امیر نظامی داعش در استان «الانبار» عراق کشته شد
استراتژی سقوط
این روزها، فرمانده «داعش»بودن در عراق و سوریه کار بسیار خطرناکی است؛ این دستکم ادعای «پیتر کوک»، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا، پنتاگون است که روز دوشنبه از کشتهشدن «ابو وهیب» امیر نظامی این گروه تروریستی در استان الانبار خبر داد. شاکر وهیب در حالی روز جمعه گذشته در جریان حمله هوایی جنگندههای ائتلاف در نزدیکی شهر صحرایی «الرطبه» در استان الانبار کشته شده است که به گفته سخنگوی پنتاگون، این تروریست 30ساله جایگاهی کلیدی در ساختار رهبری داعش در عراق داشته است.
ابو وهیب که جایگاه نمادین خود در بین تروریستهای داعش را مدیون ویدئویی است که در سال 2013 از دستور او مبنی بر کشتن جمعی از رانندگان کامیون سوری در هنگام عبور از خاک عراق در رسانههای اجتماعی منتشر شده، همواره از سوی ناظران و پژوهشگران تروریسم بهعنوان یکی از ستارههای نوظهور داعش شناخته شده است. او که پیش از پیوستن به القاعده عراق، دانشجوی رشته علوم کامپیوتر بوده است، یک بار در سال 2006 توسط نیروهای آمریکایی بازداشت و به اعدام محکوم شد؛ اما موفق شد در سال 2012 از زندان بگریزد.
دراینمیان، سخنگوی پنتاگون در حالی کشتهشدن ابو وهیب را با توجه به موقعیت جغرافیایی حساس استان الانبار، گامی روبهجلو در راستای توفیق کارزار ائتلاف علیه داعش دانسته که این اولین باری نیست که یکی از رهبران ارشد این گروه تروریستی در عراق و سوریه طعمه حملات هوایی آمریکا و متحدانش میشود. از «سلیمان عبدالشبیبالجبوری» یکی از اعضای شورای جنگ داعش و «عبدالرحمان مصطفیالقادولی» معروف به «حاجی ایمان»، نفر دوم این گروه تروریستی گرفته تا «عمر الشیشانی» وزیر دفاع آن، به نظر میرسد حذف رهبران داعش یکی از اصلیترین ترفندهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده در تحت فشار قراردادن این گروه تروریستی در تمامی جبهههاست؛ ترفندی که هنوز کاملا مشخص نیست با توجه به ساختار رهبری جایگزین و مولد داعش تا چه میزان میتواند ایالات متحده را در بهثمررساندن راهبرد تضعیف و سپس در نابودی این بزرگترین تهدید تروریستی تاریخ معاصر یاری کند.
شاهد این مدعا نیز شتاب کاهشی روند پیشرویهای کارزار ائتلاف به رهبری ایالات متحده است که اگرچه در ماههای اخیر، دستاوردهای فراوانی به همراه داشته؛ اما اکنون در سایه برخی موانع و تحولات درونی و بیرونی میدان جنگ، تردیدهایی در قبال چشمانداز موفقیت آن به بار آورده است. اگر از میدان جنگ آغاز کنیم، برخی عقبنشینیهای هرچند کوچک از سوی نیروهای ائتلاف در خطوط مقدم شمال عراق و سوریه، یادآور این نکته است که راهبرد نظامی مبتنی بر همکاری گروههای مسلح محلی که گذشته از سطح تواناییهای نظامی خود، گاه حتی در اصول و اهداف مبارزه نیز با یکدیگر اختلاف دارند، همیشه موفق نخواهد بود.
در نتیجه جای تعجب نیست که اکنون پس از بازپسگیری سلسلهوار شهرهایی مانند بیجی، شنگال، رمادی، هیث و بشیر از ماه اکتبر گذشته تاکنون، روند پیشرویهای نیروهای ائتلاف با کندی مواجه شده، مقامات پنتاگون از آغاز مرحله جدید و دشوارتر کارزار سخن میگویند؛ مرحلهای که نیازمند مداخله نظامی عمیقتر آمریکا در میدان جنگ عراق و سوریه است. دراینمیان البته نگاهی به اهداف آینده کارزار ائتلاف، مانند شهرهای رقه و موصل که دو پایتخت خودخوانده داعش بوده و همچنین فلوجه که میتواند دروازهای به سوی بغداد باشد، کافی است تا دریابیم چرا استمرار موفقیت کارزار ائتلاف نیازمند وقفهای موجه و راهبردی برای تقویت و گسترش منابع انسانی و نظامی است.
با تمام این اوصاف، تقویت مشارکت نیروهای ائتلاف احتمالا نمیتواند بر شبکهای از دینامیسمهای سیاسی که این روزها بر راهبرد نظامی و کوتاهمدت ایالات متحده چنبره زده و هر روز بیشازپیش سایه تهدید شکست را بر سر آن میگستراند، غلبه کند. «رابرت فورد»، سفیر سابق ایالات متحده در سوریه، بر این باور است که راهبرد کشورش در قبال داعش، باوجود تمامی توفیقهای نظامی آن، هنوز نتوانسته پاسخی برای آندست از منازعات سیاسی بیابد که نهتنها موجب پیدایش این گروه تروریستی شدند، بلکه دوام و پایداری دستاوردهای نظامی جبهه ائتلاف را نیز تهدید میکنند. او که اکنون در بنیاد مطالعاتی خاورمیانه در واشنگتن فعالیت میکند، در گفتوگویی با روزنامه واشنگتنپست، هجوم اخیر هواداران «مقتدی صدر» روحانی شیعی به منطقه سبز بغداد را نمونهای از منازعاتی دانسته که میتواند در بحبوبه جنگ با داعش، دامنگیر دولت مستقر و نیروهای ائتلاف شود؛ بحرانی که در صورت استمرار بیثباتیهای سیاسی در عراق، آپاچیها و اف-16های آمریکایی قادر به حلوفصل آن نیستند. دراینمیان حتی اگر از احتمال نقض آتشبس سراسری توافقشده در سوریه نیز بگذریم، تنشهای جاری در فضای سیاسی
ترکیه که منجر به اعلام استعفای «احمد داووداوغلو» نخستوزیر آن کشور، در ابتدای هفته جاری شده، هم میتواند چشمانداز راهبرد مبارزاتی ائتلاف علیه داعش را با اما و اگرهای فراوانی مواجه کند. مقامات آمریکایی همواره داووداوغلو را منشأ نفوذ خود بر «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهوری ترکیه که نمیتوان دربارهاش پیشبینی کرد، میدیدند و اکنون در نبود او، احتمالا مأموریت دشواری برای مجابکردن اردوغان به تقویت همکاریهای نظامی و اطلاعاتی در مبارزه با داعش، بهویژه در مناطق شمالی استان حلب سوریه دارند.
-----------------------------------------------
گروههاي تروريستي وابسته به فرمانده نيستند
احمد بخشایش
گروههایی مثل جبهه النصره، داعش و... زاییده القاعده هستند که یا در تعامل یا در تقابل با القاعدهایها به وجود آمدهاند و چون اساس کارشان را بر مبنای مبارزبودن قرار دادهاند، به طور کاملا طبیعی وابستگیشان به شخصیت اول است؛ اما به دلیل اینکه فعالیتشان سیستماتیک نیست، حذف فیزیکی فرمانده تبعات تأثیرگذاری نمیتواند بر فعالیتشان بگذارد. واقعیت امر این است که گروههای فوق ساختهوپرداخته کشورهایی مانند قطر، عربستان و ترکیه هستند که توسط ترکیه و قطر از نظر مالی و لجستیکی تأمین میشوند و به لحاظ ایدئولوژیک هم از سعودیها خط فکری میگیرند و دقیقا به دلیل «تحت هدایت بیرونی قرارداشتن» با مرگ یا حذف فرمانده، سریعا گزینه جاگزین را پیدا میکنند و برنامههایشان روال طبیعی خود را از سر میگیرد؛ اما به هر شکل، معنی اینکه رهبری از آنها کشته میشود، این است که نیروهای مقابلشان به لحاظ اطلاعاتی زیرکانه عمل کردهاند؛ چراکه رهبران و تصمیمگیران گروههایی که مبنای وجودیشان برای ترور است، توسط لایههای متعددی تحت حفاظت قرار میگیرند؛ بههمیندلیل ترور فرمانده، نشانهای از این است که در آیندهای نزدیک میتوان ضربه نهایی را به
آنها وارد کرد، البته چون این گروهها توسط سازمانهای اطلاعاتی کشورهایی مانند ترکیه و قطر تغذیه میشوند، کار برای سرکوبیشان دشواریهای زیادی را میطلبد؛ اما جامعه جهانی نبايد چشمش را به روی تحرکاتشان ببندد و برای حذفشان کاری انجام ندهد. همچنین باید اشاره کرد که این گروهها یکی پس از دیگری زاییده شده و اعلام وجود میکنند و رهبران درجهچندم هم به دنبال تأسیس گروه موازی هستند و همچنین برای جذب افراد، به اسامی جدیدی هم متوسل میشوند. درواقع باید گفت، هیچ تفاوتی بین داعش و النصره یا غیره نیست و فقط به این دلیل متنوع هستند که هرکدام بهتنهایی بتوانند در جذب سرمایه و منابع مالی موفق عمل کنند تا بتوانند در راستای تحقق اهداف آنچنانی خود فعالیتهایشان را تداوم ببخشند؛ اما نکته مهم این است که گروههای تکفیری برای تمامي جهان هزینهساز هستند و اگر تصمیمگیران دنیا، دنبال جهانی هستند که در آرامش کامل برای تحقق توسعه برنامههایش را اجرائی کند، چارهای جز این ندارند که همکاری و همفکری را اولویتی بدانند که با هیچ بهانهای نباید نادیده گرفته شود، در این صورت گروههای تروریستی با هزینهای نهچندان زیاد به نقطه پایان خود
خواهند رسید.
این روزها، فرمانده «داعش»بودن در عراق و سوریه کار بسیار خطرناکی است؛ این دستکم ادعای «پیتر کوک»، سخنگوی وزارت دفاع آمریکا، پنتاگون است که روز دوشنبه از کشتهشدن «ابو وهیب» امیر نظامی این گروه تروریستی در استان الانبار خبر داد. شاکر وهیب در حالی روز جمعه گذشته در جریان حمله هوایی جنگندههای ائتلاف در نزدیکی شهر صحرایی «الرطبه» در استان الانبار کشته شده است که به گفته سخنگوی پنتاگون، این تروریست 30ساله جایگاهی کلیدی در ساختار رهبری داعش در عراق داشته است.
ابو وهیب که جایگاه نمادین خود در بین تروریستهای داعش را مدیون ویدئویی است که در سال 2013 از دستور او مبنی بر کشتن جمعی از رانندگان کامیون سوری در هنگام عبور از خاک عراق در رسانههای اجتماعی منتشر شده، همواره از سوی ناظران و پژوهشگران تروریسم بهعنوان یکی از ستارههای نوظهور داعش شناخته شده است. او که پیش از پیوستن به القاعده عراق، دانشجوی رشته علوم کامپیوتر بوده است، یک بار در سال 2006 توسط نیروهای آمریکایی بازداشت و به اعدام محکوم شد؛ اما موفق شد در سال 2012 از زندان بگریزد.
دراینمیان، سخنگوی پنتاگون در حالی کشتهشدن ابو وهیب را با توجه به موقعیت جغرافیایی حساس استان الانبار، گامی روبهجلو در راستای توفیق کارزار ائتلاف علیه داعش دانسته که این اولین باری نیست که یکی از رهبران ارشد این گروه تروریستی در عراق و سوریه طعمه حملات هوایی آمریکا و متحدانش میشود. از «سلیمان عبدالشبیبالجبوری» یکی از اعضای شورای جنگ داعش و «عبدالرحمان مصطفیالقادولی» معروف به «حاجی ایمان»، نفر دوم این گروه تروریستی گرفته تا «عمر الشیشانی» وزیر دفاع آن، به نظر میرسد حذف رهبران داعش یکی از اصلیترین ترفندهای ائتلاف به رهبری ایالات متحده در تحت فشار قراردادن این گروه تروریستی در تمامی جبهههاست؛ ترفندی که هنوز کاملا مشخص نیست با توجه به ساختار رهبری جایگزین و مولد داعش تا چه میزان میتواند ایالات متحده را در بهثمررساندن راهبرد تضعیف و سپس در نابودی این بزرگترین تهدید تروریستی تاریخ معاصر یاری کند.
شاهد این مدعا نیز شتاب کاهشی روند پیشرویهای کارزار ائتلاف به رهبری ایالات متحده است که اگرچه در ماههای اخیر، دستاوردهای فراوانی به همراه داشته؛ اما اکنون در سایه برخی موانع و تحولات درونی و بیرونی میدان جنگ، تردیدهایی در قبال چشمانداز موفقیت آن به بار آورده است. اگر از میدان جنگ آغاز کنیم، برخی عقبنشینیهای هرچند کوچک از سوی نیروهای ائتلاف در خطوط مقدم شمال عراق و سوریه، یادآور این نکته است که راهبرد نظامی مبتنی بر همکاری گروههای مسلح محلی که گذشته از سطح تواناییهای نظامی خود، گاه حتی در اصول و اهداف مبارزه نیز با یکدیگر اختلاف دارند، همیشه موفق نخواهد بود.
در نتیجه جای تعجب نیست که اکنون پس از بازپسگیری سلسلهوار شهرهایی مانند بیجی، شنگال، رمادی، هیث و بشیر از ماه اکتبر گذشته تاکنون، روند پیشرویهای نیروهای ائتلاف با کندی مواجه شده، مقامات پنتاگون از آغاز مرحله جدید و دشوارتر کارزار سخن میگویند؛ مرحلهای که نیازمند مداخله نظامی عمیقتر آمریکا در میدان جنگ عراق و سوریه است. دراینمیان البته نگاهی به اهداف آینده کارزار ائتلاف، مانند شهرهای رقه و موصل که دو پایتخت خودخوانده داعش بوده و همچنین فلوجه که میتواند دروازهای به سوی بغداد باشد، کافی است تا دریابیم چرا استمرار موفقیت کارزار ائتلاف نیازمند وقفهای موجه و راهبردی برای تقویت و گسترش منابع انسانی و نظامی است.
با تمام این اوصاف، تقویت مشارکت نیروهای ائتلاف احتمالا نمیتواند بر شبکهای از دینامیسمهای سیاسی که این روزها بر راهبرد نظامی و کوتاهمدت ایالات متحده چنبره زده و هر روز بیشازپیش سایه تهدید شکست را بر سر آن میگستراند، غلبه کند. «رابرت فورد»، سفیر سابق ایالات متحده در سوریه، بر این باور است که راهبرد کشورش در قبال داعش، باوجود تمامی توفیقهای نظامی آن، هنوز نتوانسته پاسخی برای آندست از منازعات سیاسی بیابد که نهتنها موجب پیدایش این گروه تروریستی شدند، بلکه دوام و پایداری دستاوردهای نظامی جبهه ائتلاف را نیز تهدید میکنند. او که اکنون در بنیاد مطالعاتی خاورمیانه در واشنگتن فعالیت میکند، در گفتوگویی با روزنامه واشنگتنپست، هجوم اخیر هواداران «مقتدی صدر» روحانی شیعی به منطقه سبز بغداد را نمونهای از منازعاتی دانسته که میتواند در بحبوبه جنگ با داعش، دامنگیر دولت مستقر و نیروهای ائتلاف شود؛ بحرانی که در صورت استمرار بیثباتیهای سیاسی در عراق، آپاچیها و اف-16های آمریکایی قادر به حلوفصل آن نیستند. دراینمیان حتی اگر از احتمال نقض آتشبس سراسری توافقشده در سوریه نیز بگذریم، تنشهای جاری در فضای سیاسی
ترکیه که منجر به اعلام استعفای «احمد داووداوغلو» نخستوزیر آن کشور، در ابتدای هفته جاری شده، هم میتواند چشمانداز راهبرد مبارزاتی ائتلاف علیه داعش را با اما و اگرهای فراوانی مواجه کند. مقامات آمریکایی همواره داووداوغلو را منشأ نفوذ خود بر «رجب طیب اردوغان»، رئیسجمهوری ترکیه که نمیتوان دربارهاش پیشبینی کرد، میدیدند و اکنون در نبود او، احتمالا مأموریت دشواری برای مجابکردن اردوغان به تقویت همکاریهای نظامی و اطلاعاتی در مبارزه با داعش، بهویژه در مناطق شمالی استان حلب سوریه دارند.
-----------------------------------------------
گروههاي تروريستي وابسته به فرمانده نيستند
احمد بخشایش
گروههایی مثل جبهه النصره، داعش و... زاییده القاعده هستند که یا در تعامل یا در تقابل با القاعدهایها به وجود آمدهاند و چون اساس کارشان را بر مبنای مبارزبودن قرار دادهاند، به طور کاملا طبیعی وابستگیشان به شخصیت اول است؛ اما به دلیل اینکه فعالیتشان سیستماتیک نیست، حذف فیزیکی فرمانده تبعات تأثیرگذاری نمیتواند بر فعالیتشان بگذارد. واقعیت امر این است که گروههای فوق ساختهوپرداخته کشورهایی مانند قطر، عربستان و ترکیه هستند که توسط ترکیه و قطر از نظر مالی و لجستیکی تأمین میشوند و به لحاظ ایدئولوژیک هم از سعودیها خط فکری میگیرند و دقیقا به دلیل «تحت هدایت بیرونی قرارداشتن» با مرگ یا حذف فرمانده، سریعا گزینه جاگزین را پیدا میکنند و برنامههایشان روال طبیعی خود را از سر میگیرد؛ اما به هر شکل، معنی اینکه رهبری از آنها کشته میشود، این است که نیروهای مقابلشان به لحاظ اطلاعاتی زیرکانه عمل کردهاند؛ چراکه رهبران و تصمیمگیران گروههایی که مبنای وجودیشان برای ترور است، توسط لایههای متعددی تحت حفاظت قرار میگیرند؛ بههمیندلیل ترور فرمانده، نشانهای از این است که در آیندهای نزدیک میتوان ضربه نهایی را به
آنها وارد کرد، البته چون این گروهها توسط سازمانهای اطلاعاتی کشورهایی مانند ترکیه و قطر تغذیه میشوند، کار برای سرکوبیشان دشواریهای زیادی را میطلبد؛ اما جامعه جهانی نبايد چشمش را به روی تحرکاتشان ببندد و برای حذفشان کاری انجام ندهد. همچنین باید اشاره کرد که این گروهها یکی پس از دیگری زاییده شده و اعلام وجود میکنند و رهبران درجهچندم هم به دنبال تأسیس گروه موازی هستند و همچنین برای جذب افراد، به اسامی جدیدی هم متوسل میشوند. درواقع باید گفت، هیچ تفاوتی بین داعش و النصره یا غیره نیست و فقط به این دلیل متنوع هستند که هرکدام بهتنهایی بتوانند در جذب سرمایه و منابع مالی موفق عمل کنند تا بتوانند در راستای تحقق اهداف آنچنانی خود فعالیتهایشان را تداوم ببخشند؛ اما نکته مهم این است که گروههای تکفیری برای تمامي جهان هزینهساز هستند و اگر تصمیمگیران دنیا، دنبال جهانی هستند که در آرامش کامل برای تحقق توسعه برنامههایش را اجرائی کند، چارهای جز این ندارند که همکاری و همفکری را اولویتی بدانند که با هیچ بهانهای نباید نادیده گرفته شود، در این صورت گروههای تروریستی با هزینهای نهچندان زیاد به نقطه پایان خود
خواهند رسید.
برای اطلاع از آخرین اخبار و تحلیلها به کانال شرق در «تلگرام» بپیوندید.