|

«بنان» تکرارناپذیر

فرهاد فخرالدینی . رهبر پیشین ارکستر ملی

بی‌شک یکی از چهره‌های درخشان آواز ایران «غلامحسین بنان» است. «بنان» در زمانه‌ای زندگی می‌کرد که عبورش از چارچوب‌های متداول موسیقی سبب شد الگوی خواننده‌های پس از خودش باشد. حتی بعد از فوتش باز هم بسیاری از خواننده‌های ما خواسته‌اند مثل او باشند، صدا و تحریرها و وقار او را داشته باشند و حتی احترام او را در بین مردم داشته باشند. او موسیقی را با زنده‌یاد «روح‌الله خالقی» آغاز کرد. یکی از دوران‌های باشکوه موسیقی ایران دوره همکاری بنان با خالقی و شعرای بزرگی چون رهی‌معیری بوده است. دوره‌ای بسیار باشکوه بوده که دیگر هم تکرار نشد. وقتی امروزه به ترانه‌هایی که او خوانده رجوع می‌کنیم، پی ‌می‌بریم که به بهترین وجه آن قطعات را اجرا کرده و در حقیقت می‌توان گفت بنان در درک شعر بسیار موفق بوده و به دلیل درک درستش از شعر، ادای درستی از کلام هم داشته. موسیقی بنان وقاری عجیب داشت و وقتی او آواز می‌خواند این درک درست شعر و موسیقی در آثارش هویدا بود. بیان درستی که داشت، سبب شد امروزه نمونه بسیار باارزشی در آواز، برای خواننده‌های جوانی باشد که می‌خواهند روش خواندن یک شعر در یک دستگاه را بیاموزند. ویژگی دیگر «بنان» این بود که او هرگز هنر خودش را نفروخت و بسیار انسان وزینی بود و همیشه برای هنرش ارزش فراوان قایل بود و عمری با بزرگان موسیقی همچون ابوالحسن صبا، علی تجویدی و کلنل علینقی وزیری معاشرت داشت. افرادی که از بهترین‌های زمانه بودند و تا همیشه هم در اوج ماندند. خاطرات بسیار زیادی دارم از او؛ خاطراتی که بعضا قدری تلخ هستند. متاسفانه پس از سال 50 به بنان کمتر توجه شد. در آن دوره من رهبر ارکستر موسیقی رادیو و تلویزیون بودم و شاهد بی‌مهری روسای رادیو با او بودم. بعد از روح‌الله خالقی دیگر کسی آن‌طور صمیمانه با بنان کار نکرد. وقتی به آن روزها فکر می‌کنم، می‌فهمم که چه روزهای دردآوری برای بنان بود و ناراحتم که چرا کسی کاری برایش انجام نداد. یک‌بار پیش من آمد و به طعنه گفت که من هنوز هم می‌توانم بخوانم و هنوز هم مرور این حرفش مرا متأثر می‌کند. اصولا برنامه‌ریزی خواندن یک خواننده طبق برنامه‌ای مشخص در «واحد موسیقی» صورت می‌گرفت و متاسفانه در این روند، کاری از دست من ساخته نبود. این بی‌مهری‌ها برایم خیلی سخت بود و شاید یکی از دلایلی که من و «فریدون مشیری» تصمیم گرفتیم برای ساخت مجموعه «یاد یار مهربان» همکاری کنیم، ادای دین به او بود. روح این انسان بزرگ عرصه موسیقی ایران‌زمین، رها باشد. خوشحالم که امروز راه بنان ادامه دارد و هنوز، نوارهای موجود او سرمشق خوبی برای خوانندگان ایرانی است.
بی‌شک یکی از چهره‌های درخشان آواز ایران «غلامحسین بنان» است. «بنان» در زمانه‌ای زندگی می‌کرد که عبورش از چارچوب‌های متداول موسیقی سبب شد الگوی خواننده‌های پس از خودش باشد. حتی بعد از فوتش باز هم بسیاری از خواننده‌های ما خواسته‌اند مثل او باشند، صدا و تحریرها و وقار او را داشته باشند و حتی احترام او را در بین مردم داشته باشند. او موسیقی را با زنده‌یاد «روح‌الله خالقی» آغاز کرد. یکی از دوران‌های باشکوه موسیقی ایران دوره همکاری بنان با خالقی و شعرای بزرگی چون رهی‌معیری بوده است. دوره‌ای بسیار باشکوه بوده که دیگر هم تکرار نشد. وقتی امروزه به ترانه‌هایی که او خوانده رجوع می‌کنیم، پی ‌می‌بریم که به بهترین وجه آن قطعات را اجرا کرده و در حقیقت می‌توان گفت بنان در درک شعر بسیار موفق بوده و به دلیل درک درستش از شعر، ادای درستی از کلام هم داشته. موسیقی بنان وقاری عجیب داشت و وقتی او آواز می‌خواند این درک درست شعر و موسیقی در آثارش هویدا بود. بیان درستی که داشت، سبب شد امروزه نمونه بسیار باارزشی در آواز، برای خواننده‌های جوانی باشد که می‌خواهند روش خواندن یک شعر در یک دستگاه را بیاموزند. ویژگی دیگر «بنان» این بود که او هرگز هنر خودش را نفروخت و بسیار انسان وزینی بود و همیشه برای هنرش ارزش فراوان قایل بود و عمری با بزرگان موسیقی همچون ابوالحسن صبا، علی تجویدی و کلنل علینقی وزیری معاشرت داشت. افرادی که از بهترین‌های زمانه بودند و تا همیشه هم در اوج ماندند. خاطرات بسیار زیادی دارم از او؛ خاطراتی که بعضا قدری تلخ هستند. متاسفانه پس از سال 50 به بنان کمتر توجه شد. در آن دوره من رهبر ارکستر موسیقی رادیو و تلویزیون بودم و شاهد بی‌مهری روسای رادیو با او بودم. بعد از روح‌الله خالقی دیگر کسی آن‌طور صمیمانه با بنان کار نکرد. وقتی به آن روزها فکر می‌کنم، می‌فهمم که چه روزهای دردآوری برای بنان بود و ناراحتم که چرا کسی کاری برایش انجام نداد. یک‌بار پیش من آمد و به طعنه گفت که من هنوز هم می‌توانم بخوانم و هنوز هم مرور این حرفش مرا متأثر می‌کند. اصولا برنامه‌ریزی خواندن یک خواننده طبق برنامه‌ای مشخص در «واحد موسیقی» صورت می‌گرفت و متاسفانه در این روند، کاری از دست من ساخته نبود. این بی‌مهری‌ها برایم خیلی سخت بود و شاید یکی از دلایلی که من و «فریدون مشیری» تصمیم گرفتیم برای ساخت مجموعه «یاد یار مهربان» همکاری کنیم، ادای دین به او بود. روح این انسان بزرگ عرصه موسیقی ایران‌زمین، رها باشد. خوشحالم که امروز راه بنان ادامه دارد و هنوز، نوارهای موجود او سرمشق خوبی برای خوانندگان ایرانی است.

برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیل‌ها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.