گفتوگو با برنیس بژو بازیگر «رؤیای شیرین»
بازی در فیلم «فرهادی» ایتالیاییها را سراغم کشاند
ترجمه: سجاد فیروزی
بازی در فیلم «گذشته» اصغر فرهادی بود که تواناییهای واقعی برنیس بژو، هنرپیشه فرانسوی- آرژانتینی را به دنیای سینما نشان داد. این بازیگر توانمند پیش از اين در کنار اصغر فرهادی در جشنواره کن حاضر بود. او امسال در کنار یک کارگردان غیرفرانسوی دیگر حضور در «کن» را تجربه میکند. برنیس اینبار برای بازی در فیلم «رؤیای شیرین» ساخته مارکو بلوکیو ایتالیایی، پایش به کن باز شده است. او که گفتوگویی با «پریمیر» داشته، از تأثیر بازی در فیلم فرهادی بهعنوان یکی از دلایلش برای انتخابشدن در یک نقش ایتالیایی میگوید. بژو در فیلم رؤیای شیرین نقش یک پزشک ایتالیایی را بازی میکند که قرار است به روزنامهنگاری که مادرش را از دست داده و نتوانسته با این واقعیت کنار بیاید، کمک کند.
برای سؤال اول، از فیلم رؤیای شیرین شروع کنیم. چه تعریفی از نقش خودتان در این فیلم دارید؟
نقشی که من ایفا میکنم، نقش آدمی مثبتاندیش است. شخصیتی که من به جای آن بازی میکنم زمانی وارد داستان میشود که نقش اصلی فیلم (والریو ماستاندرئا) به بنبست رسیده و راهی برای پیشروی در زندگی ندارد. او به جایی رسیده که نیاز به جهش اساسی دارد تا از مشکلش عبور کند. شخصیت من در این فیلم باید کلمات ساده و مستقیمی پیدا کند تا خطاب به هنرپیشه اصلی بیان کند ولی مشکل ارتباطی زیادی وجود دارد که مانع از این میشود که موارد را خیلی شفاف و ساده بیان کنند. در واقع موضوع از این قرار است که واقعیت از هنرپیشه نقش اصلی پنهان شده؛ دروغ کوچکی به او گفته شده که این دروغ بهمرور زمان بزرگ شده و حالا برای پذیرش واقعیت دیگر خیلی دیر شده است. شخصیتی که من به جایش بازی میکنم، رو به هنرپیشه اصلی میکند و میگوید: «وقت آن رسیده که از خودت بپرسی مادرت چطور مرده است».
شما که ایتالیایی صحبت نمیکنید. پس چطور خودتان را برای بازی در این فیلم ایتالیاییزبان آماده کردید؟
من به اندازه کافی ایتالیایی متوجه میشوم چون چیزی بین فرانسوی و اسپانیایی است و من از پسش برمیآیم. حداقل اینطور فکر میکردم؛ چون وقتی کار به مرحله عمل رسید، دیدم شرایط با چیزی که در ذهنم بود فرق میکند. خب به همین دلیل سعی کردم دو روز در هفته، مدرس ایتالیایی بگیرم و مدت یک ماه تمام دیالوگهایی که باید میگفتم را تمرین کنم. این موضوع من را نگران کرده بود چون وقتی در فیلمی خارجیزبان بازی میکنی، دیگر نباید کمکاری کنی و باید بدون کم و کاست بازیات را انجام دهی. از طرفی نمیخواستم فقط خودم را معطوف به متن فیلمنامه کنم. بااینحال و با وجود آمادگی قبلی، وقتی قرار بود بازی کنم خیلی راحت نبودم چون من فقط 10 روز قبل از شروع فیلمبرداری سر صحنه رسیدم درحالیکه بقیه اعضای گروه از مدتها قبل آمده بودند. از طرفی مارکو (بلوکیو) هم خیلی بداههگویی را دوست دارد و بههمیندلیل درست در لحظات آخر به متن اصلی چند جمله دیگر اضافه میکرد و میگفت «اکشن»! آن هم درحالیکه اصلا از بداههای که گفته بود، ذرهای سر در نمیآوردم. به هر حال اصلا کار سادهای نبود ولی خیلی هم بد نبود؛ کمی من را وارد چالش کرد.
ولی این برای اولینبار نبود که شما با یک کارگردان خارجی کار میکردید. درست است؟
ببینید؛ این برای اولینبار بود که من فیلمی با زبان خارجی بازی کردم. انگلیسی را حساب نمیکنم چون واقعا اینقدر در زندگی روزمره از فیلم و موسیقی و غیره گرفته، با زبان انگلیسی سروکار داریم که نمیشود گفت انگلیسی، زبان خارجی است. از این گذشته وقتی ما هنرپیشه میشویم، مجبور هستیم دائم انگلیسی حرف بزنیم.
فکر میکنید چه دلیلی باعث شد از شما بخواهند در فیلمی خارج از فرانسه بازی کنید؟
وقتی پیشنهاد فیلم بلوکیو به من رسید، کارگردان ایتالیایی دیگری هم به من پیشنهاد بازی در فیلمش را داد. از آنجا که من مشغول همکاری با جواکیم لافوس (برای بازی در اقتصاد زن و شوهری که این فیلم هم در کن حضور دارد) بودم، در نتیجه باید انتخاب میکردم. خودم هم وقتی ایتالیاییها به سراغم آمدند، شگفتزده شدم. فکر میکنم به این خاطر بود که من آرژانتینی هستم، فیلمي به زبان انگلیسی دارم و فیلمی هم برای اصغر فرهادی، کارگردان ایرانی، بازی کردهام. به هر حال خیلی خوشحال و راضی هستم چون بهزودی برای بازی در یک فیلم دیگر باید به آلمان بروم. البته قبلا هم اینطور بوده و هنرپیشهها به سراسر اروپا برای بازیکردن رفتهاند. آلیشیا ویکاندر را ببینید که فیلمهای زیادی در آمریکا بازی کرده. این موضوع مهم است، چون نشان میدهد این روزها میتوانیم مرزها را رد کنیم. همه ما یک کار انجام میدهیم پس چرا وقتی میشود، جاهایمان را عوض نکنیم.
و بهعنوان سؤال آخر؛ جشنواره کن چه ارمغانی برای شما داشته است؟
توجهات را معطوف به فیلمی کرد که من با میشل هازاناویسیوس (هنرپیشه) بازی کردم. فیلمی که تصور میکردیم هیچکس حاضر نیست نگاهش کند! کن میتواند فیلمی را به شیوهای باورنکردنی در کانون توجه قرار دهد؛ البته همزمان میتواند یک فیلم را در نطفه بکشد. بشخصه خیلی بازیگر نیستم ولی در زمان برگزاری جشنواره احساس خوبی دارم. برای رفتن به بخش اصلی باید قوی و پرانرژی باشی. ترجیح میدهم مطمئن پا به جشنواره بگذارم و به خودم بقبولانم اتفاق دراماتیکی رخ نمیدهد.
بازی در فیلم «گذشته» اصغر فرهادی بود که تواناییهای واقعی برنیس بژو، هنرپیشه فرانسوی- آرژانتینی را به دنیای سینما نشان داد. این بازیگر توانمند پیش از اين در کنار اصغر فرهادی در جشنواره کن حاضر بود. او امسال در کنار یک کارگردان غیرفرانسوی دیگر حضور در «کن» را تجربه میکند. برنیس اینبار برای بازی در فیلم «رؤیای شیرین» ساخته مارکو بلوکیو ایتالیایی، پایش به کن باز شده است. او که گفتوگویی با «پریمیر» داشته، از تأثیر بازی در فیلم فرهادی بهعنوان یکی از دلایلش برای انتخابشدن در یک نقش ایتالیایی میگوید. بژو در فیلم رؤیای شیرین نقش یک پزشک ایتالیایی را بازی میکند که قرار است به روزنامهنگاری که مادرش را از دست داده و نتوانسته با این واقعیت کنار بیاید، کمک کند.
برای سؤال اول، از فیلم رؤیای شیرین شروع کنیم. چه تعریفی از نقش خودتان در این فیلم دارید؟
نقشی که من ایفا میکنم، نقش آدمی مثبتاندیش است. شخصیتی که من به جای آن بازی میکنم زمانی وارد داستان میشود که نقش اصلی فیلم (والریو ماستاندرئا) به بنبست رسیده و راهی برای پیشروی در زندگی ندارد. او به جایی رسیده که نیاز به جهش اساسی دارد تا از مشکلش عبور کند. شخصیت من در این فیلم باید کلمات ساده و مستقیمی پیدا کند تا خطاب به هنرپیشه اصلی بیان کند ولی مشکل ارتباطی زیادی وجود دارد که مانع از این میشود که موارد را خیلی شفاف و ساده بیان کنند. در واقع موضوع از این قرار است که واقعیت از هنرپیشه نقش اصلی پنهان شده؛ دروغ کوچکی به او گفته شده که این دروغ بهمرور زمان بزرگ شده و حالا برای پذیرش واقعیت دیگر خیلی دیر شده است. شخصیتی که من به جایش بازی میکنم، رو به هنرپیشه اصلی میکند و میگوید: «وقت آن رسیده که از خودت بپرسی مادرت چطور مرده است».
شما که ایتالیایی صحبت نمیکنید. پس چطور خودتان را برای بازی در این فیلم ایتالیاییزبان آماده کردید؟
من به اندازه کافی ایتالیایی متوجه میشوم چون چیزی بین فرانسوی و اسپانیایی است و من از پسش برمیآیم. حداقل اینطور فکر میکردم؛ چون وقتی کار به مرحله عمل رسید، دیدم شرایط با چیزی که در ذهنم بود فرق میکند. خب به همین دلیل سعی کردم دو روز در هفته، مدرس ایتالیایی بگیرم و مدت یک ماه تمام دیالوگهایی که باید میگفتم را تمرین کنم. این موضوع من را نگران کرده بود چون وقتی در فیلمی خارجیزبان بازی میکنی، دیگر نباید کمکاری کنی و باید بدون کم و کاست بازیات را انجام دهی. از طرفی نمیخواستم فقط خودم را معطوف به متن فیلمنامه کنم. بااینحال و با وجود آمادگی قبلی، وقتی قرار بود بازی کنم خیلی راحت نبودم چون من فقط 10 روز قبل از شروع فیلمبرداری سر صحنه رسیدم درحالیکه بقیه اعضای گروه از مدتها قبل آمده بودند. از طرفی مارکو (بلوکیو) هم خیلی بداههگویی را دوست دارد و بههمیندلیل درست در لحظات آخر به متن اصلی چند جمله دیگر اضافه میکرد و میگفت «اکشن»! آن هم درحالیکه اصلا از بداههای که گفته بود، ذرهای سر در نمیآوردم. به هر حال اصلا کار سادهای نبود ولی خیلی هم بد نبود؛ کمی من را وارد چالش کرد.
ولی این برای اولینبار نبود که شما با یک کارگردان خارجی کار میکردید. درست است؟
ببینید؛ این برای اولینبار بود که من فیلمی با زبان خارجی بازی کردم. انگلیسی را حساب نمیکنم چون واقعا اینقدر در زندگی روزمره از فیلم و موسیقی و غیره گرفته، با زبان انگلیسی سروکار داریم که نمیشود گفت انگلیسی، زبان خارجی است. از این گذشته وقتی ما هنرپیشه میشویم، مجبور هستیم دائم انگلیسی حرف بزنیم.
فکر میکنید چه دلیلی باعث شد از شما بخواهند در فیلمی خارج از فرانسه بازی کنید؟
وقتی پیشنهاد فیلم بلوکیو به من رسید، کارگردان ایتالیایی دیگری هم به من پیشنهاد بازی در فیلمش را داد. از آنجا که من مشغول همکاری با جواکیم لافوس (برای بازی در اقتصاد زن و شوهری که این فیلم هم در کن حضور دارد) بودم، در نتیجه باید انتخاب میکردم. خودم هم وقتی ایتالیاییها به سراغم آمدند، شگفتزده شدم. فکر میکنم به این خاطر بود که من آرژانتینی هستم، فیلمي به زبان انگلیسی دارم و فیلمی هم برای اصغر فرهادی، کارگردان ایرانی، بازی کردهام. به هر حال خیلی خوشحال و راضی هستم چون بهزودی برای بازی در یک فیلم دیگر باید به آلمان بروم. البته قبلا هم اینطور بوده و هنرپیشهها به سراسر اروپا برای بازیکردن رفتهاند. آلیشیا ویکاندر را ببینید که فیلمهای زیادی در آمریکا بازی کرده. این موضوع مهم است، چون نشان میدهد این روزها میتوانیم مرزها را رد کنیم. همه ما یک کار انجام میدهیم پس چرا وقتی میشود، جاهایمان را عوض نکنیم.
و بهعنوان سؤال آخر؛ جشنواره کن چه ارمغانی برای شما داشته است؟
توجهات را معطوف به فیلمی کرد که من با میشل هازاناویسیوس (هنرپیشه) بازی کردم. فیلمی که تصور میکردیم هیچکس حاضر نیست نگاهش کند! کن میتواند فیلمی را به شیوهای باورنکردنی در کانون توجه قرار دهد؛ البته همزمان میتواند یک فیلم را در نطفه بکشد. بشخصه خیلی بازیگر نیستم ولی در زمان برگزاری جشنواره احساس خوبی دارم. برای رفتن به بخش اصلی باید قوی و پرانرژی باشی. ترجیح میدهم مطمئن پا به جشنواره بگذارم و به خودم بقبولانم اتفاق دراماتیکی رخ نمیدهد.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.