلاس خط حضور پیدا کنم. به همین خاطر یکی دوسالی، چه در حوزه گرافیک، چه در خارج از آن کارهای متفرقه کردم تا اینکه برای کارم مکان مستقلی را تدارک دیدم. پس از اینکه مقدمات کار گرافیک آتلیه فراهم شد، مجالی به وجود آورد تا حضور دوبارهای در انجمن داشته باشم. با مراجعه به انجمن و صلاحدید استاد ساعتچی که در آن زمان عهدهدار کارهای اجرائی انجمن هم بودند، در کلاس خط استاد جهانگیر نظامالعلما شرکت کردم و نکته جالب اینکه پس از مدتی پی بردم خطوطی که در سالهای دبیرستان از روزنامه اطلاعات بهعنوان سرمشق خود قرار دادهام، خط ایشان بوده است. در این ایام گرافیک کار روزانه و مشق خط برای اوقات فراغتم بود». او همچنین در مورد نمایشگاههایی که تاکنون برگزار کرده است، گفت: «اولین نمایشگاه انفرادی من در سال 1375 در گالری برگ با 40 اثری که روی بوم به اجرا درآمده بود، برگزار شد. کارهای بعدی هم در سال 1376 برای بار دوم در گالری برگ نمایش داده شدند. سومین نمایشگاهم در سال 1392 در نگارخانه ترانه باران برپا شد. پنج جلد کتاب هم در سال 1380 به خط من منتشر شد». لباف در ادامه در مورد فعالیتهایش در زمینه نقاشیخط گفت: «بهخوبی میدانستم که ترکیببندی در یک اثر نقاشیخط با عناصر خط نستعلیق که از قاعده و اسلوب معینی پیروی میکنند، کار سادهای نیست. به همین دلیل عجله و شتابی هم برای این کار نداشتم اما حاصل تجربیات بهدستآمده از خط و گرافیک، چندین جلد کتابت، اجرای تابلوهای گوناگون و از سویی علاقه من به انجام کارهای نو و غیرتکراری در کنار تغییر جامعه و براساس نیازهای جدید آن سبب شد به نقاشیخط روی آورم». عرض خطوط در آثار اخیر لباف پهنتر شدهاند و اندازه برخی از آنها به 15 سانتیمتر هم میرسد. لباف در مورد بزرگترشدن حجم خطهایی که در آثارش استفاده میکند، اظهار کرد: «در درجه اول احساس میکنم هرقدر که اندازه تابلوها بزرگ باشد، لازم است به همان اندازه قلم هم بزرگ گرفته شود و اتفاقا این نکته میتواند یکی از ویژگیهای خاص چنین آثاری قلمداد شود. علاوهبراین نوشتن با قلمهایی با پهنای کم روی بومهای بزرگ بهشخصه برایم جذابیت و ویژگی خاصی ندارد. نکته دیگری که باید در اینجا اضافه کنم، بداههنویسی این آثار است به این ترتیب که پس از رنگآمیزی و ایجاد بافت زمینه بوم، کار بداههنویسی بدون طرح قبلی روی آن انجام میشود».
شرق: زندگی هادی لباف در میان خطوط و رنگها بوده است. دراینمیان اما شکل آن تغییر کرده است. او از خطوط در طرحهای گرافیکی گذر کرده و دوباره به خطوطی روی بوم رسیده است. در میان شلوغی فروشندهها و کسبه بازار خیابان لالهزارنو، در یکی از مجتمعها، چراغ آتلیهای که از سالهای گذشته فعالیت داشته، هنوز روشن است. آتلیه لباف که روزی محل انجام طرحهای گرافیکی و تبلیغاتی بود، این روزها میزبان بومهای بزرگی شده است که رنگها و خطها روی آن به نقش درمیآیند. برخی از این بومها در نمایشگاههای پیشین به نمایش درآمدهاند و برخی هم قرار است به نمایش درآیند. نقاش این تابلوها کاری به هیاهوی بیرون ندارد، آرام است و تأکید میکند دوست ندارد در مورد خودش و کارهایش صحبت کند تا بیننده برداشت خود را از آثارش ارائه دهد. او همانطور که تابلوهایش را نشان میدهد، داستان هر یک را هم بیان میکند. در خلال صحبتهایش به این موضوع هم اشاره میکند که روزگاری این آتلیه از آدمهایی پر بود که برای انجام کارهای گرافیکی در آن فعالیت میکردند اما با ورود کامپیوتر، شرایط در بازار کاری هم تغییر کرد و او این سالها در یک اتفاق به عرفان و تهذیب نفس روی آورده است. علاقه او به نقاشیخط از خوشنویسی شروع شده. لباف در مورد علاقهاش به خوشنویسی گفت: «دقیقا نمیدانم، شاید این گرایش و علاقه به هنر، نهفته در نهاد و سرشت آدمی است و مابقی بهانه اما بهخوبی به یاد دارم در دوران تحصیل خط را صحیح و خوانا مینوشتم و به همین دلیل برخی امور مدرسه از جمله نوشتن مطالب روزنامههای دیواری و سؤالات امتحانی کلاسهای دیگر به من سپرده میشد و البته گاهی هم میشد که اگر بهخوبی از عهده آن برمیآمدم، از طرف مسئولان مدرسه مورد تشویق قرار میگرفتم. شاید همین سفارشها و تشویقها در فراگیری خط و ترغیب بیشتر آن بیتأثیر نبوده است». او ادامه داد: «سالها بر همین منوال سپری شد و علاقه من کمکم به اشتیاق تبدیل شد اما در آن روزگار که امکان تعلیم از استادی در زمینه خط را نداشتم، تمرین بنده خلاصه میشد به مشق از روی خطوط چاپی بهخصوص از انواع خطوطی که همهساله در روزهای مناسبتی در قالب پیام تبریک در روزنامهها به چاپ میرسید که اتفاقا خط قالب چنین کارهایی هم نستعلیق و شکسته نستعلیق بود یا از روی خطوطی که در آگهیهای تبلیغاتی آن زمان میدیدم، استفاده میکردم. بههرحال سالها کار من تقلید و تمرین از روی این کارها بود». لباف در مورد روند فعالیتهایش چنین عنوان کرد: «بعد از گذراندن دوران تحصیل، در مجله اقتصادی تهران اکونومیست و پس از چندی بهعنوان طراح گرافیک در یک سازمان تبلیغاتی مشغول به کار شدم. بهدنبال آموختن و تجربه در کار گرافیک مصمم شدم خط را زیر نظر یک استاد ياد بگیرم. به همین منظور در انجمن خوشنویسان نامنویسی کردم. هنوز یکسالی از شرکت من در کلاس خط نگذشته بود که کشور در مسیر انقلاب قرار گرفت. پس از انقلاب و در پی تغییر و تحولات آن، تنها تعدادی از سازمانهای تبلیغاتی توانستند به فعالیت خود ادامه دهند». او سپس به تأثیر این تحولات بر زندگیاش اشاره کرد: «از طرفی تعطیلی مؤسسهای که در آن کار میکردم و از طرف دیگر همین اتفاقها مانع از این شد که در کلاس خط حضور پیدا کنم. به همین خاطر یکی دوسالی، چه در حوزه گرافیک، چه در خارج از آن کارهای متفرقه کردم تا اینکه برای کارم مکان مستقلی را تدارک دیدم. پس از اینکه مقدمات کار گرافیک آتلیه فراهم شد، مجالی به وجود آورد تا حضور دوبارهای در انجمن داشته باشم. با مراجعه به انجمن و صلاحدید استاد ساعتچی که در آن زمان عهدهدار کارهای اجرائی انجمن هم بودند، در کلاس خط استاد جهانگیر نظامالعلما شرکت کردم و نکته جالب اینکه پس از مدتی پی بردم خطوطی که در سالهای دبیرستان از روزنامه اطلاعات بهعنوان سرمشق خود قرار دادهام، خط ایشان بوده است. در این ایام گرافیک کار روزانه و مشق خط برای اوقات فراغتم بود». او همچنین در مورد نمایشگاههایی که تاکنون برگزار کرده است، گفت: «اولین نمایشگاه انفرادی من در سال 1375 در گالری برگ با 40 اثری که روی بوم به اجرا درآمده بود، برگزار شد. کارهای بعدی هم در سال 1376 برای بار دوم در گالری برگ نمایش داده شدند. سومین نمایشگاهم در سال 1392 در نگارخانه ترانه باران برپا شد. پنج جلد کتاب هم در سال 1380 به خط من منتشر شد». لباف در ادامه در مورد فعالیتهایش در زمینه نقاشیخط گفت: «بهخوبی میدانستم که ترکیببندی در یک اثر نقاشیخط با عناصر خط نستعلیق که از قاعده و اسلوب معینی پیروی میکنند، کار سادهای نیست. به همین دلیل عجله و شتابی هم برای این کار نداشتم اما حاصل تجربیات بهدستآمده از خط و گرافیک، چندین جلد کتابت، اجرای تابلوهای گوناگون و از سویی علاقه من به انجام کارهای نو و غیرتکراری در کنار تغییر جامعه و براساس نیازهای جدید آن سبب شد به نقاشیخط روی آورم». عرض خطوط در آثار اخیر لباف پهنتر شدهاند و اندازه برخی از آنها به 15 سانتیمتر هم میرسد. لباف در مورد بزرگترشدن حجم خطهایی که در آثارش استفاده میکند، اظهار کرد: «در درجه اول احساس میکنم هرقدر که اندازه تابلوها بزرگ باشد، لازم است به همان اندازه قلم هم بزرگ گرفته شود و اتفاقا این نکته میتواند یکی از ویژگیهای خاص چنین آثاری قلمداد شود. علاوهبراین نوشتن با قلمهایی با پهنای کم روی بومهای بزرگ بهشخصه برایم جذابیت و ویژگی خاصی ندارد. نکته دیگری که باید در اینجا اضافه کنم، بداههنویسی این آثار است به این ترتیب که پس از رنگآمیزی و ایجاد بافت زمینه بوم، کار بداههنویسی بدون طرح قبلی روی آن انجام میشود».
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.