|

در اندیشه صلح

«گلبدین حکمتیار»، این جنگ‌سالار سابق و رهبر کنونی سازمان شبه‌نظامی «حزب اسلامی»، تلاش می‌کند تا فصلی نوین را با ایجاد شرایط مناسب برای اجرای روند صلح با دولت کابل بگشاید. حکمتیار در حال نزدیک‌شدن به یک توافق آتش‌بس است که می‌تواند به قریب به دو دهه تبعید و مخفی‌شدن او پایان دهد. او که اکنون در دهه ششم زندگی‌اش است، از زمان قدرت‌گرفتن طالبان در افغانستان در سال 1996 و خروجش از کشور در تبعید است. حزب اسلامی اغلب به عنوان دومین گروه شبه‌نظامی مهم در افغانستان شناخته می‌شود اما اعضایش حضور کمی در صحنه نبرد دارند و بسیاری از وفاداران به حکمتیار نیز به طالبان پیوسته‌اند.
نیروهای حکمتیار و سایر گروه‌ها در جریان این چندین‌سال جنگ داخلی مکررا کابل را به راکت بسته و به کشتار‌ هزاران‌نفر از غیرنظامیان متهم شده‌اند. حکمتیار پیش از آنکه به‌واسطه حضور طالبان در افغانستان از کشور فرار کند، چندین‌بار به‌دنبال پست نخست‌وزیری بود و حالا این جنگ‌سالار سابق که از سوی آمریکا «تروریست جهانی» خوانده شده و روابط نزدیکی با «اسامه بن‌لادن»، رهبر سابق القاعده زمانی که در افغانستان بود داشت، گمان می‌رود که در پاکستان باشد. حتی زمانی که حمایت از حکمتیار رو به افول رفت، شاخه سیاسی حزب اسلامی در پارلمان و کابینه افغانستان نماینده داشت اما این افراد با او در ارتباط نبودند و او با نوشتن و ضبط سخنرانی‌هایش که اغلب علیه آمریکا بود، موضع و نفوذش را حفظ می‌کرد.
«پاتریشیا گاسمن»، محقق ارشد افغانستان در دیده‌بان حقوق‌بشر، می‌گوید: بسیاری از افغان‌ها حکمتیار را نکوهش می‌کنند چون او بود که در دهه 90 میلادی به صورت بی‌رحمانه کابل را به شلیک گلوله و راکت بسته بود. نیروهای حکمتیار تنها نیروهایی نبودند که به این کار مبادرت کردند اما آنها دست به بدترین حملات و کشتار‌ هزاران نفر زدند. «هارون میر»، تحلیلگر سیاسی مستقر در کابل، نیز می‌گوید: به نظرم او واقعا جاه‌طلب است. او به کابل نمی‌آید تا منزوی زندگی کند. او مطمئنا در سیاست وارد می‌شود و ما می‌دانیم که چه نوع سیاستی موردعلاقه حکمتیار است. او همواره دیدگاه رادیکالی داشته و این برای دولت به طور حتم مشکل‌ساز است.
این در حالی است که ماه‌ها دیدار و گفت‌وگو میان دیپلمات‌های افغانستان، پاکستان، آمریکا و چین برای ازسر‌گیری مذاکرات و بر سر میز آوردن طالبان شکست خورده است. در ضمن، شبه‌نظامیان طالبان به نبرد و درگیری‌های خود با نیروهای دولتی ادامه می‌دهند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که طالبان که رهبری‌اش با مشکل مواجه شده است، به خاطر مسئله حضور یا حضور نيافتن در این مذاکرات دچار تفرقه شده و تمایل کمی برای انجام مذاکرات با آنها وجود دارد، درحالی‌که دولت متحد اشرف‌غنی نیز به‌شدت تحت فشار است. تظاهرات گسترده ضددولتی نیز دوشنبه گذشته برپا شد و اعضای گروه‌های قومی و سیاسی مختلف در آن شرکت کردند؛ گروه‌هایی که بخشی از دولت جدید را شکل داده‌اند اما به‌خاطر نوع رهبری اشرف‌غنی، درگیری‌های مداوم در کشور و اقتصاد رو به زوال به‌شدت دچار سردرگمی شده‌اند.

«گلبدین حکمتیار»، این جنگ‌سالار سابق و رهبر کنونی سازمان شبه‌نظامی «حزب اسلامی»، تلاش می‌کند تا فصلی نوین را با ایجاد شرایط مناسب برای اجرای روند صلح با دولت کابل بگشاید. حکمتیار در حال نزدیک‌شدن به یک توافق آتش‌بس است که می‌تواند به قریب به دو دهه تبعید و مخفی‌شدن او پایان دهد. او که اکنون در دهه ششم زندگی‌اش است، از زمان قدرت‌گرفتن طالبان در افغانستان در سال 1996 و خروجش از کشور در تبعید است. حزب اسلامی اغلب به عنوان دومین گروه شبه‌نظامی مهم در افغانستان شناخته می‌شود اما اعضایش حضور کمی در صحنه نبرد دارند و بسیاری از وفاداران به حکمتیار نیز به طالبان پیوسته‌اند.
نیروهای حکمتیار و سایر گروه‌ها در جریان این چندین‌سال جنگ داخلی مکررا کابل را به راکت بسته و به کشتار‌ هزاران‌نفر از غیرنظامیان متهم شده‌اند. حکمتیار پیش از آنکه به‌واسطه حضور طالبان در افغانستان از کشور فرار کند، چندین‌بار به‌دنبال پست نخست‌وزیری بود و حالا این جنگ‌سالار سابق که از سوی آمریکا «تروریست جهانی» خوانده شده و روابط نزدیکی با «اسامه بن‌لادن»، رهبر سابق القاعده زمانی که در افغانستان بود داشت، گمان می‌رود که در پاکستان باشد. حتی زمانی که حمایت از حکمتیار رو به افول رفت، شاخه سیاسی حزب اسلامی در پارلمان و کابینه افغانستان نماینده داشت اما این افراد با او در ارتباط نبودند و او با نوشتن و ضبط سخنرانی‌هایش که اغلب علیه آمریکا بود، موضع و نفوذش را حفظ می‌کرد.
«پاتریشیا گاسمن»، محقق ارشد افغانستان در دیده‌بان حقوق‌بشر، می‌گوید: بسیاری از افغان‌ها حکمتیار را نکوهش می‌کنند چون او بود که در دهه 90 میلادی به صورت بی‌رحمانه کابل را به شلیک گلوله و راکت بسته بود. نیروهای حکمتیار تنها نیروهایی نبودند که به این کار مبادرت کردند اما آنها دست به بدترین حملات و کشتار‌ هزاران نفر زدند. «هارون میر»، تحلیلگر سیاسی مستقر در کابل، نیز می‌گوید: به نظرم او واقعا جاه‌طلب است. او به کابل نمی‌آید تا منزوی زندگی کند. او مطمئنا در سیاست وارد می‌شود و ما می‌دانیم که چه نوع سیاستی موردعلاقه حکمتیار است. او همواره دیدگاه رادیکالی داشته و این برای دولت به طور حتم مشکل‌ساز است.
این در حالی است که ماه‌ها دیدار و گفت‌وگو میان دیپلمات‌های افغانستان، پاکستان، آمریکا و چین برای ازسر‌گیری مذاکرات و بر سر میز آوردن طالبان شکست خورده است. در ضمن، شبه‌نظامیان طالبان به نبرد و درگیری‌های خود با نیروهای دولتی ادامه می‌دهند. بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که طالبان که رهبری‌اش با مشکل مواجه شده است، به خاطر مسئله حضور یا حضور نيافتن در این مذاکرات دچار تفرقه شده و تمایل کمی برای انجام مذاکرات با آنها وجود دارد، درحالی‌که دولت متحد اشرف‌غنی نیز به‌شدت تحت فشار است. تظاهرات گسترده ضددولتی نیز دوشنبه گذشته برپا شد و اعضای گروه‌های قومی و سیاسی مختلف در آن شرکت کردند؛ گروه‌هایی که بخشی از دولت جدید را شکل داده‌اند اما به‌خاطر نوع رهبری اشرف‌غنی، درگیری‌های مداوم در کشور و اقتصاد رو به زوال به‌شدت دچار سردرگمی شده‌اند.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.